W poprzednim wpisie opowiedzio\u0142ek wom, jak to wroz z inksymi owcarkami noloz\u0142ek w potoku pikny skarb z cas\u00f3w swedzkiego potopu. Alecka wte zbocy\u0142a, ze mo jednego s\u0105siada Sweda. No i ona wroz z tym s\u0105siadem piknie se o tym potopie ukwalowujom.<\/p>\n
Od czasu do czasu<\/em> – pado Alecka – wy\u017cywam si\u0119 na nim za ten potop szwedzki, ale wszystko w \u017cartobliwych ramach, oczywi\u015bcie.<\/em><\/p>\n Tak se ino my\u015ble, ze ten Swed moze by\u0107 jednak bidny. Bo \u015bpasowanie \u015bpasowaniem, ale potem… by\u0107 moze wraco on do cha\u0142upy i tamok dopadajom go wyrzuty sumienia.<\/p>\n – Krucafuks! – my\u015bli se by\u0107 moze ten Swed. – Wstyd! Stra\u015bny wstyd! Jak mogli ci moi pradziadowie tej bidnej Rzecpospolitej wyryktowa\u0107 tak sakramencki potop! Kielo oni tamok nagrabili! Kielo niewinnej ludno\u015bci skrzywdzili! Kielo piknyk zabytk\u00f3w zrujnowali: i zamek Krzy\u017ctop\u00f3r, i zamek w I\u0142\u017cy, i w Janowcu, i w Kruszwicy… Nieft\u00f3rzy godajom. ze od tyk znisce\u0144 Polska ucierpia\u0142a bardziej niz w II wojnie \u015bwiatowej! Bajako. Jo tego nie zrobi\u0142ek… ale moi przodkowie zrobili! I teroz tak stra\u015bne pocucie winy mnie m\u0119cy, ze jaz po nocak spa\u0107 nie moge! No, nie mogie \u015blus!<\/p>\n Tak w\u0142a\u015bnie moze se ten bidok w zacisu domowym rozmy\u015bla\u0107. A fto wie? Moze jest wi\u0119cej takik Swed\u00f3w, ft\u00f3ryk sumienie stra\u015bnie turbuje i nie pozwalo im o tym ca\u0142ym potopie zabocy\u0107? I co z nimi zrobi\u0107? Pedzie\u0107 im, ze by\u0142o, min\u0119\u0142o i my juz sie nie gniewomy? Owsem, mozemy tak pedzie\u0107. Ale cy to wystarcy? Nimom pewno\u015bci. Jak kogosi sumienie naprowde mocno gryzie, to casem pokrzywdzony moze tysi\u0105c rozy zapewni\u0107, ze nie cuje zolu – a sumienie i tak ani my\u015bli przesta\u0107 gry\u017a\u0107.<\/p>\n Cy nie do sie zatem tym bidnym Swedom pom\u00f3c? Jo se my\u015ble – ze sie do. Przynajmniej kapecke. Przede sy\u0107kim trza im przybocy\u0107, ze nas kr\u00f3l Jan Kazimierz furt tytu\u0142owo\u0142 sie swedzkim kr\u00f3lem. To prowdziwy swedzki kr\u00f3l nie mio\u0142 prawa sie z tego powodu zdenerwowa\u0107? No, chyba mio\u0142. A to zdenerwowanie by\u0142o przecie jednym z powod\u00f3w, dlo ft\u00f3rego uderzy\u0142 on na nos w tym 1655 rocku. Poza tym kie Swedzi wyryktowali nom ten potop, to przecie stra\u015bnie duzo \u015blachty, i polskiej, i litewskiej, od rozu przes\u0142o na ik strone. A ci, co prze\u015bli, to nie by\u0142y same ino bejdoki. W\u015br\u00f3d nik noloz\u0142 sie nifto inksy jak… Jan Sobieski. Tak, tak, ostomili, ten sam Jan Sobieski, co to p\u00f3\u017aniej piknie zwyci\u0119zy\u0142 pod Chocimiem, jesce pikniej zwyci\u0119zy\u0142 pod Wiedniem, a najpikniej to piso\u0142 listy do Marysie\u0144ki. Cemu on popor\u0142 swedzkiego kr\u00f3la, zamiast sie mu piknie prociwi\u0107? Dlotego, ze wte by\u0142 jesce m\u0142ody i g\u0142upi? Niekoniecnie. Jeden z badacy dziej\u00f3w downej Rzecpospolitej, niezyj\u0105cy juz pon profesor Jarema Maciszewski, kie gwarzy\u0142 o tamtej „zdradzie”, to przybocowo\u0142, ze dzisiejse poj\u0119cie patriotyzmu w tamtyk casak jesce nie