{"id":9820,"date":"2025-01-26T08:29:40","date_gmt":"2025-01-26T07:29:40","guid":{"rendered":"https:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=9820"},"modified":"2026-01-24T20:08:35","modified_gmt":"2026-01-24T19:08:35","slug":"przeciw-wosp-przeciwko-zyciu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2025\/01\/26\/przeciw-wosp-przeciwko-zyciu\/","title":{"rendered":"Przeciw WO\u015aP. Przeciwko \u017cyciu"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/a>
Jerzy Owsiak na otwarciu Ronda Wielkiej Orkiestry \u015awi\u0105tecznej Pomocy w Sosnowcu<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Poruszam dzisiaj temat mo\u017ce ma\u0142o naukowy, ale w moim odczuciu niezwykle bulwersuj\u0105cy. Spraw\u0119 powtarzaj\u0105cych si\u0119 w mediach gr\u00f3\u017ab i g\u0142os\u00f3w, by nie wspiera\u0107 Wielkiej Orkiestry \u015awi\u0105tecznej Pomocy.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

WO\u015aP od dawna ma przeciwnik\u00f3w i krytyk\u00f3w. Niekt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105: „Wol\u0119 da\u0107 na Caritas. Niech ka\u017cdy daje temu, kogo ceni i uwa\u017ca za rzeczywi\u015bcie pomagaj\u0105cego”. Dopiero niedawno w internecie pojawi\u0142y si\u0119 skierowane wobec tw\u00f3rcy i wolontariuszy Orkiestry gro\u017aby, a w jednej z prywatnych telewizji wyra\u017ane zach\u0119ty: „Nie dawaj na WO\u015aP. Daj nam!” (ewentualnie zaprzyja\u017anionej partii politycznej).<\/p>\n\n\n\n

Istotnie, od lat pojawiaj\u0105 si\u0119 niepoparte \u017cadnym dowodem zarzuty o niew\u0142a\u015bciwe finansowanie i rzekome machlojki WO\u015aP. Dow\u00f3d le\u017cy po stronie oskar\u017caj\u0105cego, ja nie znam si\u0119 na wielkich finansach i rozliczeniach skarbowych. Mog\u0119 napisa\u0107 to, co widzia\u0142em i co wiem z do\u015bwiadczenia.<\/p>\n\n\n\n

Trudno mi wskaza\u0107 jakikolwiek szpital, kt\u00f3ry nie dosta\u0142by nic od Orkiestry. S\u0105 oddzia\u0142y, na kt\u00f3rych ca\u0142y dost\u0119pny lub dzia\u0142aj\u0105cy sprz\u0119t pochodzi z darowizn WO\u015aP. Owszem, personel czasem si\u0119 skar\u017cy, \u017ce Orkiestra potrafi rozliczy\u0107, czy w\u0142a\u015bciwie u\u017cywaj\u0105 sprz\u0119tu, czy nie stoi i nie kurzy si\u0119 gdzie\u015b niepotrzebnie. Niemniej o \u017cadnym wypo\u017cyczaniu za pieni\u0105dze, jak to bezczelnie ostatnio sugerowano, nie ma mowy. Opowie\u015bci, \u017ce sprz\u0119t ze znaczkiem WO\u015aP nie zawsze od niej pochodzi, r\u00f3wnie\u017c mo\u017cna mi\u0119dzy bajki w\u0142o\u017cy\u0107. Chyba \u017ce uznamy, \u017ce serduszka domalowali w magiczny spos\u00f3b reptilianie. Co do ci\u0105g\u0142ych por\u00f3wna\u0144 z Caritasem \u2013 nie wypowiem si\u0119, nie wiem, jak pomaga Caritas, zapewne dzia\u0142a w jakich\u015b innych sferach, bo \u017cadnego sprz\u0119tu sfinansowanego przez Caritas w \u017cyciu nie widzia\u0142em.<\/p>\n\n\n\n

