{"id":9433,"date":"2024-05-02T10:57:08","date_gmt":"2024-05-02T08:57:08","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=9433"},"modified":"2024-05-03T00:20:50","modified_gmt":"2024-05-02T22:20:50","slug":"nad-lydynia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2024\/05\/02\/nad-lydynia\/","title":{"rendered":"Nad \u0141ydyni\u0105"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Czasami potrzebuj\u0119 pokaza\u0107 studentom prosty przyk\u0142ad hipotezy zerowej oraz monitoringu w rozumieniu stosowanym w naukach przyrodniczych naraz. Bior\u0119 wtedy przypadek badania sk\u0142adu ichtiofauny rzeki \u0141ydyni przed pracami utrzymaniowymi i po nich. Prace utrzymaniowe to poj\u0119cie z gospodarki wodnej – to proste prace maj\u0105ce na celu nie tyle silne przekszta\u0142cenie parametr\u00f3w hydromorfologicznych rzeki, czyli jej regulacj\u0119, ile podtrzymanie uregulowanego w przesz\u0142o\u015bci charakteru. To podstawowe dzia\u0142anie organ\u00f3w gospodarki wodnej, nie \u017cadne wielkie inwestycje \u017ceglugowe czy energetyczne. Rocznie wykonuje si\u0119 je na tysi\u0105cach kilometr\u00f3w rzek. G\u0142\u00f3wnie ma\u0142ych, formalnie b\u0119d\u0105cych potokami.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Du\u017cy odcinek \u0141ydyni uregulowano w po\u0142owie XX w. Interesuj\u0105ce mnie prace utrzymaniowe wykonano w latach 2006 i 2007. Badania ichtiofauny za\u015b w 2005 i 2008. Hipoteza zerowa jest taka, \u017ce prace nie wp\u0142ywaj\u0105 na ichtiofaun\u0119. Wyniki za\u015b wygl\u0105da\u0142y tak odpowiednio w 2005 i 2008:
Liczba osobnik\u00f3w: 852 – 34
Liczba gatunk\u00f3w: 13 – 4
W tym liczba gatunk\u00f3w w\u0119dkarskich: 6 – 1
W tym liczba gatunk\u00f3w chronionych: 4 – 1.<\/p>\n\n\n\n

W obu badaniach liczebnie dominowa\u0142 kie\u0142b, tyle \u017ce w pierwszym stanowi\u0142 oko\u0142o po\u0142owy osobnik\u00f3w, a w drugim 82 proc. Wska\u017anik r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej Shannona-Wienera spad\u0142 dwukrotnie. Nie trzeba robi\u0107 zaawansowanej statystyki, \u017ceby uzna\u0107 hipotez\u0119 zerow\u0105 za sfalsyfikowan\u0105. (Oczywi\u015bcie to nie wyczerpuje kontaktu student\u00f3w ze statystyk\u0105 – od tego maj\u0105 w\u0142a\u015bciwe zaj\u0119cia).<\/p>\n\n\n\n

\u0141ydynia jednak wraca do mnie ostatnio w innym kontek\u015bcie. Le\u017cy nad ni\u0105 dzielnica Ciechanowa Krubin. Niegdy\u015b to by\u0142a samodzielna wie\u015b i do dzi\u015b zosta\u0142y tu \u0142\u0105ki. Jest dolina rzeki, wi\u0119c \u0142\u0105ki te s\u0105 przynajmniej przez cz\u0119\u015b\u0107 roku podmok\u0142e, a nawet zalewane. Zdj\u0119cie zrobi\u0142em nieco ni\u017cej, na granicy Ciechanowa.<\/p>\n\n\n\n

Miejscowi przyrodnicy ze stowarzyszenia Miej Kultur\u0119 Chro\u0144 Natur\u0119 na \u0142\u0105kach tych zanotowali gatunki bagiennych ptak\u00f3w, takie jak \u017curawie czy czajki. Te pierwsze obecnie w Polsce zwi\u0119kszaj\u0105 liczebno\u015b\u0107, ale czajki staj\u0105 si\u0119 coraz rzadsze. Maj\u0105 ju\u017c status zagro\u017conych w Polsce i bliskich zagro\u017cenia na \u015bwiecie. Kolejny bagienny gatunek tam stwierdzany to kszyk bekas. S\u0105 te\u017c dwa gatunki czapli i kolejne 30-40 gatunk\u00f3w ptak\u00f3w teren\u00f3w otwartych.<\/p>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz ptak\u00f3w \u0142\u0105ki odwiedzaj\u0105 r\u00f3\u017cne gatunki ssak\u00f3w, w tym \u0142osie. S\u0105 po dwa gatunki traszek i jaszczurek. S\u0105 \u017caby (kiedy\u015b pisali\u015bmy, \u017ce z ich gatunkami sprawa bywa nieoczywista<\/a>), co jeszcze mojemu pokoleniu wydaje si\u0119 trywialne, ale tak naprawd\u0119 one te\u017c ju\u017c s\u0105 rzadko\u015bci\u0105. Przyw\u0119drowa\u0142a ju\u017c modliszka, co – jak kiedy\u015b pisa\u0142em – ju\u017c nie zaskakuje<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Jak to bywa z \u0142\u0105kami na obrze\u017cach miast – zaplanowano tam budow\u0119 osiedla. Konkretnie – 14 blok\u00f3w. Zdaniem inwestora to nie jest teren podmok\u0142y, a zwyk\u0142a \u0142\u0105ka. Wed\u0142ug ustale\u0144 stowarzyszenia w umowie zlecaj\u0105cej wykonanie raportu oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 zapisy praktycznie wymuszaj\u0105ce napisanie go tak, aby nie by\u0142o problemu z uzyskaniem zg\u00f3d RDO\u015a, W\u00f3d Polskich i Pa\u0144stwowej Inspekcji Sanitarnej, a w\u0142adze miasta s\u0105 przychylne inwestycji. Zatem nie wiadomo, jaki b\u0119dzie los tego terenu. \u0141ydynia i jej dolina nie wychodzi za dobrze na s\u0105siedztwie miasta.<\/p>\n\n\n\n

Piotr Panek<\/strong><\/p>\n\n\n\n

fot. Piotr Panek. licencja CC BY-SA 4.0<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n