{"id":9540,"date":"2024-08-06T07:09:10","date_gmt":"2024-08-06T05:09:10","guid":{"rendered":"https:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=9540"},"modified":"2024-08-06T17:01:58","modified_gmt":"2024-08-06T15:01:58","slug":"drogi-helicobacter-pylori","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2024\/08\/06\/drogi-helicobacter-pylori\/","title":{"rendered":"Drogi Helicobacter pylori"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/EMpylori.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"400\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/EMpylori.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9588\"\/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Zadziwiaj\u0105ce, jak wiedza z r\u00f3\u017cnych, wydawa\u0142oby si\u0119, dalekich od siebie nauk zaz\u0119bia si\u0119 czasem ze sob\u0105. Dobrym przyk\u0142adem jest powszechnie wyst\u0119puj\u0105ca w ludzkich \u017co\u0142\u0105dkach bakteria <em>Helicobacter pylori<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Znana od dawna, jedna z wcze\u015bniej odkrytych bakterii, formalnie opisana do\u015b\u0107 niedawno. D\u0142ugo nie znano tak\u017ce roli, jak\u0105 odkrywa w patogenezie chor\u00f3b \u017co\u0142\u0105dka.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzisiaj powszechnie m\u00f3wi si\u0119 o nowotworach wywo\u0142ywanych przez wirusy. Szczepionka chroni\u0105ca przed brodawczakiem i rakiem szyjki macicy dzia\u0142a w rzeczywisto\u015bci na wi\u0119kszo\u015b\u0107 typ\u00f3w wywo\u0142uj\u0105cego te nowotwory wirusa HPV, czyli <em>human papillomavirus<\/em>. Podobnie cz\u0119\u015b\u0107 wirus\u00f3w zapalenia w\u0105troby doprowadza po latach przewlek\u0142ego zaka\u017cenia do raka tego narz\u0105du. <\/p>\n\n\n\n<p>W przesz\u0142o\u015bci wywo\u0142ywanie nowotworu przez drobnoustroje wydawa\u0142o si\u0119 absurdem. Co wi\u0119cej, nie wierzono nawet, \u017ce niewinnie wygl\u0105daj\u0105ca Gram-ujemna bakteria z wici\u0105 mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 wrzody czy zapalenie \u017co\u0142\u0105dka. Bakterie zasiedlaj\u0105 nasz uk\u0142ad pokarmowy w du\u017cej liczbie, znacznie przekraczaj\u0105cej liczb\u0119 kom\u00f3rek naszego cia\u0142a (kom\u00f3rka bakteryjna jest jednak oko\u0142o trzy rz\u0119dy wielko\u015bci mniejsza od przeci\u0119tnej kom\u00f3rki eukariotycznej, tak\u017ce ludzkiej, wi\u0119c pod wzgl\u0119dem masy bakterie nie stanowi\u0105 wbrew pewnym szumnym doniesieniom medialnym wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci naszego cia\u0142a).<\/p>\n\n\n\n<p>Uwierzono, \u017ce bakteria mo\u017ce powodowa\u0107 wrzody, dopiero gdy jeden z badaczy zdesperowany wypi\u0142 zawiesin\u0119 z <em>Helicobacter pylori<\/em> i rozwin\u0105\u0142 zapalenie \u017co\u0142\u0105dka. To przewlek\u0142e zapalenie prowadzi do ubytk\u00f3w w \u015bcianie \u017co\u0142\u0105dka, czyli wrzod\u00f3w, a tak\u017ce nowotworzenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Bakterie <em>Helicobacter pylori<\/em> wykazuj\u0105 do\u015b\u0107 niezwyk\u0142e zr\u00f3\u017cnicowanie genetyczne. Jest ono tym mniejsze, im bardziej oddalamy si\u0119 od Afryki.<\/p>\n\n\n\n<p>Podobny wzorzec wyst\u0119puje u cz\u0142owieka rozumnego. Tutaj r\u00f3wnie\u017c im dalej od Afryki, tym zmienno\u015b\u0107 genetyczna mniejsza. XIX-wieczny podzia\u0142 na trzy ludzkie rasy zale\u017cnie od koloru sk\u00f3ry ma niewiele wi\u0119cej sensu ni\u017c dzielenie ludzi na wysokich, \u015brednich czy niskich. Wszyscy nie-Afrykanie mimo niewielkiej domieszki gen\u00f3w neandertalskich (ok. 2,5 proc.) i denisowia\u0144skich (w niekt\u00f3rych populacjach nawet do 4 proc.) s\u0105 do siebie genetycznie bardzo podobni. Dw\u00f3ch losowo wybranych nie-Afrykan\u00f3w b\u0119dzie si\u0119 statystycznie znacznie mniej r\u00f3\u017cni\u0107 genetycznie ni\u017c dw\u00f3ch losowo wybranych Afrykan\u00f3w, zw\u0142aszcza z Afryki subsaharyjskiej.<\/p>\n\n\n\n<p>Oba wzorce \u2013 u cz\u0142owieka i <em>H. pylori<\/em> \u2013 odpowiadaj\u0105 sobie wzajemnie i wskazuj\u0105 na opuszczenie Afryki wschodniej mi\u0119dzy 50 tys. a 70 tys. lat temu.<\/p>\n\n\n\n<p>Co prawda nowe badania wskazuj\u0105 na wielokrotne opuszczanie Afryki przez <em>Homo sapiens<\/em>, ale to ta ostatnia w\u0119dr\u00f3wka okaza\u0142a si\u0119 skuteczna. Wychodz\u0105ce z Afryki przez Synaj b\u0105d\u017a Bram\u0119 \u0141ez (Bab al-Mandab) niewielkie grupki ludzi rozumnych nios\u0142y te\u017c ze sob\u0105 w \u017co\u0142\u0105dkach chorobotw\u00f3rcze bakterie, kt\u00f3re przez nast\u0119pne tysi\u0105clecia razem z nimi zape\u0142ni\u0142y \u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Marcin Nowak<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bibliografia<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>Higham T: Nie tylko Homo sapiens. Nowa historia pochodzenia cz\u0142owieka. Seria Na \u015bcie\u017ckach nauki, Pruszy\u0144ski i s-ka, Warszawa 2021\/2024<\/li>\n\n\n\n<li>Linz, B., Balloux, F., Moodley, Y. et al. An African origin for the intimate association between humans and Helicobacter pylori. Nature 445, 915\u2013918 (2007). https:\/\/doi.org\/10.1038\/nature05562<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Ilustracja:<\/strong> Yutaka Tsutsumi, fotografia z mikroskopu elektronowego <em>Helicobacter pylori<\/em>, za <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:EMpylori.jpg\">Wikimedia Commons<\/a> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bakterie Helicobacter pylori wykazuj\u0105 do\u015b\u0107 niezwyk\u0142e zr\u00f3\u017cnicowanie genetyczne.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9588,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,54,2,196,204],"tags":[649,113,708,1164,38,689],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9540"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9540"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9540\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9595,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9540\/revisions\/9595"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9588"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9540"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9540"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9540"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}