W\u015bciekli zwolennicy Orkiestry m\u00f3wi\u0105 niekiedy, \u017ce jej przeciwnicy nie musz\u0105 si\u0119 na tym sprz\u0119cie leczy\u0107, skoro tak ich mierzi. Niekt\u00f3rzy jej przeciwnicy sk\u0142adaj\u0105 takie szumne deklaracje w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. I tacy pacjenci si\u0119 zdarzaj\u0105. „Ja nie chc\u0119 sprz\u0119tem z WO\u015aP!”. Lekarze \u017cartuj\u0105 czasem, \u017ce taki pacjent w zasadzie powinien si\u0119 wypisa\u0107, bo nie dysponuj\u0105 \u017cadnym sprz\u0119tem nieb\u0119d\u0105cym darowizn\u0105 tej organizacji. Zna\u0142em oddzia\u0142, gdzie wszystkie \u0142\u00f3\u017cka \u2013 nowoczesne, z dostosowywan\u0105 wysoko\u015bci\u0105, umo\u017cliwiaj\u0105ce starszym pacjentom wygodne wstawanie \u2013 pochodzi\u0142y od WO\u015aP. Dla niech\u0119tnych mo\u017ce znalaz\u0142oby si\u0119 co\u015b starego w piwnicy?<\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119tam te\u017c oddzia\u0142y, gdzie sprz\u0119t z serduszkiem s\u0105siaduje z tym „zwyczajnym\u201d. Zwykle \u0142atwo go rozpozna\u0107 nawet bez tego symbolu. \u0141atwiejszy w u\u017cyciu, bardziej nowoczesny i nie psuje si\u0119 co p\u00f3\u0142 godziny. Tak, nawet jako\u015b\u0107 aparatu robi\u0105cego EKG czy KTG ma znaczenie, bo potem z wydruku mo\u017cna co\u015b wywnioskowa\u0107 albo nie, mo\u017cna badanie zrobi\u0107 szybko albo dr\u0119czy\u0107 si\u0119 przez p\u00f3\u0142 godziny, zamiast spo\u017cytkowa\u0107 ten czas efektywniej.<\/p>\n\n\n\n

Przeciwnicy m\u00f3wi\u0105 na to: „lecz\u0119 si\u0119 z moich sk\u0142adek”. Gratuluj\u0119. Proponuj\u0119 policzy\u0107, co rzeczywi\u015bcie mo\u017cna za nie kupi\u0107. I uwzgl\u0119dni\u0107 to, \u017ce system powinien si\u0119 spina\u0107. Statystycznie pieni\u0105dze zebrane na jednego pacjenta powinny wystarczy\u0107 do jego leczenia w ca\u0142ym \u017cyciu. Wszystkich w sile wieku i w miar\u0119 zdrowych informuj\u0119, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 koszt\u00f3w przypada na koniec \u017cycia, kiedy jeste\u015bmy starzy i schorowani. Jedna doba na dobrym OIOM-ie kosztuje kilkana\u015bcie tysi\u0119cy. Jeden zastrzyk z lekiem przeciwnowotworowym dla dziecka mo\u017ce kosztowa\u0107 ich kilkadziesi\u0105t. W\u015bciekanie si\u0119 nic nie da. Takie s\u0105 koszty. Wprowadzenie leku na rynek kosztuje jakie\u015b p\u00f3\u0142 miliarda dolar\u00f3w i nikt poza olbrzymimi firmami farmaceutycznymi nie jest w stanie tych pieni\u0119dzy wy\u0142o\u017cy\u0107. A poniewa\u017c firma musi przetrwa\u0107, op\u0142aci\u0107 pracownik\u00f3w, badania i jeszcze przynie\u015b\u0107 zysk \u2013 tak, po to s\u0105 prywatne firmy \u2013 musz\u0105 jej si\u0119 te pieni\u0105dze zwr\u00f3ci\u0107. Inaczej nie b\u0119dzie nowych (ani \u017cadnych) lek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Wyceny NFZ cz\u0119sto s\u0105 nieadekwatne. Bywaj\u0105 dobre, jak w kardiologii interwencyjnej, a ostatnio w poradni zdrowia psychicznego dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy (oczywi\u015bcie nie umywaj\u0105 si\u0119 do cen prywatnych, rynkowych), zazwyczaj s\u0105 jednak \u017cenuj\u0105co niskie. Cz\u0119sto nie starczaj\u0105 na bie\u017c\u0105ce potrzeby oddzia\u0142u. Zna\u0142em taki, w kt\u00f3rym nie mo\u017cna by\u0142o wyda\u0107 wypisu, bo zabrak\u0142o papieru do drukarki (same drukarki notorycznie si\u0119 psuj\u0105). Zna\u0142em te\u017c taki, gdzie przez dwa tygodnie nie by\u0142o \u015bwiat\u0142a. W telewizji lubi\u0105 pokazywa\u0107 wspaniale wyremontowane oddzia\u0142y, ale ani tych remont\u00f3w nie wykonano, ani sprz\u0119tu nie kupiono zwykle za pieni\u0105dze NFZ. Fundusze pochodzi\u0142y od darczy\u0144c\u00f3w b\u0105d\u017a z grant\u00f3w. Szpitale uniwersyteckie s\u0105 w o tyle lepszej pozycji, \u017ce nie tylko lecz\u0105, ale ucz\u0105 i prowadz\u0105 badania. Cz\u0119sto lekarza nie ma przy pacjentach przez p\u00f3\u0142 dnia, bo ma \u0107wiczenia ze studentami, ale dzi\u0119ki temu oddzia\u0142 w og\u00f3le jest w stanie przetrwa\u0107. Nie zamyka si\u0119 go mimo d\u0142ug\u00f3w, bo nie ma zarabia\u0107, tylko trzyma\u0107 pacjent\u00f3w celem prowadzania bada\u0144 i edukacji. Z pieni\u0119dzy na badania mo\u017cna kupi\u0107 troch\u0119 sprz\u0119tu, kt\u00f3ry b\u0119dzie p\u00f3\u017aniej s\u0142u\u017cy\u0142 te\u017c leczeniu. Uniwersytet kupi tak\u017ce u\u017cywany w obu pracach komputer czy drukark\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Leczenie jest drogie. Tanio mo\u017cna g\u0142\u00f3wnie udawa\u0107, \u017ce si\u0119 leczy. Sk\u0142adki generalnie nie starczaj\u0105, a w licznych oddzia\u0142ach i na przychodniach brakuje wszystkiego. Gdyby Wielka Orkiestra nie kupi\u0142a nowoczesnego sprz\u0119tu, zwykle po prostu by go nie by\u0142o. Nie wykonano by kosztownych zabieg\u00f3w czy procedur, a spora cz\u0119\u015b\u0107 uratowanych pacjent\u00f3w po prostu by zmar\u0142a. Pomimo op\u0142acanych sk\u0142adek.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cna argumentowa\u0107, \u017ce zrzutka to nie nasz obowi\u0105zek, \u017ce ochrona zdrowia dzieci winna by\u0107 rol\u0105 pa\u0144stwa. Tylko \u017ce sk\u0105d\u015b te pieni\u0105dze trzeba wzi\u0105\u0107, a wy\u017csze sk\u0142adki b\u0119d\u0105 si\u0119 wi\u0105za\u0107 ze znacz\u0105cym niezadowoleniem spo\u0142ecznym, a nawet protestami. W\u0142adza, kt\u00f3ra zwi\u0119ksza daniny, przegrywa wybory.<\/p>\n\n\n\n

