{"id":87,"date":"2007-07-19T12:42:17","date_gmt":"2007-07-19T10:42:17","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=87"},"modified":"2013-02-23T23:35:59","modified_gmt":"2013-02-23T22:35:59","slug":"wojna-plci-u-ludzi-i-zwierzat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2007\/07\/19\/wojna-plci-u-ludzi-i-zwierzat\/","title":{"rendered":"Wojna p\u0142ci u ludzi i zwierz\u0105t"},"content":{"rendered":"

\"gay_200.jpg\"Zr\u00f3\u017cnicowanie zachowa\u0144 seksualnych \u017ar\u00f3d\u0142em prosperity?
\n<\/strong><\/p>\n

Czy z ewolucyjnego punktu widzenia, jak twierdzi\u0142 Darwin, rzeczywi\u015bcie najlepiej radz\u0105 sobie w \u017cyciu (\u015brodowisku) osobniki obdarzone „najlepszymi” genami? A mo\u017ce chodzi o zapewnienie populacji (a nie osobnikowi) najwi\u0119kszej rozpi\u0119to\u015bci seksualnych zachowa\u0144? Tak s\u0105dzi francuski ewolucjonista Thierry Lod\u00e9.<\/p>\n

Rozmna\u017canie, a wi\u0119c i seksualno\u015b\u0107, znajduj\u0105 si\u0119 w centrum teorii ewolucji. Bez rozmna\u017cania p\u0142ciowego nie ma post\u0119pu ewolucji, bo w og\u00f3le nie ma mo\u017cliwo\u015bci uzyskania jakichkolwiek zmian genetycznych podczas przekazywania \u017cycia. Seks jest wi\u0119c bez w\u0105tpienia najwa\u017cniejsz\u0105, obok oddychania, jedzenia i wydalania, czynno\u015bci\u0105 \u017cyciow\u0105 wszystkich organizm\u00f3w.<\/p>\n

Dlatego zgodnie z teori\u0105 Darwina osobniki najlepiej przystosowane do \u017cycia w danym \u015brodowisku to takie, kt\u00f3re s\u0105 wyposa\u017cone w najlepsze geny (m.in. predestynuj\u0105ce na doskona\u0142ych reproduktor\u00f3w\/reproduktorki).<\/p>\n

<\/p>\n

Pierwszy problem pojawia si\u0119 jednak ju\u017c przy wyszukiwaniu „najlepszych” gen\u00f3w. Co to poj\u0119cie oznacza? Ot\u00f3\u017c to, \u017ce osobnik obdarzony takim genem ma najwi\u0119ksze prawdopodobie\u0144stwo przekazania go swojemu potomstwu. Ale to przecie\u017c mas\u0142o ma\u015blane. Gen, kt\u00f3ry jest przekazywany, bo jest najlepszy, okazuje si\u0119 najlepszy w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce jest najcz\u0119\u015bciej przekazywany! Je\u015bli za\u015b potomstwu przekazywany jest w 100 proc. „byle jaki” gen, kt\u00f3ry nie ma \u017cadnego znaczenia dla prze\u017cycia i p\u0142odno\u015bci osobnika, to musi by\u0107 on od razu uznany za najlepszy? Wed\u0142ug Darwina tak.<\/p>\n

Innego zdania jest Lod\u00e9<\/a>, profesor ekologii na Uniwesytecie w Angers we Francji. We w\u0142a\u015bnie wydanej we Francji ksi\u0105\u017cce „La guerre des sexes chez les animaux”, czyli „Wojna p\u0142ci u zwierz\u0105t<\/a>” wysuwa hipotez\u0119, \u017ce ewolucja preferuje po prostu zmienno\u015b\u0107 zachowa\u0144 seksualnych.<\/p>\n

Sk\u0105d ta hipoteza? Z obserwacji autora, \u017ce obecno\u015b\u0107 ca\u0142ej gamy zachowa\u0144 seksualnych w populacji, nawet takich, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 zupe\u0142ne bezsensowne dla przetrwania gatunku, jak cho\u0107by homoseksualizm, zapewnia tej\u017ce populacji prosperit\u0119.<\/p>\n

U jaszczurek agam wyst\u0119puj\u0105 dwa fenotypy reproduktor\u00f3w, czyli dwie og\u00f3lne charakterystyki rozmna\u017caj\u0105cych si\u0119 osobnik\u00f3w. Pierwszy, tzw. „p\u00f3\u017any” – pozwalaj\u0105cy przetrwa\u0107 lepiej zim\u0119, ale bardzo wra\u017cliwy na wysok\u0105 temperatur\u0119 i susz\u0119, czyli po prostu nie lubi\u0105cy lata. I drugi, zwany „wczesnym” – wra\u017cliwy na zimno, a \u015bwietnie radz\u0105cy sobie w upa\u0142y i przy ograniczonej ilo\u015bci wody, czyli lubi\u0105cy klasyczne lato. Poniewa\u017c do\u015b\u0107 cz\u0119sto po upalnym lecie nast\u0119puje ostra zima, a nast\u0119pnie d\u017cd\u017cyste i zimne lato i \u0142agodna zima, itd., i to wszystko bez wi\u0119kszego \u0142adu i sk\u0142adu, to r\u00f3wnoczesna obecno\u015b\u0107 obu fenotyp\u00f3w w populacji jest niezb\u0119dna dla przetrwania gatunku. Je\u015bli bowiem jeden z dw\u00f3ch fenotyp\u00f3w zaniknie, to nawet pojedyncza nazbyt ostra zima, albo jedno upalne lato mog\u0105 wyniszczy\u0107 ca\u0142\u0105 populacj\u0119 i spowodowa\u0107 wymarcie gatunku.<\/p>\n

