{"id":9006,"date":"2023-07-04T11:13:40","date_gmt":"2023-07-04T09:13:40","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=9006"},"modified":"2023-07-04T17:18:08","modified_gmt":"2023-07-04T15:18:08","slug":"kbo-pan-wnioskuje-punktoza-kontratakuje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2023\/07\/04\/kbo-pan-wnioskuje-punktoza-kontratakuje\/","title":{"rendered":"KBO PAN wnioskuje, punktoza kontratakuje"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Na tym blogu niejednokrotnie (nawet nie wiadomo, co wybra\u0107 do ewentualnego podlinkowania, mo\u017cna szuka\u0107 po s\u0142owach kluczowych) pisali\u015bmy o punktach przyznawanych czasopismom przez kolejne organy nadzoruj\u0105ce polsk\u0105 nauk\u0119. To problem, kt\u00f3rym \u017cyj\u0105 czasopisma akademickie (nienaukowe) i (popularno)naukowa blogosfera.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie mo\u017cna by\u0107 naukowcem tak szalonym, \u017ce tworzy si\u0119 nauk\u0119 bez publikacji. Mo\u017cna by\u0107 nieco mniej szalonym i publikowa\u0107 gdzie popadnie. Mo\u017cna te\u017c ambitnie publikowa\u0107 tam, gdzie uwa\u017ca si\u0119 to za presti\u017cowe, bez ogl\u0105dania si\u0119 na polski system. Je\u017celi jednak chce si\u0119 funkcjonowa\u0107 w polskiej akademii, niezale\u017cnie od osobistego stosunku do punktacji ministerialnej (wcze\u015bniej KBN-owskiej) – trzeba si\u0119 z ni\u0105 liczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bnie ukaza\u0142 si\u0119 artyku\u0142<\/a>, w kt\u00f3rym przeanalizowano udzia\u0142 polskich autor\u00f3w w jednym z drapie\u017cnych czasopism. Czasopisma drapie\u017cne to takie, kt\u00f3re nie tylko bior\u0105 op\u0142at\u0119 od autor\u00f3w za publikacj\u0119 (dla os\u00f3b, kt\u00f3re nie znaj\u0105 tych reali\u00f3w – sytuacja, gdy to nie czasopismo p\u0142aci autorowi za tekst, tylko autor p\u0142aci czasopismu za mo\u017cliwo\u015b\u0107 publikacji, jest norm\u0105 w \u015bwiecie pism naukowych), ale nie gwarantuj\u0105 w zamian publikacji w rzetelnym medium, tylko w miejscu, kt\u00f3re wydaje bezrefleksyjnie wszystko, co dostanie, nieraz \u0142\u0105cznie z plagiatem czy pseudonauk\u0105. Pismo to w 2018 r. by\u0142o poza polsk\u0105 list\u0105 punktowan\u0105 i w\u00f3wczas nie by\u0142o tam ani jednego polskiego artyku\u0142u. Po wpisaniu na list\u0119 polscy autorzy si\u0119 pojawili – najpierw stanowili 28,5 proc., potem 84,7 proc., a w 2021 r. ju\u017c 94,6 proc.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie nie jest tak, \u017ce artyku\u0142 opublikowany w wydawnictwie drapie\u017cnym musi by\u0107 bezwarto\u015bciowy. Po prostu nie ma gwarancji warto\u015bci. Dlatego takie pismo powinno by\u0107 punktowane ni\u017cej.<\/p>\n\n\n\n

Kilka lat temu w \u015brodowisku naukowym oburzenie wywo\u0142a\u0142a decyzja ministra o arbitralnym podniesieniu punktacji niekt\u00f3rych czasopism. Samo to pewnie nie wzbudzi\u0142oby reakcji, bo by\u0142o efektem protest\u00f3w \u015brodowisk humanistycznych wobec faktu, \u017ce wiele pism z ugruntowan\u0105 od kilkudziesi\u0119ciu lat pozycj\u0105 na rynku kulturoznawczym, literaturoznawczym itp. dosta\u0142o bardzo nisk\u0105 punktacj\u0119, r\u00f3wn\u0105 przys\u0142owiowym Zeszytom Naukowym Wy\u017cszej Szko\u0142y R\u00f3\u017cnych Rzeczy. Minister to zmieni\u0142, a przy okazji podni\u00f3s\u0142 punktacj\u0119 tak\u017ce pismom mniej ugruntowanym, za to b\u0119d\u0105cym miejscem publikacji jego \u015brodowiska.<\/p>\n\n\n\n

