{"id":9265,"date":"2024-01-11T16:10:24","date_gmt":"2024-01-11T15:10:24","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=9265"},"modified":"2024-01-11T22:30:51","modified_gmt":"2024-01-11T21:30:51","slug":"gender-antykapitalistyczny-populizm-prawicowy-i-feminizm-populistyczny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2024\/01\/11\/gender-antykapitalistyczny-populizm-prawicowy-i-feminizm-populistyczny\/","title":{"rendered":"Gender, antykapitalistyczny populizm prawicowy i feminizm populistyczny"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Znany od lat podzia\u0142 na prawic\u0119 i lewic\u0119 przypisuje tej pierwszej liberalne pogl\u0105dy gospodarcze i konserwatyzm aksjologiczny, drugiej za\u015b socjalizm i liberalizm \u015bwiatopogl\u0105dowy. Ksi\u0105\u017cka Agnieszki Graff i El\u017cbiety Korolczuk „Kto si\u0119 boi gender? Prawica, populizm i feministyczne strategie oporu\u201d wskazuje na nieaktualno\u015b\u0107 tego podzia\u0142u.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Uwaga: tekst zawiera wulgaryzm!<\/em><\/p>\n\n\n\n

Autorki szczeg\u00f3\u0142owo opisuj\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 radykaln\u0105 prawic\u0119, wbrew pozorom niezbyt nacjonalistyczn\u0105, raczej mi\u0119dzynarodow\u0105. Oto wiod\u0105ca prym w polskich \u015brodowiskach prawicowych organizacja Ordo Iuris („rz\u0105d prawa\u201d) powsta\u0142a dzi\u0119ki kapita\u0142owi z hiszpa\u0144skiej CitizenGo. Sama wspar\u0142a podobn\u0105 organizacj\u0119 na Ba\u0142kanach.<\/p>\n\n\n\n

Z drugiej strony esencj\u0119 populizmu widz\u0105 w reprezentowaniu rzeczywistego b\u0105d\u017a wyobra\u017conego, ale zawsze pokrzywdzonego i wy\u017cszego moralnie ludu przeciw z\u0142ym, niemoralnym elitom. Dawniej populizm prawicowy \u0142\u0105czono z klasycznie prawicowymi pogl\u0105dami gospodarczymi, a wi\u0119c bezwarunkowym poparciem wolnego rynku. Obecnie nurt ten reprezentuje Konfederacja. Jednak rz\u0105dz\u0105cy w Polsce przez osiem lat (pozostaj\u0105cy jeszcze u w\u0142adzy w trakcie pisania ksi\u0105\u017cki) PiS, podobnie jak w\u0119gierski Fidesz, nie bardzo przystaje do tego obrazu.<\/p>\n\n\n\n

Obie partie utrzyma\u0142y si\u0119 u w\u0142adzy m.in. dzi\u0119ki daleko posuni\u0119temu rozdawnictwu. Obejmuj\u0105cemu spore kwoty, ale ograniczonemu \u2013 do swoich. Zjawisko to autorki zw\u0105 szowinizmem opieku\u0144czym i widz\u0105 w nim zasadniczy element szerszego obrazu.<\/p>\n\n\n\n

Stanowi ono wyraz populizmu, czyli ochrony ludu przed z\u0142ymi elitami. Graff i Korolczuk stawiaj\u0105 tez\u0119, \u017ce z zasady populizm jest ideologicznie s\u0142aby. Potrzebny mu obraz haniebnych elit do obalenia pobiera z zewn\u0105trz, chocia\u017cby od radykalnej prawicy. Organizacje konserwatywne podsuwaj\u0105 mu takiego wroga: europejskie elity, a wr\u0119cz ca\u0142y system neoliberalny, z kt\u00f3rym nieod\u0142\u0105cznie wi\u0105\u017c\u0105 liberalizm, indywidualizm, prawa cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n

