{"id":9267,"date":"2024-01-17T18:37:09","date_gmt":"2024-01-17T17:37:09","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=9267"},"modified":"2024-01-18T05:58:30","modified_gmt":"2024-01-18T04:58:30","slug":"lepszy-karmnik-prawie-w-reku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2024\/01\/17\/lepszy-karmnik-prawie-w-reku\/","title":{"rendered":"Lepszy karmnik prawie w r\u0119ku"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

M\u00f3j stosunek do zimowego dokarmiania ptak\u00f3w nie jest oczywisty i jednoznaczny. Pisa\u0142em ju\u017c, \u017ce niekoniecznie poprawia on stan populacji<\/a>. Podobnie jak wielu innych przyrodnik\u00f3w uwa\u017cam, \u017ce wi\u0119ksze znaczenie ma dla dokarmiaj\u0105cego ni\u017c dokarmianego, bo u\u0142atwia obserwacj\u0119 ptak\u00f3w, kt\u00f3re szuka\u0142yby po\u017cywienia zapewne w tradycyjny spos\u00f3b, mniej rzucaj\u0105cy si\u0119 w oczy. Oswaja ludzi z przyrod\u0105 i uczy kontaktu z ni\u0105 (cho\u0107 oczywi\u015bcie jest przyk\u0142adem paternalistycznego do niej podej\u015bcia).<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Tak czy inaczej, zimowe karmienie ptak\u00f3w istnieje i nic nie wskazuje, \u017ceby mia\u0142o zanikn\u0105\u0107. Niewa\u017cne, czy jest w gruncie rzeczy antropocentryczne (troch\u0119 w stylu z innego wpisu<\/a>). Skoro za\u015b tak, to warto je zorganizowa\u0107, aby stosunek korzy\u015bci do strat by\u0142 jak najwy\u017cszy.<\/p>\n\n\n\n

Zapewne nie ka\u017cda osoba, instaluj\u0105c karmnik, zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce opr\u00f3cz sikorek, wr\u00f3bli i im podobnych b\u0119dzie karmi\u0107 krogulce. Po\u015brednio – ptaki drapie\u017cne do\u015b\u0107 szybko si\u0119 ucz\u0105, \u017ce ich ofiary zbieraj\u0105 si\u0119 w niekt\u00f3rych miejscach. Zatem ucz\u0105 si\u0119 te\u017c, \u017ce karmniki warto obserwowa\u0107, bo b\u0119dzie na co polowa\u0107. Moim zdaniem to w porz\u0105dku – krogulec ma takie samo prawo do korzystania z zasob\u00f3w jak sikorka.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie nie ka\u017cde polowanie ko\u0144czy si\u0119 sukcesem. Z regu\u0142y wi\u0119kszo\u015b\u0107 ofiar ucieka. Ucieczka taka jest mniej lub bardziej paniczna i ptak mo\u017ce uderzy\u0107 w jak\u0105\u015b przeszkod\u0119. Temu by\u0142 po\u015bwi\u0119cony m\u00f3j poprzedni wpis<\/a>. Przeszkod\u0105 mo\u017ce by\u0107 \u015bciana czy drzewo, najbardziej ryzykowne jest okno. Ptaki ich po prostu nie zauwa\u017caj\u0105. S\u0105 r\u00f3\u017cne sposoby na uczynienie ich mniej przezroczystymi, najprostszy – to nie \u017cart – to zostawianie na nich brudu. Esteci mog\u0105 stosowa\u0107 naklejki z kropkami odpowiedniej g\u0119sto\u015bci (naklejki z sylwetkami ptak\u00f3w s\u0105 praktycznie bezskuteczne) lub r\u00f3\u017cne folie przezroczyste dla ludzkiego oka, a nieprzezroczyste dla ptak\u00f3w. Mniejsze prawdopodobie\u0144stwo zderzenia jest te\u017c z oknem uchylonym.<\/p>\n\n\n\n

Redukcja przejrzysto\u015bci szk\u0142a to \u015brodek og\u00f3lny przeciwko wszelkim kolizjom. Niezale\u017cnie od tego na cz\u0119sto\u015b\u0107 kolizji spowodowanych ucieczk\u0105 z karmnika ma wp\u0142yw samo jego po\u0142o\u017cenie, a zw\u0142aszcza odleg\u0142o\u015b\u0107 od okna. Intuicja podpowiada, \u017ce im karmnik jest bli\u017cej, tym kolizje s\u0105 cz\u0119stsze i gro\u017aniejsze. Jak nierzadko bywa – intuicja podpowiada \u017ale.<\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c 20 lat temu ukaza\u0142a si\u0119 praca analizuj\u0105ca to zjawisko w ameryka\u0144skich warunkach. (A same obserwacje prowadzono zim\u0105 prze\u0142omu lat 1991\/1992). Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce spo\u015br\u00f3d wszystkich zaobserwowanych zderze\u0144 oko\u0142o jedna czwarta mia\u0142a miejsce, gdy karmnik oddalony by\u0142 od okna o metr czy dwa, a a\u017c po\u0142owa, gdy by\u0142o to 10 m. Im bli\u017cej za\u015b by\u0142 karmnik, tym skutki zderze\u0144 l\u017cejsze. \u017badne uderzenie nie by\u0142o \u015bmiertelne, gdy karmnik by\u0142 oddalony o metr, tylko jedno, gdy odleg\u0142o\u015b\u0107 wynosi\u0142a 2 m, a a\u017c 35 dla odleg\u0142o\u015bci 10 m i po kilkana\u015bcie dla odleg\u0142o\u015bci po\u015brednich.<\/p>\n\n\n\n

Sprzeczny z intuicj\u0105 wynik da si\u0119 do\u015b\u0107 \u0142atwo wyja\u015bni\u0107. Kiedy karmnik jest blisko okna, ptaki nie zd\u0105\u017c\u0105 si\u0119 rozp\u0119dzi\u0107. Po pi\u0119cio-, a tym bardziej dziesi\u0119ciometrowym rozp\u0119dzaj\u0105cym si\u0119 locie pr\u0119dko\u015b\u0107 mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 zab\u00f3jcza. By\u0107 mo\u017ce te\u017c wcze\u015bniej, jeszcze \u017ceruj\u0105c w karmniku, lepiej rejestruj\u0105, \u017ce z jednej strony jest obiekt odbijaj\u0105cy obraz, i unikaj\u0105 tego kierunku, kiedy jest blisko. Z dalsza odbity obraz mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 jak t\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

Piotr Panek<\/strong><\/p>\n\n\n\n

fot. Piotr Panek. licencja CC BY-SA 4.0<\/a><\/em>: Kowalik po kolizji ze szklan\u0105 elewacj\u0105 Arkad Wroc\u0142awskich<\/p>\n\n\n\n