Przyk\u0142ad jest oczywi\u015bcie specjalnie wyostrzony i uschematyzowany, aby zasada by\u0142a jasna do zrozumienia. W rzeczywisto\u015bci wymieranie gatunku nie odbywa si\u0119 w jedno lato czy jedn\u0105 zim\u0119. Wniosek p\u0142yn\u0105cy z przyk\u0142adu agam jest w\u0142a\u015bnie taki, \u017ce obiektywnie nie ma „najlepszego” genu. Konieczna jest ca\u0142a gama gen\u00f3w, a w zasadzie jak najwi\u0119ksza rozpi\u0119to\u015b\u0107 ich jako\u015bci. Wed\u0142ug Lod\u00e9 \u017ar\u00f3d\u0142em r\u00f3\u017cnorodno\u015bci gen\u00f3w w populacji\/gatunku jest konflikt pomi\u0119dzy p\u0142ciami i zr\u00f3\u017cnicowanie zachowa\u0144 seksualnych.<\/p>\n

Obserwuj\u0105c zwyczaje seksualne drobnych drapie\u017cnik\u00f3w, takich jak tch\u00f3rz czy norka, zaobserwowa\u0142 on, \u017ce w\u015br\u00f3d tych zwierz\u0105t istnieje ca\u0142a gama zachowa\u0144 seksualnych, od bardzo kurtuazyjnego heteroseksualizmu, poprzez dominacj\u0119 jednej z p\u0142ci (m\u0119skiej b\u0105d\u017a \u017ce\u0144skiej) prowadz\u0105cej wprost do gwa\u0142tu, po zn\u00f3w kurtuazyjny lub dominuj\u0105cy homoseksualizm. Czyli dok\u0142adnie tak samo jak u ludzi. Dodajmy, \u017ce homosekualizm nie oznacza tu ca\u0142kowitego wykluczenia posiadania potomstwa, a wi\u0119c chodzi o swego rodzaju homoseksualizm fakultatywny lub biseksualizm. W\u0142a\u015bnie r\u00f3wnoczesne istnienie wszystkich tych sposob\u00f3w uprawiania seksu w populacji zapewni\u0107 ma wed\u0142ug Lod\u00e9’a najlepsz\u0105 prze\u017cywalno\u015b\u0107 gatunku, gdy\u017c zapewnia najwi\u0119ksz\u0105 rozpi\u0119to\u015b\u0107 zestawu gen\u00f3w w populacji.<\/p>\n

Nawet nie rozszerzaj\u0105c tej hipotezy na gatunek ludzki nietrudno domy\u015ble\u0107 si\u0119, dlaczego moralizuj\u0105cy purytanie s\u0105 r\u00f3wnocze\u015bnie przeciwnikami ewolucji. Jest tylko jeden powa\u017cny problem. Tw\u00f3rca nowoczesnej teorii ewolucji, Karol Darwin, zupe\u0142nie nie przewidzia\u0142 tego, co g\u0142osi Thierry Lod\u00e9. Jednym s\u0142owem moralizuj\u0105cy purytanie, je\u015bli oczywi\u015bcie moralno\u015b\u0107 jest dla nich najwa\u017cniejsza, powinni by\u0107 w\u0142a\u015bnie zwolennikami Darwina. Je\u015bli za\u015b wa\u017cniejsza jest dla nich sama walka z Darwinem, to powinni g\u0142osi\u0107 wolno\u015b\u0107 seksualn\u0105 tak\u0105, jaka panuje w\u015br\u00f3d tch\u00f3rzy i norek.<\/p>\n

Nasi purytanie-antyewolucjoni\u015bci zapewne po prostu nigdy nie s\u0142yszeli o Thierry’m Lod\u00e9 i jego hipotezach ewolucyjnych. Miejmy nadziej\u0119, \u017ce nie dowiedz\u0105 si\u0119 o nich zbyt szybko. W\u00f3wczas bowiem ksi\u0105\u017cka „Wojna p\u0142ci u zwierz\u0105t” nie szybko zostanie przet\u0142umaczona na polski – jako „propaganda seksualizmu” (homo i hetero, a raczej biseksualizmu). No a ju\u017c na pewno nie ma szans, by wesz\u0142a do kanonu lektur polskich szk\u00f3\u0142. Chyba, \u017ce Thierry Lod\u00e9 do polskiego wydania do\u0142\u0105czy przyk\u0142ady – negatywne oczywi\u015bcie – z \u017cycia paj\u0105k\u00f3w krzy\u017cak\u00f3w.<\/p>\n

Jacek Kubiak<\/strong><\/p>\n

Fot. Brocco Lee<\/strong><\/a>, Flickr (CC BY SA)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zr\u00f3\u017cnicowanie zachowa\u0144 seksualnych \u017ar\u00f3d\u0142em prosperity? Czy z ewolucyjnego punktu widzenia, jak twierdzi\u0142 Darwin, rzeczywi\u015bcie najlepiej radz\u0105 sobie w \u017cyciu (\u015brodowisku) osobniki obdarzone „najlepszymi” genami? A mo\u017ce chodzi o zapewnienie populacji (a nie osobnikowi) najwi\u0119kszej rozpi\u0119to\u015bci seksualnych zachowa\u0144? Tak s\u0105dzi francuski ewolucjonista Thierry Lod\u00e9. Rozmna\u017canie, a wi\u0119c i seksualno\u015b\u0107, znajduj\u0105 si\u0119 w centrum teorii ewolucji. Bez […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=87"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2541,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87\/revisions\/2541"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=87"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=87"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=87"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}