{"id":9286,"date":"2024-01-20T11:46:56","date_gmt":"2024-01-20T10:46:56","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=9286"},"modified":"2024-01-22T13:59:15","modified_gmt":"2024-01-22T12:59:15","slug":"odszedl-filar-polskiej-genetyki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2024\/01\/20\/odszedl-filar-polskiej-genetyki\/","title":{"rendered":"Odszed\u0142 filar polskiej genetyki"},"content":{"rendered":"\n

Czasem dostaj\u0119 mejle zbiorowe z tytu\u0142em „Smutna wiadomo\u015b\u0107”. Najcz\u0119\u015bciej donosz\u0105 o \u015bmierci kogo\u015b zwi\u0105zanego z Wydzia\u0142em Biologii UW. Przyznam, \u017ce nierzadko s\u0105 to nazwiska, kt\u00f3re ledwo kojarz\u0119, bo to jacy\u015b dawni pracownicy z egzotycznych dla mnie jednostek, z kt\u00f3rymi mog\u0142em nie mie\u0107 w og\u00f3le kontaktu lub mie\u0107 kontakt przelotny. Ju\u017c za moich czas\u00f3w studenckich wydzia\u0142 by\u0142 tak zr\u00f3\u017cnicowany, a program studi\u00f3w tak zindywidualizowany, \u017ce niekt\u00f3re jego rejony by\u0142y znane tylko po wybraniu specjalizacji.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Tym razem osoby, kt\u00f3rej dotyczy\u0142 mejl, nie da si\u0119 nie pami\u0119ta\u0107. To Piotr W\u0119gle\u0144ski. Dla kronikarzy uniwersyteckich to zapewne przede wszystkim jeden z rektor\u00f3w. Akurat tak wypad\u0142o, \u017ce jego kadencja trafi\u0142a na drug\u0105 po\u0142ow\u0119 moich studi\u00f3w. Dla historyk\u00f3w genetyki to raczej pierwszy Polak, kt\u00f3ry klonowa\u0142 geny – najpierw jako stypendysta na MIT, potem ju\u017c w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

Dla mnie po prostu by\u0142 wyk\u0142adowc\u0105 genetyki. To by\u0142 czas, kiedy Wydzia\u0142 Biologii dopiero ko\u0144czy\u0142 budow\u0119 nowego gmachu i jego jednostki rozrzucone by\u0142y po niemal ca\u0142ej lewobrze\u017cnej Warszawie. Zak\u0142ad Genetyki mie\u015bci\u0142 si\u0119 na cz\u0119\u015bci kampusu Ochota zajmowanej przez jednostki PAN. Zreszt\u0105 zwi\u0105zek jego zak\u0142adu z Instytutem Biochemii i Biofizyki PAN by\u0142 nie tylko lokalowy, ale te\u017c osobisty. Nie wiem, jak rozliczano potem faktury, ale z mojej perspektywy wszystko wygl\u0105da\u0142o tam na wsp\u00f3lne.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Na tym etapie studi\u00f3w genetyk\u0119 uwa\u017ca\u0142em za przedmiot wa\u017cny i ciekawy, ale ju\u017c poza g\u0142\u00f3wn\u0105 orbit\u0105 moich zainteresowa\u0144. Na wyk\u0142ady W\u0119gle\u0144skiego chodzi\u0142em jednak z zaanga\u017cowaniem (na \u0107wiczenia z Ew\u0105 Bartnik te\u017c, cho\u0107 to by\u0142 zupe\u0142nie inny \u015bwiat). By\u0142o wida\u0107 jego g\u0142\u0119boki profesjonalizm, przy okazji by\u0142 te\u017c dystyngowany. By\u0107 mo\u017ce to efekt jego zaanga\u017cowania w polityk\u0119 uniwersyteck\u0105 – w\u0142a\u015bnie wtedy kandydowa\u0142 na rektora. By\u0107 mo\u017ce efekt tradycji rodzinnych. Wiele lat p\u00f3\u017aniej dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce by\u0142 potomkiem Jana W\u0119gle\u0144skiego, ministra kongresowego Kr\u00f3lestwa Polskiego (to akurat na mnie zbyt du\u017cego wra\u017cenia nie robi). Ku mojemu zaskoczeniu egzamin z genetyki zda\u0142em na ocen\u0119 bardzo dobr\u0105. Pami\u0119tam, \u017ce troch\u0119 improwizowa\u0142em, sugeruj\u0105c wprowadzanie genu lucyferazy do kom\u00f3rek w\u0105troby szczura czy co\u015b w tym stylu, co raczej wtedy by\u0142o niewykonalne, ale najwyra\u017aniej mu si\u0119 to spodoba\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