Do tego dok\u0142adaj\u0105 retoryk\u0119 kolonialn\u0105: ot\u00f3\u017c z\u0142y, neoliberalny Zach\u00f3d pr\u00f3buje skolonizowa\u0107 ju\u017c nie tylko biedne kraje globalnego Po\u0142udnia, ale i nas \u2013 swoimi obcymi, nieprzystaj\u0105cymi do nas warto\u015bciami. Chce zniszczy\u0107 rodzin\u0119, bo tylko ona jest w stanie postawi\u0107 si\u0119 naje\u017ad\u017acom, gdy pojedynczy, wykorzeniony cz\u0142owiek podda si\u0119 fali, zostanie idealnym konsumentem wyzyskiwanym przez mi\u0119dzynarodowych graczy. A rodzin\u0119 naj\u0142atwiej zniszczy\u0107 dzi\u0119ki promowaniu z\u0142owrogiej „ideologii gender\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W efekcie otrzymujemy sojusz partii populistycznej i prawicowych radyka\u0142\u00f3w, nazywany przez autorki synergi\u0105 oportunistyczn\u0105, b\u0119d\u0105c\u0105 wyrazem sprzeciwu, a nie poparcia dla obecnej gospodarki i kapitalizmu, podobnie jak w przypadku ruch\u00f3w kojarzonych raczej z lewic\u0105. Wymiar socjalny jest jednak ograniczony prawicow\u0105 aksjologi\u0105: pomagamy tylko swoim, tym w\u0142a\u015bciwym, wchodz\u0105cym w sk\u0142ad ludu, np. konserwatywnym rodzinom typu ojciec i matka z dzie\u0107mi z naszego narodu, na pewno nie uchod\u017acom, osobom LGBTQ+, \u017cyj\u0105cym w niesformalizowanym zwi\u0105zku czy bezdzietnym \u2013 ci nale\u017c\u0105 do z\u0142ych elit, kt\u00f3re pr\u00f3buj\u0105 nas skolonizowa\u0107. (\u017be wypowiadaj\u0105cy si\u0119 w imieniu biednego ludu niekoniecznie do tego ludu sami nale\u017celi, zazwyczaj ju\u017c im samym i ludowi umyka).<\/p>\n\n\n\n

Z drugiej strony autorki zauwa\u017caj\u0105 istotn\u0105 zmian\u0119 w feminizmie. Nie jest to ju\u017c ruch nielicznych, dobrze wykszta\u0142conych, wyemancypowanych kobiet z klasy \u015bredniej czy wy\u017cszej, podpieraj\u0105cych si\u0119 teori\u0105 z uniwersytetu. Zmieni\u0142 si\u0119 nawet charakter protest\u00f3w. Po ograniczeniu dost\u0119pno\u015bci aborcji przez, u\u017cywaj\u0105c okre\u015blenia autorek, Trybuna\u0142 konstytucyjny Julii Przy\u0142\u0119bskiej na ulice wysz\u0142y tysi\u0105ce kobiet z r\u00f3\u017cnych grup, tak\u017ce z mniejszych miejscowo\u015bci, z wymierzonymi przeciw PiS i Ko\u015bcio\u0142owi transparentami na tekturach okazuj\u0105cymi silne emocje, niekiedy wulgarnymi, by przypomnie\u0107 s\u0142ynne „wypierdala\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n

To te\u017c populizm, tylko \u017ce ludem nie s\u0105 ju\u017c konserwatywne rodziny (ma\u0142ych) miast i wsi, tylko polskie kobiety, a gn\u0119bi\u0105c\u0105 je elit\u0105 \u2013 konserwatywny rz\u0105d i kler. Znowu istnieje zaplecze w postaci feminizmu uniwersyteckiego, gender studies itd., ale nie odgrywa w protestach istotnej roli. Liczy si\u0119 emocja gniewu uci\u015bnionego ludu, tym razem co prawda konstruowanego bardziej inkluzywnie ni\u017c po prawej stronie. Populizm przesta\u0142 by\u0107 domen\u0105 tej ostatniej.<\/p>\n\n\n\n

Mamy wi\u0119c w Polsce dawn\u0105 prawic\u0119, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 przeciwniczk\u0105 kapitalizmu i neoliberalizmu, oraz feminizm populistyczny. O tempora, o mores<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Marcin Nowak<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Agnieszka Graff & El\u017cbieta Korolczuk: Kto si\u0119 boi gender? Prawica, populizm i feministyczne strategie oporu. Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2022.<\/p>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017cka ciekawa, miejscami do\u015b\u0107 trudna, ale czyta si\u0119 szybko. Brzmi do\u015b\u0107 wiarygodnie, mimo \u017ce autorki, czego nie ukrywaj\u0105, nie s\u0105 jedynie bezstronnymi obserwatorkami opisywanych zjawisk i pisz\u0105 niejako „ze \u015brodka\u201d. Stosuj\u0105c szkoln\u0105 skal\u0119 ocen, przyzna\u0142bym 5.<\/p>\n\n\n\n

Ilustracja:<\/strong> PensadorMaieutic: Heterosexualidad Queer, za Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 4.0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Znany od lat podzia\u0142 na prawic\u0119 i lewic\u0119 przypisuje tej pierwszej liberalne pogl\u0105dy gospodarcze i konserwatyzm aksjologiczny, drugiej za\u015b socjalizm i liberalizm \u015bwiatopogl\u0105dowy. Ksi\u0105\u017cka Agnieszki Graff i El\u017cbiety Korolczuk „Kto si\u0119 boi gender? Prawica, populizm i feministyczne strategie oporu\u201d wskazuje na nieaktualno\u015b\u0107 tego podzia\u0142u.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9272,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,52,5,30,53,28],"tags":[1115,98,1114,1116,1113],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9265"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9265"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9265\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9278,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9265\/revisions\/9278"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9272"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9265"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9265"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9265"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}