{"id":8581,"date":"2022-07-20T21:04:08","date_gmt":"2022-07-20T19:04:08","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=8581"},"modified":"2022-07-20T21:25:46","modified_gmt":"2022-07-20T19:25:46","slug":"wisznu-i-inflacja-kosmiczna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2022\/07\/20\/wisznu-i-inflacja-kosmiczna\/","title":{"rendered":"Wisznu i inflacja kosmiczna"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"739\" height=\"1024\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Sheshashayi_Vishnu-739x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8584\" srcset=\"\/naukowy\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Sheshashayi_Vishnu-739x1024.jpg 739w, \/naukowy\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Sheshashayi_Vishnu-217x300.jpg 217w, \/naukowy\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Sheshashayi_Vishnu-768x1063.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 739px) 100vw, 739px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>W mitologii indyjskiej kr\u00f3lem bog\u00f3w by\u0142 Indra, wielki wojownik i bohater, kt\u00f3ry odni\u00f3s\u0142 wiele zwyci\u0119stw. Pokona\u0142 m.in. strasznego potwora, w\u0119\u017ca-smoka Wrytr\u0119, personifikuj\u0105cego susze, chaos i z\u0142o wszelakie. Zapragn\u0105\u0142 uczci\u0107 zwyci\u0119stwo, wi\u0119c nakaza\u0142 niebia\u0144skiemu budowniczemu Wi\u015bwakarmanowi postawienie nowego, wspania\u0142ego pa\u0142acu. Po roku pracy Indra wzgardzi\u0142 dzie\u0142em rzemie\u015blnika, uznaj\u0105c, \u017ce jego chwa\u0142a wymaga czego\u015b doskonalszego.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Budowniczy poskar\u017cy\u0142 si\u0119 innym bogom, a jego utyskiwanie dosz\u0142o uszu stworzyciela Brahmy i najwy\u017cszego z bog\u00f3w Wisznu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ten ostatni przybra\u0142 posta\u0107 ch\u0142opca w obdartym odzieniu i odwiedzi\u0142 kr\u00f3la bog\u00f3w. Wy\u015bmia\u0142 przechwalaj\u0105cego si\u0119 monarch\u0119 i przedstawi\u0142 mu nast\u0119pstwo \u015bwiat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Mianowicie ka\u017cdy \u015bwiat ma poza wschodem i zachodem cztery wieki, w trakcie kt\u00f3rych pogr\u0105\u017ca si\u0119 w chaosie, odchodzi od Dharmy, a ludzie ulegaj\u0105 zepsuciu i bezprawiu. Nast\u0119pnie odradza si\u0119. Te cztery wieki, 12 tys. lat (ale lat boskich), stanowi\u0105 jedn\u0105 mahajug\u0119. Tysi\u0105c takich cykli tworzy jeden eon, kalp\u0119, czyli jeden dzie\u0144 Brahmy, licz\u0105cy 4 320 000 lat ludzkich. Przypada na niego 28 kolejnych Indr\u00f3w. Sam Brahma \u017cyje 108 lat Brahmy, sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 z takich w\u0142a\u015bnie dni i nocy. Potem umiera i rodzi si\u0119 nowy. I tak w niesko\u0144czono\u015b\u0107. Ka\u017cdy kolejny \u015bwiat jest tylko mgnieniem oka Wisznu.<\/p>\n\n\n\n<p>Wieczny Wisznu unosi si\u0119 za\u015b na powierzchni praoceanu, a z por\u00f3w jego cia\u0142a p\u0105czkuj\u0105 niesko\u0144czone \u015bwiaty.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"706\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Vishnu_Hood2_Deogarh-1024x706.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8585\" srcset=\"\/naukowy\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Vishnu_Hood2_Deogarh-1024x706.jpg 1024w, \/naukowy\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Vishnu_Hood2_Deogarh-300x207.jpg 300w, \/naukowy\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Vishnu_Hood2_Deogarh-768x530.jpg 768w, \/naukowy\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Vishnu_Hood2_Deogarh.jpg 1080w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Do komnaty Indry wkroczy\u0142a wielka kolumna mr\u00f3wek, a go\u015b\u0107 oznajmi\u0142, \u017ce ka\u017cda by\u0142a Indr\u0105 w jednym z minionych \u015bwiat\u00f3w. Widz\u0105c je, kr\u00f3l bog\u00f3w uzna\u0142 w ko\u0144cu swoj\u0105 znikomo\u015b\u0107 w niesko\u0144czonym \u0142a\u0144cuchu istnie\u0144. Wynagrodzi\u0142 sowicie budowniczego pa\u0142acu i pogr\u0105\u017cy\u0142 si\u0119 w rozmy\u015blaniach.<\/p>\n\n\n\n<p>W tych rozmy\u015blaniach mo\u017cemy go pozostawi\u0107 na ca\u0142\u0105 kalp\u0119. Niesko\u0144czone p\u0105czkuj\u0105ce \u015bwiaty kojarz\u0105 si\u0119 nie tylko z mitologi\u0105 hindusk\u0105. Bardzo podobny obraz rysuje dzisiejsza kosmologia.