{"id":9659,"date":"2024-09-27T16:00:51","date_gmt":"2024-09-27T14:00:51","guid":{"rendered":"https:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=9659"},"modified":"2024-09-30T16:02:27","modified_gmt":"2024-09-30T14:02:27","slug":"niepapierowy-tygrys","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2024\/09\/27\/niepapierowy-tygrys\/","title":{"rendered":"Niepapierowy tygrys"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Kilka dni temu w Kazachstanie pojawi\u0142y si\u0119 na wolno\u015bci pierwsze tygrysy od 70 lat. Nie sta\u0142o si\u0119 to spontanicznie. Par\u0119 wypuszczono do trzyhektarowej zagrody aklimatyzacyjnej w rezerwacie nad jeziorem Ba\u0142chasz w delcie rzeki Ili. Rezerwat Ili-Ba\u0142chasz utworzono sze\u015b\u0107 lat temu w\u0142a\u015bnie z tak\u0105 intencj\u0105.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Reintrodukcj\u0119 tygrys\u00f3w przygotowywano od – nie ca\u0142kiem przypadkiem – chi\u0144skiego roku tygrysa, 2010 naszej ery. Dolina Ili w czasach carskich i radzieckich uleg\u0142a przyrodniczej degradacji. W utworzonym rezerwacie najpierw podj\u0119to restytucj\u0119 ro\u015blinno\u015bci \u0142\u0119gowej. \u015arodkowoazjatyckie \u0142\u0119gi, tugaje, to typowe siedlisko tygrysa kaspijskiego, wymar\u0142ego podgatunku tygrysa, i jego typowej ofiary – dzika. Zanim wprowadzono tygrysy, zadbano o jego ofiary – zwalczaj\u0105c k\u0142usownictwo na dziku, wprowadzaj\u0105c jelenie bucharskie i ku\u0142any. W okolicy s\u0105 te\u017c sarny syberyjskie. Zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce tygrys potrzebuje zje\u015b\u0107 ok. 50 kopytnych rocznie, ich populacja powinna wynosi\u0107 dziesi\u0119\u0107 razy tyle. Pierwsze 61 jeleni wpuszczono do rezerwatu w 2021 r. W rejonie wybito je jeszcze wcze\u015bniej ni\u017c tygrysy.<\/p>\n\n\n\n

Tygrys kaspijski wymar\u0142 w latach 70. Nie da si\u0119 go reintrodukowa\u0107. \u017byje jednak kilkaset tygrys\u00f3w syberyjskich na wolno\u015bci i kilka tysi\u0119cy w niewoli. Tygrysy kaspijskie by\u0142y bardziej ekotypem ni\u017c podgatunkiem, syberyjskie s\u0105 wystarczaj\u0105co bliskie. Do wsiedlenia w Kazachstanie wytypowano dwa osobniki z azylu dla du\u017cych kot\u00f3w w ogrodzie zoologicznym Hoenderdaell na holenderskim polderze Anna Paulowna. Trafiaj\u0105 tu du\u017ce koty po przej\u015bciach. Tygrysica Bohdana dotar\u0142a tu w 2013 r. jako dziewi\u0119ciomiesi\u0119czne tygrysi\u0105tko z siostr\u0105 Valesc\u0105 i bratem Vladimirem. Urodzili si\u0119 w niemieckim minizoo. W Kazachstanie jej partnerem ma by\u0107 trzy lata m\u0142odszy Kuma. Jego ci\u0119\u017carn\u0105 matk\u0119 przej\u0119\u0142o z cyrku mediola\u0144skie minizoo, ale nie by\u0142o w stanie utrzyma\u0107 licznego stada i w 2017 r. odda\u0142o dwuletniego tygryska do Hoenderdaell. Kuma jest do\u015b\u0107 towarzyski – lubi\u0142 bawi\u0107 si\u0119 z s\u0105siadk\u0105 Afrodite, cho\u0107 ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa by\u0142a to zabawa przez kraty. Zaaran\u017cowano jego zwi\u0105zek z Valesc\u0105, z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 trafi\u0107 w ramach reintrodukcji do rosyjskiej populacji, ostatecznie trafi\u0142 do Kazachstanu z inn\u0105 towarzyszk\u0105 zabaw przez kraty. Je\u017celi zwi\u0105zek si\u0119 uda i Bohdana zajdzie w ci\u0105\u017c\u0119 – opu\u015bci zagrod\u0119, \u017ceby urodzi\u0107 i wychowa\u0107 m\u0142ode ju\u017c na wolno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

W reintrodukcji bierze udzia\u0142 holenderskie zoo, a sam projekt jest prowadzony przez holenderski oddzia\u0142 WWF. Oczywi\u015bcie, w Kazachstanie nic nie mo\u017ce si\u0119 dzia\u0107 bez aprobaty w\u0142adz. WWF zadba\u0142 r\u00f3wnie\u017c o rozpropagowanie przedsi\u0119wzi\u0119cia w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w wsi Karaoj, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 s\u0105siadami tygrys\u00f3w. S\u0105siedztwo b\u0119dzie na tyle bliskie, \u017ceby da\u0142o si\u0119 korzysta\u0107 z jego zalet, ale i na tyle odleg\u0142e, \u017ceby ludzie i tygrysy nie wchodzili sobie w drog\u0119. Miejscowi brali udzia\u0142 w przygotowywaniu rezerwatu, zalesili 50 ha oliwnikami i wierzbami. Obecnie s\u0105 rekrutowani do s\u0142u\u017cb chroni\u0105cych go. Mo\u017cna oczekiwa\u0107, \u017ce tygrysy stan\u0105 si\u0119 atrakcj\u0105 turystyczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug plan\u00f3w do 2035 r. kazaska populacja tygrys\u00f3w powinna osi\u0105gn\u0105\u0107 p\u00f3\u0142 setki. Modele wskazuj\u0105, \u017ce dawniej zag\u0119szczeniem bardziej przypomina\u0142a indyjsk\u0105 ni\u017c tajgow\u0105, a ekosystem ba\u0142chaskich tugaj\u00f3w i szuwar\u00f3w pomie\u015bci\u0142by ok. 120 osobnik\u00f3w. Je\u017celi pierwsza para si\u0119 zadomowi, b\u0119d\u0105 wsiedlane kolejne. Zobaczymy.<\/p>\n\n\n\n

Piotr Panek<\/strong><\/p>\n\n\n\n

ilustracja: Wikipedysta Pearson Scott Foresman<\/a>, domena publiczna<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kilka dni temu w Kazachstanie pojawi\u0142y si\u0119 na wolno\u015bci pierwsze tygrysy od 70 lat. Nie sta\u0142o si\u0119 to spontanicznie. Par\u0119 wypuszczono do trzyhektarowej zagrody aklimatyzacyjnej w rezerwacie nad jeziorem Ba\u0142chasz w delcie rzeki Ili. Rezerwat Ili-Ba\u0142chasz utworzono sze\u015b\u0107 lat temu w\u0142a\u015bnie z tak\u0105 intencj\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9661,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58,54],"tags":[369,1123,82,831],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9659"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9659"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9659\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9668,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9659\/revisions\/9668"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9661"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9659"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9659"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9659"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}