{"id":9352,"date":"2024-03-07T15:53:37","date_gmt":"2024-03-07T14:53:37","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=9352"},"modified":"2024-03-07T18:23:19","modified_gmt":"2024-03-07T17:23:19","slug":"dwa-nowe-wodne-serwisy-informacyjne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2024\/03\/07\/dwa-nowe-wodne-serwisy-informacyjne\/","title":{"rendered":"Dwa nowe wodne serwisy informacyjne"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Monitoring w\u00f3d ma niejedno oblicze. Najcz\u0119\u015bciej pisa\u0142em tutaj o tym, z kt\u00f3rym najcz\u0119\u015bciej mam do czynienia, czyli monitoringu w\u00f3d powierzchniowych wykonywanym przez Inspekcj\u0119 Ochrony \u015arodowiska. Dotyczy stanu ekologicznego i chemicznego i jest wykonywany w cyklach trzy- lub sze\u015bcioletnich w punktach reprezentatywnych dla byt\u00f3w zwanych jednolitymi cz\u0119\u015bciami w\u00f3d (czyli jeziorach, zatokach, zalewach, odcinkach rzek lub w\u00f3d przybrze\u017cnych). Zupe\u0142nie inny charakter ma monitoring wykonywany przez Pa\u0144stwow\u0105 Inspekcj\u0119 Sanitarn\u0105 w k\u0105pieliskach czy przez w\u0142a\u015bcicieli wodoci\u0105g\u00f3w. Formalnie nawet nie wchodzi on w sk\u0142ad pa\u0144stwowego monitoringu \u015brodowiska, cho\u0107 pewnie przeci\u0119tnego u\u017cytkownika wody interesuje bardziej.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

W ramach pa\u0144stwowego monitoringu \u015brodowiska w podsystemie w\u00f3d istnieje te\u017c monitoring osad\u00f3w, w\u00f3d podziemnych, jak r\u00f3wnie\u017c monitoring Ba\u0142tyku. Specyficzn\u0105 sytuacj\u0119 ma monitoring hydromorfologiczny. Na poziomie klasyfikacji stanu ekologicznego jest wykonywany przez Inspekcj\u0119 Ochrony \u015arodowiska raz na kilka lat, ale sta\u0142y monitoring hydrologiczny to domena pa\u0144stwowej s\u0142u\u017cby hydrologiczno-meteorologicznej, czyli IMGW – PIB.<\/p>\n\n\n\n

To w ramach tego monitoringu prowadzona jest ocena stanu w\u00f3d rozumianego jako poziom wody w korycie – od stan\u00f3w niskich po alarmowe. Kiedy\u015b informacje o takim stanie by\u0142y podawane po godz. 12 w pierwszym programie radiowym. Od jakiego\u015b czasu podawane s\u0105 na witrynie IMGW. Wczoraj nast\u0105pi\u0142a ods\u0142ona nowej wersji serwisu Hydro<\/a>. Znajduj\u0105 si\u0119 tutaj mapy stanu w\u00f3d, prognozy na najbli\u017csze dni itp.<\/p>\n\n\n\n

W podobnym czasie nast\u0105pi\u0142a ods\u0142ona nowej wersji innego serwisu<\/a> – dotycz\u0105cego monitoringu chemizmu opad\u00f3w. Serwis uruchomi\u0142a Inspekcja Ochrony \u015arodowiska jako modu\u0142 Portalu Jako\u015bci Powietrza<\/a>. Podobnie jak w przypadku serwisu Hydro nie jest to zupe\u0142nie nowy serwis. Monitoring chemizmu opad\u00f3w, czyli depozycji mokrej, prowadzony jest przez GIO\u015a ju\u017c \u0107wier\u0107 wieku, a jego dane od jakiego\u015b czasu by\u0142y prezentowane publicznie.<\/p>\n\n\n\n