Zupe\u0142nie inn\u0105 spraw\u0105 by\u0142 \u015bwie\u017co wydany podr\u0119cznik do genetyki molekularnej pod jego redakcj\u0105, znany w\u015br\u00f3d student\u00f3w od ok\u0142adki jako „Myszki”. Mam wra\u017cenie, \u017ce nie koloryzuj\u0119 (albo tylko nieznacznie), kiedy opowiadam, \u017ce zawsze, kiedy zabiera\u0142em si\u0119 za jego studiowanie, zasypia\u0142em.<\/p>\n\n\n\n

Na wyk\u0142adach W\u0119gle\u0144skiego nie zasypia\u0142em. Czasem ubarwia\u0142 je anegdotami. Niespecjalnie si\u0119ga\u0142 do historii, a przecie\u017c, kiedy zaczyna\u0142 swoj\u0105 karier\u0119, \u0142ysenkizm w Polsce ledwo co si\u0119 sko\u0144czy\u0142, a w ZSRR jeszcze trwa\u0142. Najwyra\u017aniej jednak zauwa\u017ca\u0142 paralele i ostrzega\u0142 przed osobami, kt\u00f3re szkodz\u0105 rozwojowi nauki ze wzgl\u0119d\u00f3w ideologicznych, przywo\u0142uj\u0105c Tadeusza Rydzyka, dla kt\u00f3rego in\u017cynieria genetyczna by\u0142a symbolem antychrysta.<\/p>\n\n\n\n

W\u0119gle\u0144ski by\u0142 tw\u00f3rc\u0105 polskiej in\u017cynierii genetycznej. Ze wzgl\u0119d\u00f3w historycznych Zak\u0142ad Genetyki w tym czasie wci\u0105\u017c by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 Instytutu Botaniki (a W\u0119gle\u0144ski czasem jest przedstawiany jako mykolog). Jak wspomnia\u0142em, tak naprawd\u0119 du\u017co wi\u0119cej mia\u0142 wsp\u00f3lnego z IBB PAN ni\u017c innymi zak\u0142adami instytutu, co rodzi\u0142o pewne konflikty mi\u0119dzy fartuchowcami, kt\u00f3rych by\u0142 przyw\u00f3dc\u0105, a kaloszowcami, z kt\u00f3rymi moja \u015bcie\u017cka studi\u00f3w bardziej mia\u0142a po drodze (wi\u0119cej o tym pisa\u0142em tu<\/a>, tu<\/a> i w paru innych wpisach).<\/p>\n\n\n\n

W czasach sprzed moich studi\u00f3w zapisa\u0142 si\u0119 jako wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca uniwersyteckiej Solidarno\u015bci. Zajmowa\u0142 si\u0119 rozdzielaniem pomocy represjonowanym pracownikom uniwersytetu. Pomoc pochodzi\u0142a z funduszy Sorosa, a trafi\u0142a m.in. do Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego, kt\u00f3ry po latach przyznawa\u0142 to z niech\u0119ci\u0105. P\u00f3\u017aniej ze wzgl\u0119du na aktywno\u015b\u0107 w propagowaniu in\u017cynierii genetycznej popad\u0142 w konflikt z Janem Szyszk\u0105. Twierdzi\u0142, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesnym odpowiednikiem Solidarno\u015bci jest KOD.<\/p>\n\n\n\n

Na pewno inni b\u0119d\u0105 mieli inn\u0105 perspektyw\u0119. Moja jest taka.<\/p>\n\n\n\n

Piotr Panek<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Fotografia jego parafki w moim indeksie<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czasem dostaj\u0119 mejle zbiorowe z tytu\u0142em „Smutna wiadomo\u015b\u0107”. Najcz\u0119\u015bciej donosz\u0105 o \u015bmierci kogo\u015b zwi\u0105zanego z Wydzia\u0142em Biologii UW. Przyznam, \u017ce nierzadko s\u0105 to nazwiska, kt\u00f3re ledwo kojarz\u0119, bo to jacy\u015b dawni pracownicy z egzotycznych dla mnie jednostek, z kt\u00f3rymi mog\u0142em nie mie\u0107 w og\u00f3le kontaktu lub mie\u0107 kontakt przelotny. Ju\u017c za moich czas\u00f3w studenckich wydzia\u0142 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9304,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58,43,5,21],"tags":[615,280],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9286"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9286"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9286\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9305,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9286\/revisions\/9305"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9304"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9286"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9286"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9286"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}