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak widzimy, Wszech\u015bwiat si\u0119 rozszerza. Einsteinowi wysz\u0142o to z r\u00f3wna\u0144, cho\u0107 nie chcia\u0142 si\u0119 na to zgodzi\u0107, przywi\u0105zany do wizji stacjonarnego, niezmiennego i doskona\u0142ego \u015bwiata. Potem zauwa\u017cono, \u017ce prawie ka\u017cda galaktyka od nas ucieka, a sama przestrze\u0144 si\u0119 rozszerza.<\/p>\n\n\n\n<p>A skoro si\u0119 rozszerza, to kiedy\u015b musia\u0142a by\u0107 bardziej skupiona. Mo\u017ce do rozmiaru punktu na pocz\u0105tku czasu? Tak powsta\u0142 koncept Wielkiego Wybuchu. Nazw\u0119 uku\u0142 Fred Hoyle celem o\u015bmieszenia tej zwalczanej przez siebie koncepcji, ale si\u0119 przyj\u0119\u0142a. Pojawi\u0142y si\u0119 zaraz kolejne pytania: co by\u0142o przed Wielkim Wybuchem? Niekt\u00f3rzy m\u00f3wili: inne \u015bwiaty, powstaj\u0105ce w innym wielkim wybuchu i zako\u0144czone w wielkim kolapsie. Niesko\u0144czony szereg \u015bwiat\u00f3w &#8211; jak w hinduskiej mitologii.<\/p>\n\n\n\n<p>Inni posun\u0119li si\u0119 dalej. Ot\u00f3\u017c nasz \u015bwiat jest bardzo p\u0142aski i jednorodny. Mo\u017cna to wyja\u015bni\u0107 hipotez\u0105 kosmicznej inflacji: kiedy\u015b Wszech\u015bwiat rozszerza\u0142 si\u0119 znacznie szybciej, co spowodowa\u0142o sp\u0142aszczenie przestrzeni i zachowa\u0142o jednorodno\u015b\u0107 na uprzednio niewielkim obszarze.<\/p>\n\n\n\n<p>Zauwa\u017cono nast\u0119pnie, \u017ce inflacja nie wymaga w zasadzie Wielkiego Wybuchu. Ani tego, by obserwowana przez nas rozd\u0119ta do olbrzymich rozmiar\u00f3w cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142a ca\u0142o\u015bci\u0105. Mo\u017cna wi\u0119c wyobrazi\u0107 sobie pewn\u0105 pierwotn\u0105 przestrze\u0144 wype\u0142nion\u0105 jak\u0105\u015b pierwotn\u0105 materi\u0105, kt\u00f3ra na podobie\u0144stwo przech\u0142odzonej wody przechodzi przemian\u0119 fazow\u0105. Tak jak ciek\u0142a woda zmro\u017cona do minus kilku stopni, kt\u00f3ra momentalnie zamarza po pukni\u0119ciu b\u0105d\u017a dostaniu si\u0119 do niej py\u0142ku, przestrze\u0144 w pewnym momencie zaczyna puchn\u0105\u0107. Jej drobne nieregularno\u015bci tworz\u0105 gromady galaktyk. Powstaje kolejny \u015bwiat, jaki znamy.<\/p>\n\n\n\n<p>Pomi\u0119dzy rozd\u0119tymi b\u0105blami poinflacyjnymi, takimi jak nasz, pozostaje pierwotna, niepoddana jeszcze inflacji przestrze\u0144, w kt\u00f3rej raz po raz wybucha kolejny b\u0105bel. W porach cia\u0142a wiecznego Wisznu wci\u0105\u017c powstaj\u0105 i umieraj\u0105 \u015bwiaty.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Marcin Nowak<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>Eliade M: Obrazy i Symbole. Szkice o symbolice magiczno-religijnej. Wydawnictwo Aletheia, Warszawa 2022<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Ilustracje:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>Ramanarayanadatta Sastri, Sheshashayi Vishnu, Wisznu spoczywaj\u0105cy na niesko\u0144czonym w\u0119\u017cu Anandzie w\u015br\u00f3d w\u00f3d praoceanu. Za <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Sheshashayi_Vishnu.jpg\">Wikimedia Commons<\/a>, w domenie publicznej<\/li><li>Bob King, \u015api\u0105cy Wisznu, za <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Vishnu_Hood2_Deogarh.jpg\">Wikimedia Commons<\/a>, CC By-SA 2.0<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wieczny Wisznu unosi si\u0119 za\u015b na powierzchni praoceanu, a z por\u00f3w jego cia\u0142a p\u0105czkuj\u0105 niesko\u0144czone \u015bwiaty.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8585,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,11,111],"tags":[950,943,945,947,946,944,948,823,949],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8581"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8581"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8581\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8606,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8581\/revisions\/8606"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8585"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8581"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8581"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8581"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}