Powraca stawiane w kampanii wyborczej, a tak\u017ce pojawiaj\u0105ce si\u0119 w kazaniach niekt\u00f3rych kap\u0142an\u00f3w pytanie: kto jest za \u017cyciem? Medycyna jest brutalna. Jak mawiaj\u0105 przeciwnicy WO\u015aP: dzieci umieraj\u0105 i umiera\u0107 b\u0119d\u0105. Ale w wi\u0119kszej lub mniejszej liczbie. Mo\u017cna do\u0142o\u017cy\u0107 cegie\u0142k\u0119, \u017ceby t\u0119 liczb\u0119 zmniejszy\u0107. Albo nie da\u0107. Wa\u017cne, \u017ce nam si\u0119 uda\u0142o prze\u017cy\u0107 dzieci\u0144stwo, jeste\u015bmy doro\u015bli, jeszcze w miar\u0119 zdrowi i mo\u017cemy sobie dalej ogl\u0105da\u0107 ulubion\u0105 telewizj\u0119. Tam szcz\u0119\u015bliwie nie poka\u017c\u0105 brzydkich obrazk\u00f3w chorych czy umieraj\u0105cych dzieci.<\/p>\n\n\n\n

Marcin Nowak<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ilustracja:<\/strong> Jerzy Owsiak na otwarciu Ronda Wielkiej Orkiestry \u015awi\u0105tecznej Pomocy w Sosnowcu, za Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 4.0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Poruszam dzisiaj temat mo\u017ce ma\u0142o naukowy, ale w moim odczuciu niezwykle bulwersuj\u0105cy. Spraw\u0119 powtarzaj\u0105cych si\u0119 w mediach gr\u00f3\u017ab i g\u0142os\u00f3w, by nie wspiera\u0107 Wielkiej Orkiestry \u015awi\u0105tecznej Pomocy.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9829,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,196,30,204],"tags":[133,38,1199],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9820"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9820"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9820\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10410,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9820\/revisions\/10410"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9829"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9820"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9820"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}