{"id":1503,"date":"2013-01-31T23:22:18","date_gmt":"2013-01-31T22:22:18","guid":{"rendered":"http:\/\/owczarek.blog.polityka.pl\/?p=1503"},"modified":"2013-02-20T12:38:15","modified_gmt":"2013-02-20T11:38:15","slug":"ostroznie-z-gwarzeniem-o-tatrzanskim-malarstwie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/2013\/01\/31\/ostroznie-z-gwarzeniem-o-tatrzanskim-malarstwie\/","title":{"rendered":"Ostroznie z gwarzeniem o tatrza\u0144skim malarstwie"},"content":{"rendered":"

Podobo sie wom, ostomili, ten obraz<\/a>? A ten<\/a>? Abo ten<\/a>?<\/p>\n

Nie wiem, co pedzio\u0142by o nik specjalista, ale dlo mnie – sy\u0107kie trzy som ca\u0142kiem pikne. Namalowo\u0142 je pon Stanis\u0142aw Ga\u0142ek, taki malorz, co to pomor\u0142 ponad p\u00f3\u0142 wieku temu. Ba zanim pomor\u0142, to piknie zy\u0142 se w Zakopanem i barzo lubi\u0142 malowa\u0107 Tatry, a najbardziej Morskie Oko i okolice. Haj. Pon Rafa\u0142 Malczewski (syn hyrnego Jacka zre\u015btom) napiso\u0142 kiesik, ze dlo pona Ga\u0142ka Morskie Oko by\u0142o<\/em> […] czo\u0142owym tematem. Rano i w po\u0142udnie, noc\u0105, z limb\u0105 i bez, na szaro lub granatowo, w gro\u017any czas i \u0142agodny, barankowy.<\/em>*<\/p>\n

Tak wi\u0119c opr\u00f3c dzie\u0142, do ft\u00f3ryk linki do\u0142ek wom przed kwileckom, spod p\u0119dzla tego artysty wyse\u0142 tyz pikny obraz zatytu\u0142owany Morskie Oko<\/a>.<\/p>\n

I inksy, zatytu\u0142owany… Morskie Oko<\/a>.<\/p>\n

I jesce inksy, zatytu\u0142owany… nie zgadniecie jak – Morskie Oko<\/a>! Haj.<\/p>\n

Ba ocywi\u015bcie nie ino temu jednemu malorzowi to jezioro piknie sie podoba\u0142o. Inksi tyz je lubili. Na przyk\u0142ad taki pon Maks Han(n)eman, we ft\u00f3rego nazwisku to pierwse „n” wyst\u0119puje roz podw\u00f3jnie, a roz pojedy\u0144co, ale lepiej chyba pisa\u0107 pojedy\u0144co, bo wte bedzie mniej stukania w klawiature. No wi\u0119c ten pon Haneman tyz barzo ch\u0119tnie przenosi\u0142 morsko-okowe krajobrazy na swoje p\u0142\u00f3tna. A potem je sprzedawo\u0142. Za kielo? Tego dok\u0142adnie nie wiem, ale podobno taniej niz pon Ga\u0142ek. Krucafuks! To sie ponu Ga\u0142kowi nie podoba\u0142o. Oj, nie podoba\u0142o stra\u015bnie! Ale zamiast wyzwa\u0107 konkurenta na pojedynek, na pistolce cy inkse ciupagi, wpod\u0142 na inksy pomys\u0142. Jaki? To piknie opiso\u0142 wyzej wspomniany pon Rafa\u0142 Malczewski. Pos\u0142uchojcie:<\/p>\n

