{"id":142,"date":"2007-12-06T14:32:14","date_gmt":"2007-12-06T13:32:14","guid":{"rendered":"http:\/\/owczarek.blog.polityka.pl\/?p=142"},"modified":"2023-03-10T10:01:46","modified_gmt":"2023-03-10T09:01:46","slug":"slownicek-goralsko-ceprowski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/2007\/12\/06\/slownicek-goralsko-ceprowski\/","title":{"rendered":"S\u0142ownicek g\u00f3ralsko-ceprowski"},"content":{"rendered":"

abo<\/strong> – albo
\nancykryst<\/strong> – \u0142ajdak, dra\u0144, \u0142otr
\nba<\/strong> – ale, tylko
\nbaba<\/strong> – 1) \u017cona; 2) kobieta (ale bez ironicznego podtekstu, jak to ma miejsce w j\u0119zyku ceprowskim)
\nbaju\u015bci<\/strong> – faktycznie
\nbarz, barzo<\/strong> – bardzo
\nbejdok<\/strong> – g\u0142upek, byle kto
\nbeskurcyja<\/strong> – nicpo\u0144
\nbestercyja<\/strong> – zob. beskurcyja<\/strong>
\nbez<\/strong> – 1) bez; 2) przez
\nbocy\u0107<\/strong> – pami\u0119ta\u0107
\nbor\u00f3wki<\/strong> – czarne jagody*
\nbo\u015bka\u0107<\/strong> – ca\u0142owa\u0107
\nbrzy\u0107ki<\/strong> – brzydki
\nbrzyzek<\/strong> – stok pag\u00f3rka*
\nbyrda\u0107<\/strong> – miesza\u0107*
\nbystry<\/strong> – stromy*
\nb\u017adzi\u0107<\/strong> – gada\u0107 g\u0142upoty*
\nb\u017adzina<\/strong> – bzdura
\nceper<\/strong> – nie-g\u00f3ral (dawniej pogardliwie, teraz raczej potocznie)
\nce\u015bnia<\/strong> – dzika czere\u015bnia*
\nch\u0142op<\/strong> – 1) m\u0105\u017c; 2) m\u0119\u017cczyzna
\nciapara<\/strong> – ciamajda
\ncichopcho\u0142<\/strong> – rodzaj kolczastego zielska*
\nciosek<\/strong> – drewniany przyrz\u0105d na d\u0142ugim kiju s\u0142u\u017c\u0105cy do rozgarniania w\u0119gli przed w\u0142o\u017ceniem chleba do pieca*
\ncirnie<\/strong> – kolczaste pn\u0105cza np je\u017cyny*
\nciura<\/strong> – fajt\u0142apa
\ncorny<\/strong> – czarny
\ncucha<\/strong> – rodzaj kurtki g\u00f3ralskiej
\nczupek<\/strong> – naczynie*
\ndedu\u0142a<\/strong> – niedo\u0142\u0119ga
\ndelikuta\u015bny<\/strong> – delikatny*
\ndiask<\/strong> – diabe\u0142
\ndlo<\/strong> – dla
\ndlotego<\/strong> – dlatego
\ndocht\u00f3r,* dokt\u00f3r<\/strong> – lekarz
\ndo\u015b nie<\/strong> – nawet nie*
\ndo\u015b tak<\/strong> – nienajgorzej*
\ndrobione mlyko<\/strong> – popularne onegdaj \u015bniadanie – mleko z pokruszonymi kawa\u0142kami chleba*
\ndu\u0107<\/strong> – wia\u0107 (o wietrze, nie o uciekaniu)
\ndutki<\/strong> – zob. dutki<\/strong>
\nduga\u015bny<\/strong> – d\u0142ugi*
\ndutki<\/strong> – pieni\u0105dze
\ndy\u0107<\/strong> – przecie\u017c
\ndysc<\/strong> – deszcz
\ndziedzina<\/strong> – 1) posiad\u0142o\u015b\u0107*, 2) wie\u015b
\ndzisiok<\/strong> – dzisiaj
\ndziwka, dziywka<\/strong> – dziewczyna (jak najbardziej porz\u0105dna, w odr\u00f3\u017cnieniu od tego, co znaczy to s\u0142owo po ceprowsku)
\nfcie\u0107<\/strong> – chcie\u0107
\nflaska<\/strong> – butelka
\nfrajerka<\/strong> – kochanka, ukochana
\nfras<\/strong> – 1) zmartwienie*, 2) diabe\u0142
\nfudament<\/strong> – hultaj, \u0142obuziak
\nfurt<\/strong> – ci\u0105gle
\ngizdok<\/strong> – obrzydliwiec*
\ngizdula<\/strong> – \u017ce\u0144ska wersja gizdoka*