istnia\u0142o. Wymy\u015blili je dopiero dziewi\u0119tnastowiecni romantycy. A w XVII wieku bycie patriotom polega\u0142o racej na byciu wiernym w\u0142adcy. U nos za\u015b – od \u015bmierzci Zygmunta Augusta – w\u0142adca by\u0142 taki, jakiego se \u015blachta wybra\u0142a. Dlotego kie Karol Gustaw zac\u0105\u0142 obiecywa\u0107 nasej \u015blachcie, ze bedzie r\u00f3wnie piknym polskim kr\u00f3lem jak Piastowie, Jagiellonowie i sy\u0107ka nast\u0119pni, to nieft\u00f3rzy mogli zac\u0105\u0107 \u015bpekulowa\u0107, cy nie worce cofn\u0105\u0107 wyboru Jana Kazimierza i nie zast\u0105pi\u0107 go swedzkim monarchom. A w dodatku kie nied\u0142ugo po kapitulacji nasyk wojsk nad Uj\u015bciem Jan Kazimierz uciek\u0142 za granice, to fto w ko\u0144cu by\u0142 na polskiej ziemi prowdziwym kr\u00f3lem? – mogli sie zastanawia\u0107 \u015blachcice. Baju\u015bci. Z moralnego punktu widzenia XVII-wiecnego Polaka cy Litwina wyb\u00f3r wcale nie by\u0142 tak ocywisty, jak to sie p\u00f3\u017aniej widzia\u0142o ponu Sienkiewiczowi podcas pisania drugiej cyn\u015bci Trylogii<\/em>. Dlotego kieby Swedzi nie pope\u0142nili tego b\u0142\u0119du, ze pozwolili swoim \u017co\u0142nirzom na wielkie grabieze, to by\u0107 moze polsko ludno\u015b\u0107 nie ze\u017ali\u0142aby sie na tyk Swed\u00f3w tak stra\u015bnie? I moze ca\u0142o wojna sko\u0144cy\u0142aby sie tym, ze unie polsko-litewskom zast\u0105pi\u0142aby unia polsko-litewsko-swedzko? To by\u0142 ca\u0142kiem mozliwy scenarius. Bajako.<\/p>\n Ba co by nie ukwalowa\u0107 o Polakak, ft\u00f3rzy przesli wte na strone Swed\u00f3w, to fakt pozostoje faktem, ze by\u0142o ik wielu i ze swojom postawom barzo u\u0142atwili naje\u017ad\u017acom ryktowanie u nos wielkik spustose\u0144. Cy fcieli tego cy nie – u\u0142atwili i \u015blus. Dlotego um\u00f3wmy sie ze Swedami, ze oni som ino w 50 procentak winni znisce\u0144 w casie potopu, a w pozosta\u0142yk 50 – jeste\u015bmy winni sami sobie. I kie tak piknie podzielimy sie odpowiedzialno\u015bciom za te zniscenia – to Swedom od rozu powinno zrobi\u0107 sie ra\u017aniej. Nom za\u015b powinno by\u0107 przyjemnie, ze\u015bmy bli\u017anim w ik stra\u015bnej zgryzocie dopomogli. Tym samym polskie serca nie powinny nic ucierpie\u0107, a swedzkie serca – powinny zosta\u0107 piknie pokrzepione. Hau!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W poprzednim wpisie opowiedzio\u0142ek wom, jak to wroz z inksymi owcarkami noloz\u0142ek w potoku pikny skarb z cas\u00f3w swedzkiego potopu. Alecka wte zbocy\u0142a, ze mo jednego s\u0105siada Sweda. No i ona wroz z tym s\u0105siadem piknie se o tym potopie ukwalowujom. Od czasu do czasu – pado Alecka – wy\u017cywam si\u0119 na nim za ten […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1356"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1356"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1356\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1360,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1356\/revisions\/1360"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1356"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1356"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1356"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}