System ten w ostatnich kilku latach mocno zmodernizowano. Nieco skorygowano sie\u0107 stacji pomiarowych. Obecnie jest ich 19. Niekt\u00f3re s\u0105 wpi\u0119te w europejski system EMEP, inne w system oceny stanu Ba\u0142tyku na potrzeby konwencji helsi\u0144skiej, jeszcze inne w system Zintegrowanego Monitoringu \u015arodowiska Przyrodniczego. Systematyczne badanie sk\u0142adu opad\u00f3w ma swoje pocz\u0105tki w okresie, kiedy kwa\u015bne deszcze by\u0142y jednym z gro\u017aniejszych zjawisk. Dzi\u015b dzi\u0119ki wysi\u0142kom maj\u0105cym na celu popraw\u0119 jako\u015bci powietrza ju\u017c jest pod tym wzgl\u0119dem du\u017co lepiej, cho\u0107 o nieoczekiwanych skutkach ubocznych kiedy\u015b tu pisa\u0142em<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Obecnie monitoruje si\u0119 mokr\u0105 depozycj\u0119 r\u00f3\u017cnych form azotu, fosforu, kilku kation\u00f3w (nie tylko kwa\u015bne deszcze s\u0105 problemem, mog\u0105 te\u017c wyst\u0105pi\u0107 deszcze zasadowe), metali ci\u0119\u017ckich i w\u0119glowodor\u00f3w. Nie ka\u017cda stacja monitoruje ca\u0142y komplet, ale wydaje si\u0119, \u017ce dla oceny zmian w skali kraju to wystarczy. Mimo \u017ce to program podlegaj\u0105cy monitoringowi powietrza, tak naprawd\u0119 monitoruje si\u0119 wod\u0119, wi\u0119c metody s\u0105 inne. Badana jest depozycja mokra, a nie sucha, wi\u0119c kolektory otwieraj\u0105 si\u0119 dopiero w czasie opadu. Deszcz\u00f3wk\u0119 zbiera si\u0119 w cyklach dobowych lub miesi\u0119cznych, zamra\u017ca i bada zestaw dopiero po jakim\u015b czasie. Je\u017celi kto\u015b oczekuje od tego systemu ostrze\u017ce\u0144 o nadci\u0105gaj\u0105cej chmurze kwa\u015bnego czy rt\u0119ciowego deszczu, przeliczy si\u0119. Dane te s\u0105 bardziej przeznaczone do ocen w skali roku i kraju. No i oczywi\u015bcie do analizy trend\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Powietrze wype\u0142nia ca\u0142\u0105 przestrze\u0144, dlatego mapy serwisu prezentuj\u0105 nie tylko sk\u0142ad opad\u00f3w na stacjach, ale wymodelowany rozk\u0142ad na ca\u0142ym obszarze Polski. Podczas testowania systemu sprawdzano r\u00f3\u017cn\u0105 rozdzielczo\u015b\u0107 sieci modelu. Zbyt ma\u0142a rozdzielczo\u015b\u0107 pokazywa\u0142aby zbyt og\u00f3lny obraz. Zbyt du\u017ca z kolei skutkowa\u0142aby powstaniem na mapie wielu punkt\u00f3w o szczeg\u00f3\u0142owej prognozie niekoniecznie odpowiadaj\u0105cej rzeczywisto\u015bci. Za optymaln\u0105 uznano sie\u0107 kwadrat\u00f3w o dziesi\u0119ciokilometrowym boku.<\/p>\n\n\n\n

Tak naprawd\u0119 to do\u015b\u0107 specjalistyczne narz\u0119dzie do du\u017cych analiz \u015brodowiskowych. Do codziennego u\u017cytku nie bardzo si\u0119 nadaje, jednak mo\u017ce by\u0107 interesuj\u0105ce sprawdzi\u0107, jak ten kawa\u0142ek Polski, w kt\u00f3rym si\u0119 mieszka, prezentuje si\u0119 w skali kraju i czy to si\u0119 zmienia\u0142o w ci\u0105gu ostatnich kilkunastu lat.<\/p>\n\n\n\n

Piotr Panek<\/strong><\/p>\n\n\n\n

ilustracja: kod QR prowadz\u0105cy do serwisu GIO\u015a o depozycji atmosferycznej<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Monitoring w\u00f3d ma niejedno oblicze. Najcz\u0119\u015bciej pisa\u0142em tutaj o tym, z kt\u00f3rym najcz\u0119\u015bciej mam do czynienia, czyli monitoringu w\u00f3d powierzchniowych wykonywanym przez Inspekcj\u0119 Ochrony \u015arodowiska. Dotyczy stanu ekologicznego i chemicznego i jest wykonywany w cyklach trzy- lub sze\u015bcioletnich w punktach reprezentatywnych dla byt\u00f3w zwanych jednolitymi cz\u0119\u015bciami w\u00f3d (czyli jeziorach, zatokach, zalewach, odcinkach rzek lub w\u00f3d […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9370,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58,43],"tags":[347,72,70,583],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9352"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9352"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9352\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9373,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9352\/revisions\/9373"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9370"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9352"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9352"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9352"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}