\ng\u0142uptok<\/strong> – g\u0142upiec
\ngoni\u0107<\/strong> – biega\u0107*
\ngorcek<\/strong> – garnek*
\ngorz\u0107<\/strong> – gar\u015b\u0107*
\ngrapa<\/strong> – pag\u00f3rek
\ngrule<\/strong> – ziemniaki
\ngrzych<\/strong> – grzech
\ngudzia<\/strong> – \u015bwinka*
\nha\u0144<\/strong> – tam
\nhaw<\/strong> – tu
\nhere\u015bt<\/strong> – wi\u0119zienie
\nhet<\/strong> – gdzie\u015b daleko
\nhipn\u0105\u0107<\/strong> – skoczy\u0107
\nhonielnik<\/strong> – ch\u0142opiec pomagaj\u0105cy bacy i juhasom przy owcach
\nhruby<\/strong> – 1) gruby, 2) wa\u017cny, dostojny, np.: hruby baca<\/strong>*
\nhyba\u0107<\/strong> -1) skaka\u0107*, 2) biec
\nhyr<\/strong> – 1) s\u0142awa, wie\u015b\u0107, 2) honor
\nhyrny<\/strong> – s\u0142awny, dumny
\ninksy<\/strong> – inny
\nino<\/strong> – tylko
\njako<\/strong> – 1) jako; 2) jak
\njakosi<\/strong> – 1) jaka\u015b; 2) jako\u015b
\njanio\u0142<\/strong> – anio\u0142
\njaz, jaze<\/strong> – a\u017c
\njegomo\u015b\u0107<\/strong> – ksi\u0105dz
\njuzyna<\/strong> – podwieczorek
\nka<\/strong> – gdzie
\nkacia\u0142a<\/strong> -niedorajda*
\nkapke, kapecke<\/strong> – troch\u0119
\nkasi, kasik<\/strong> – gdzie\u015b
\nkazanica<\/strong> – ambona
\nkcie\u0107<\/strong> – zob.: fcie\u0107<\/strong>
\nkie<\/strong> – kiedy
\nkieby<\/strong> – gdyby
\nkiecka<\/strong> – sukienka*
\nkiejby<\/strong> – jakby*
\nkielo<\/strong> – ile
\nkielo godzin? <\/strong>– kt\u00f3ra godzina?
\nkiesi, kiesik<\/strong> – kiedy\u015b
\nkoliba<\/strong> – sza\u0142as
\nkorz\u0107<\/strong> -ko\u015b\u0107*
\nkosar<\/strong> – zagroda dla owiec
\nkotlik<\/strong> – kocio\u0142ek
\nkruca!, krucafuks!, krucazeks!<\/strong> – g\u00f3ralskie przekle\u0144stwo (\u0142agodne raczej)
\nkrzesno, krzesny<\/strong> – 1) chrzestna, chrzestny; 2) zwrot grzeczno\u015bciowy
\nkrzypopa<\/strong> – r\u00f3w ( w niekt\u00f3rych rejonach: przykopa<\/strong>)*
\nku<\/strong> – do
\nkufa<\/strong> – g\u0119ba, twarz
\nkurniawa<\/strong> – zawierucha
\nkwila<\/strong> – chwila
\nkwoli\u0107<\/strong> – chwali\u0107
\nkwo\u0142a<\/strong> – chwa\u0142a
\nlass<\/strong> – las (i\u015b do lassa<\/strong> – i\u015b\u0107 do lasu)*
\nletki<\/strong> – lekki
\nliska<\/strong> – lisica*
\nlizo\u0144<\/strong> – lizus
\n\u0142okr\u0119g\u0142y<\/strong> – okr\u0105g\u0142y*
\n\u0142oter<\/strong> – \u0142otr
\nmarkoci\u0107 sie<\/strong> – martwi\u0107 si\u0119
\nm\u0119drol<\/strong> – m\u0105dry cz\u0142owiek
\nmiemiecki<\/strong> – niemiecki
\nmlyko<\/strong> – mleko*
\nm\u0142aka<\/strong> – podmok\u0142a \u0142\u0105ka*
\nna m\u00f3j dusiu! <\/strong>– (dos\u0142ownie: na moj\u0105 dusz\u0119!<\/strong>) swoisty okrzyk albo przerywnik
\nnamienia\u0107<\/strong> – zmienia\u0107 si\u0119 na, zanosi\u0107 si\u0119, np.: namienio na dysc<\/strong>*
\nnazod<\/strong> – z powrotem
\nnieka, niekany<\/strong> – gdzieniegdzie
\nniekze ta<\/strong> – a niech tam, niech ju\u017c tak b\u0119dzie
\nniepilok<\/strong> – obcy
\nnika, nikany<\/strong> – nigdzie
\nnima, nimo<\/strong> – nie ma
\nnocynie<\/strong> – 1) zestaw narz\u0119dzi, np. murarskich*; 2) naczynie