Stanis\u0142aw Ga\u0142ek wyst\u0105pi\u0142 z dobrze uzasadnionym projektem ustawy. Projekt ten przeczyta\u0142 na posiedzeniu Zwi\u0105zku Plastyk\u00f3w w Zakopanem, a kopia tego\u017c memoria\u0142u zosta\u0142a tak\u017ce przes\u0142ana do g\u0142\u00f3wnego zarz\u0105du do Krakowa.<\/em> […] W swoim projekcie za\u017c\u0105da\u0142, \u017ceby Zwi\u0105zek Plastyk\u00f3w przydzieli\u0142 poszczeg\u00f3lnym malarzom cz\u0119\u015bci Tatr do malowania, z tym \u017ce nikomu innemu nie wolno malowa\u0107 nad tym lub owym jeziorem bez pozwolenia posiadacza pisemnego prawa jazdy p\u0119dzlem po p\u0142\u00f3tnie w danej okolicy. Ga\u0142ek dyba\u0142 na Morskie Oko i chcia\u0142 wysiuda\u0107 stamt\u0105d Hannemana<\/em> […] mia\u0142 u\u0142o\u017cony ca\u0142y program. Wi\u0119c Zefiryn \u0106wikli\u0144ski m\u00f3g\u0142by swoje owce malowa\u0107 w Dolinie Staw\u00f3w G\u0105sienicowych, Hannemanowi da\u0107 Pi\u0119\u0107 Staw\u00f3w plus Siklawa, mo\u017ce Wodogrzmoty, „Cyryl” Terlecki (na imi\u0119 naprawd\u0119 by\u0142o mu Alfred, ale Cyryl si\u0119 przyj\u0105\u0142 moc\u0105 dziwnych i niezrozumia\u0142ych zakopia\u0144skich wybryk\u00f3w) obj\u0105\u0142by regle, Czarny Staw G\u0105sienicowy, mo\u017ce, je\u017celi da rady, Kasprowy i okolice. K\u0142osowski nie maluje w g\u00f3rach, Kotarbi\u0144ski snuje dziwne fantazje na papierze, Gentil-Tippenhauerowa niech maluje, gdzie chce, z wyj\u0105tkiem jezior i wierch\u00f3w, ale najlepiej by\u0142oby, gdyby trzyma\u0142a si\u0119 Zachodnich Tatr, od Czerwonych Wierch\u00f3w w\u0142\u0105cznie, pok\u0105d chce na zach\u00f3d – mo\u017ce a\u017c do Kralowanu lub Zamk\u00f3w Orawskich. „Lewicowc\u00f3w?, jak Malczewski, Witkiewicz i kto tam jeszcze, nie powinno si\u0119 uwzgl\u0119dnia\u0107.<\/em> […] Wniosek nie przeszed\u0142, co si\u0119 sta\u0142o z projektem wys\u0142anym do Krakowa – nie wiadomo nikomu.<\/em>**<\/p>\n

No, niestety, pon Malczewski piso\u0142: „Hanneman” – przez podw\u00f3jne „n” – wi\u0119c jo, jako ze to sy\u0107ko by\u0142 cytat, tyz tak musio\u0142ek. Ale niekze ta.<\/p>\n

W kozdym rozie, ostomili, tak to sie w tyk downyk casak dzia\u0142o. Jesce przed drugom wojnom. Ba co by by\u0142o, kieby taki wniosek ftosi zg\u0142osi\u0142 dzisiok? Przese\u0142by cy nie? Trudno pedzie\u0107, ale… skoro niedowno niewiele brakowa\u0142o, coby ratyfikowano u nos ACTA, to tak mi sie widzi, ze taki projekt mio\u0142by teroz duzo wi\u0119kse sanse niz za cas\u00f3w Drugiej Rzecpospolitej. Kieby za\u015b cosi takiego ukwalowano, to… Na m\u00f3j dusicku! Inksi tyz mogliby sie upomnie\u0107 o swoje prawa! I wte dos\u0142oby do tego, ze kieby\u015bcie na przyk\u0142ad przyjechali do Zakopanego, posli na R\u00f3wnie Krupowom i fcieli stamtela sfotografowa\u0107 widocek na Giewont, to zaroz jakisi fudament hipn\u0105\u0142by ku wom i zawo\u0142o\u0142:
\n– Ejze! Co to za samowola! Nie wolno wom pstryka\u0107 Giewonta! Zwi\u0105zek Polskich Artyst\u00f3w Fotografik\u00f3w przyzno\u0142 mi wy\u0142\u0105cno\u015b\u0107 na fotografowanie tego wiersycka. Je\u015bli fcecie zrobi\u0107 mu zdj\u0119cie – musicie mie\u0107 na to mojom pisemnom zgode. Nie za darmo ocywi\u015bcie. Haj.<\/p>\n