Podobny problem podj\u0119li naukowcy z Komitetu Biologii Organizmalnej PAN. Ich g\u0142\u00f3wnym zmartwieniem jest niska punktacja niekt\u00f3rych pism z grupy „Nature”. Kiedy\u015b sprawa by\u0142a jasna – „Nature” i „Science” by\u0142y powszechnie traktowane jako odr\u0119bna kategoria w \u015bwiecie nauki. Publikacje polskich autor\u00f3w w XX w. liczy\u0142o si\u0119 tam na palcach i w pewnym momencie taki autor m\u00f3g\u0142 liczy\u0107 na nagrod\u0119 tysi\u0105ca z\u0142otych (to by\u0142o nied\u0142ugo po denominacji i odpowiada\u0142o po\u0142owie profesorskiej pensji). Publikacje te by\u0142y te\u017c specjalnie traktowane w pierwszym wydaniu rankingu szanghajskiego (podobnie jak posiadanie noblist\u00f3w). Na pierwszych listach czasopism punktowanych przez KBN te\u017c by\u0142y traktowane specjalnie.<\/p>\n\n\n\n

W ko\u0144cu wybuch (inflacja?) publikacyjny sprawi\u0142, \u017ce w pismach tych zacz\u0119\u0142o brakowa\u0107 miejsca – powsta\u0142y wi\u0119c pisma potomne, bardziej wyspecjalizowane i nieco dziedzicz\u0105ce presti\u017c, ale nie do ko\u0144ca. Jednocze\u015bnie niekt\u00f3re inne pisma te\u017c zacz\u0119to traktowa\u0107 jako bardzo presti\u017cowe i zdj\u0119to nimb wyj\u0105tkowo\u015bci z „Nature” i „Science”. Przy tym braku automatyzmu w dziedziczeniu wysz\u0142o na to, \u017ce niekt\u00f3re pisma ze stajni „Nature” nie tylko nie dosta\u0142y maksymalnej, 200-punktowej pozycji, a np. 100-punktow\u0105 („Nature Catalysis”, „Nature Ecology & Evolution”), a nawet 40- lub 20-punktow\u0105 („Nature Cancer”, „Nature Biomedical Engineering”, „Nature Metabolism”). Biolodzy z PAN sugeruj\u0105, \u017ce pisma te r\u00f3wnie\u017c powinny mie\u0107 200 pkt. I wymieniaj\u0105 kilka innych, kt\u00f3re mo\u017ce nie zas\u0142uguj\u0105 na 200, ale ich zdaniem na 140 (np. „Environmental Pollution”). Lista jest otwarta i umieszczona przez biolog\u00f3w z Uniwersytetu Warszawskiego tutaj<\/a>. Mam wra\u017cenie, \u017ce jeszcze si\u0119 wyd\u0142u\u017cy\u0142a w czasie pisania tego tekstu.<\/p>\n\n\n\n

Inicjatorzy planuj\u0105 przedstawi\u0107 propozycj\u0119 ministrowi po 15 lipca. Zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce mo\u017ce trafi\u0107 do kosza, ale uwa\u017caj\u0105, \u017ce warto spr\u00f3bowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Piotr Panek<\/strong><\/p>\n\n\n\n

ilustracja: Winieta „Nature” z 1869 r. Domena publiczna<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Biolodzy z PAN apeluj\u0105 o podniesienie punktacji niekt\u00f3rych czasopism<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9011,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58,4,5],"tags":[720,698,77,154,153],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9006"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9006"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9006\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9015,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9006\/revisions\/9015"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9011"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9006"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9006"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9006"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}