\nnojwole\u0107<\/strong> – preferowa\u0107*
\nnole\u017a\u0107<\/strong> – znale\u017a\u0107
\noble\u015bniok<\/strong> – kto\u015b odra\u017caj\u0105cy
\nobyrta\u0107<\/strong> – kr\u0119ci\u0107, zawraca\u0107
\nokowita<\/strong> – w\u00f3dka*
\nostomi\u0142y<\/strong> – mi\u0142y, drogi
\npedzie\u0107<\/strong> – powiedzie\u0107
\nper\u0107, pyr\u0107<\/strong> – w\u0105ska \u015bcie\u017cka g\u00f3rska
\npiekny<\/strong> – zob. pikny<\/strong>
\npikny, piykny<\/strong> – pi\u0119kny
\nplacek<\/strong> – ciasto np sernik czy makowiec*
\nplozderki<\/strong> – plasterki (np kie\u0142basy)*
\npo drobnemu<\/strong> – ze szczeg\u00f3\u0142ami*
\npodp\u0142omyk<\/strong> – okr\u0105g\u0142y placek z ciasta chlebowego, z jab\u0142kami albo cebul\u0105, pieczony z piecu chlebowym, zwykle zanim ten dostatecznie si\u0119 nagrza\u0142, \u017ceby upiec chleb*
\npodstawek<\/strong> – kilka snopk\u00f3w zbo\u017ca ustawionych pionowo przykrytych czap\u0105 z roz\u0142o\u017conego snopka*
\npolowac<\/strong> – my\u015bliwy
\nporw\u00f3z<\/strong> – powr\u00f3z*
\npo\u015bledni<\/strong> – ostatni*
\npozira\u0107<\/strong> – patrze\u0107
\nprecki!<\/strong> – precz!
\nprociwia\u0107 sie<\/strong> – sprzeciwia\u0107 si\u0119
\nprowdziwek<\/strong> – grzyb, borowik prawdziwy*
\nprz\u0105tanie<\/strong> – sprz\u0105tanie*
\nprzetok<\/strong> – przetak, rodzaj sita*
\nprzybocy\u0107<\/strong> – przypomnie\u0107
\nprzynapity<\/strong> – pijany
\npsio ma\u0107<\/strong> – rodzaj przekle\u0144stwa
\npuciera<\/b> – du\u017ce drewniane naczynie bacowskie s\u0142u\u017c\u0105ce do przechowywania owczego mleka, \u017c\u0119tycy itp.
\npukwa<\/strong> – kto\u015b antypatyczny
\nPutniok<\/strong> – Putin (tzn. … na razie jest to tylko propozycja, \u017ceby tak w\u0142a\u015bnie by\u0142 Putin po g\u00f3ralsku, jako po\u0142\u0105czenie s\u0142\u00f3w „Putin” i „sietniok”)
\npytac<\/strong> – wys\u0142annik pa\u0144stwa m\u0142odych, poruszaj\u0105cy si\u0119 konno od domu do domu i zapraszaj\u0105cy go\u015bci na wesele (zaproszenie obowi\u0105zkowo musi by\u0107 wy\u015bpiewane)
\npyta\u0107<\/strong> – 1) pyta\u0107; 2) prosi\u0107; 3) zaprasza\u0107*
\nredyko\u0142ka<\/strong> – ma\u0142y oscypek
\nrogol<\/strong> – drewniana konstrukcja do suszenia siana*
\nrogolka<\/strong> – narz\u0119dzie kuchenne s\u0142u\u017c\u0105ce do „rozbyrdywania” \ud83d\ude09 np ciasta na nale\u015bniki, zazwyczaj produkowane po okresie bo\u017conardzeniowym z choinek (m\u0105tewka)*
\nroki<\/strong> (liczba mnoga) – lata
\nroz<\/strong> – raz
\nryktowa\u0107<\/strong> – robi\u0107, szykowa\u0107
\nrzy\u0107<\/strong> – d… \ud83d\ude42
\nsakramencko<\/strong> – niesamowicie, niezwykle
\nsarpacka<\/strong> – bijatyka
\nscekoj<\/strong> – szczaw ko\u0144ski (trudny do wyt\u0119pienia chwast)*
\nse<\/strong> – sobie
\nserdok, serdocek <\/strong>– kamizelka*
\nsietniok<\/strong> – 1) g\u0142upiec; 2) cz\u0142owiek s\u0142abowity, biedaczysko
\nskuce\u0107<\/strong> – j\u0119cze\u0107, piszcze\u0107*
\ns\u0142uchanica<\/strong> – konfesjona\u0142
\nsmrek<\/strong> – \u015bwierk
\nsmu\u0142a\u0107 si\u0119<\/strong> – chodzi\u0107 bez celu*
\nspyrka<\/strong> – s\u0142onina*
\nstra\u015bnie<\/strong> – strasznie
\nstryk<\/strong> – stryjek
\nsutka<\/strong> – pe\u0142noziarnista kasza pszenna typu grysik, gotowana na mleku*
\nswok<\/strong> – m\u0105\u017c ciotki
\nsy\u0107ka<\/strong> – wszyscy
\nsy\u0107ko<\/strong> – wszystko
\n\u015bleboda<\/strong> – wolno\u015b\u0107
\n\u015blicnopikny<\/strong> – przepi\u0119kny*
\n\u015bmierz\u0107<\/strong> – \u015bmier\u0107
\n\u015bmolec<\/strong> – smalec*
\n\u015bpas<\/strong> – dowcip, \u017cart, kawa\u0142
\n\u015bpasowa\u0107<\/strong> – \u017cartowa\u0107
\n\u015btyry<\/strong> – cztery
\n\u015bwarna<\/strong> – \u0142adna
\ntabeletki<\/strong> – tabletki*
\ntamok<\/strong> – tam
\ntelo<\/strong> – tyle
\nteroz<\/strong> – teraz
\ntrza<\/strong> – trzeba
\nturbowa\u0107 sie<\/strong> – martwi\u0107 si\u0119
\ntusty<\/strong> – gruby (patrz dawne powiedzenie: „pikno bo tusto” \ud83d\ude09\u00a0\u00a0)*
\ntutok<\/strong> – tu
\ntyz<\/strong> – te\u017c
\nty\u017anie<\/strong> – tygodnie
\nujek<\/strong> – wujek
\nujna<\/strong> – \u017cona wujka
\nukwalowa\u0107<\/strong> – radzi\u0107, uchwala\u0107
\nup\u0142az<\/strong> – r\u00f3wny teren
\nw uciekaca!<\/b> – w nogi!
\nwartko<\/strong> – szybko
\nwatra<\/strong> – ognisko
\nwcora<\/strong> – wczoraj
\nwereda<\/strong> – paskuda, wstr\u0119ciuch, cham
\nwiater<\/strong> – wiatr
\nwierch, wiyrch<\/strong> – szczyt
\nwitacka<\/strong> – powitanie
\nwo\u0142ek<\/strong> – wa\u0142ek*
\nworce<\/strong> – warto
\nwse<\/strong> – zawsze
\nws\u0119dy<\/strong> – wsz\u0119dzie
\nwte<\/strong> – wtedy
\nwykida\u0107<\/strong> – wyrzuci\u0107 (z rozmachem)*
\nwyonacy\u0107<\/strong> – oszuka\u0107, zmieni\u0107
\nwysu\u0107<\/strong> – wysypa\u0107*
\nzabocy\u0107<\/strong> – zapomnie\u0107
\nzabyrda\u0107<\/strong> – zamiesza\u0107*
\nziebro<\/strong> – \u017cebro
\nziem<\/strong> – ziemia
\nzopaska<\/strong> – fartuch kuchenny*
\nzygor<\/strong> – zegar*
\nzyntyca<\/strong> – \u017c\u0119tyca (serwatka z owczego mleka)
\nzywina<\/strong> – zwierzyna, zwierz\u0119ta
\nzywobycie<\/strong> – \u017cycie, \u017cywot
\n\u017co\u0142nirz<\/strong> – \u017co\u0142nierz (jeden z nielicznych przypadk\u00f3w w gwarze g\u00f3ralskiej, gdzie „\u017c” nie zosta\u0142o zamienione na „z”<\/p>\n

* S\u0142owa z gwiazdkom zosta\u0142y nades\u0142ane przez Jagusicke<\/strong>, ft\u00f3rej piknie dzi\u0119kuje za pomoc w ryktowaniu tego s\u0142ownicka \ud83d\ude42<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

abo – albo ancykryst – \u0142ajdak, dra\u0144, \u0142otr ba – ale, tylko baba – 1) \u017cona; 2) kobieta (ale bez ironicznego podtekstu, jak to ma miejsce w j\u0119zyku ceprowskim) baju\u015bci – faktycznie barz, barzo – bardzo bejdok – g\u0142upek, byle kto beskurcyja – nicpo\u0144 bestercyja – zob. beskurcyja bez – 1) bez; 2) przez bocy\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=142"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3231,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142\/revisions\/3231"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}