Abo wybraliby\u015bcie sie do Doliny Ko\u015bcieliskiej, fcieliby\u015bcie tamok zawo\u0142a\u0107: „O, Jezusicku! Ale tu piknie!”, a wte tyz podese\u0142by ku wom jakisi fudament i by pedzio\u0142:
\n– Witom. Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze przyzna\u0142o mi wy\u0142\u0105cno\u015b\u0107 na zakwycanie sie tom dolinom. Je\u015bli wi\u0119c wy tyz fcecie sie niom zakwyci\u0107 – musicie uzyska\u0107 na to mojom zgode na pi\u015bmie. Dobro wiadomo\u015b\u0107 dlo wos jest tako, ze dzisiok jest promocja i wydanie takiej zgody kostuje ino 199 z\u0142otyk.<\/p>\n

Godom wom. Nie mogliby\u015bcie nawet siumu potoka w tej dolinie pos\u0142ucha\u0107, bo zaroz pojawi\u0142aby ftosi, fto wymachuj\u0105c wom przed nosem jakimsi papierkiem, zawo\u0142o\u0142by:
\n– Widzicie ten papier? Widzicie? To jest oficjalny dokument od Stowarzyszenia Hydrolog\u00f3w Polskich potwierdzaj\u0105cy moje wy\u0142\u0105cne prawo do s\u0142uchania siumu Ko\u015bcieliskiego Potoka. Pokiela nie uzyskocie ode mnie pisemnej zgody na jego s\u0142uchanie – mocie obowi\u0105zek zatka\u0107 tutok usy. Inacej wzywom policje i p\u00f3dziecie do here\u015btu.<\/p>\n

Tak, tak, ostomili. Tak w\u0142a\u015bnie moze by\u0107, je\u015bli ci, co majom wp\u0142yw na nase w\u0142adze ustawodawce, dowiedzom sie o tym przedwojennym pomy\u015ble pona Ga\u0142ka. Ba mom nadzieje, ze sie nie dowiedzom, bo pewnie takik rzecy jak wspomnienia pona Malczewskiego to oni nie cytajom. Bloga ryktowanego przez zwyk\u0142ego psa pasterskiego pewnie tyz nie. Dlotego uzno\u0142ek, ze moge wom tutok o tym zakopia\u0144skim malorzu pedzie\u0107. Ba na wselki wypadek – nie rozpowiadojcie za barzo o tym, co ten pon kiesik wymy\u015bli\u0142. Opowiadojcie o nim ino tym, o ft\u00f3ryk dobrze wiecie, ze umiom by\u0107 dyskretni. Sy\u0107kim pozosta\u0142ym za\u015b – najlepiej ani s\u0142owa nie ino o ponu Ga\u0142ku, ale w og\u00f3le o tatrza\u0144skim malarstwie. Hau!<\/p>\n

* R. Malczewski, P\u0119pek \u015bwiata. Wspomnienia z Zakopanego<\/em>, Wydawnictwo LTW, \u0141omianki [ca 2010], s. 67.
\n** Ibidem, s. 69-70. A tak w og\u00f3le to sy\u0107kik wymienionyk tutok malorzy nojdziecie w piknej internetowej encyklopedii Tater<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Podobo sie wom, ostomili, ten obraz? A ten? Abo ten? Nie wiem, co pedzio\u0142by o nik specjalista, ale dlo mnie – sy\u0107kie trzy som ca\u0142kiem pikne. Namalowo\u0142 je pon Stanis\u0142aw Ga\u0142ek, taki malorz, co to pomor\u0142 ponad p\u00f3\u0142 wieku temu. Ba zanim pomor\u0142, to piknie zy\u0142 se w Zakopanem i barzo lubi\u0142 malowa\u0107 Tatry, a […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1503"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1503"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1503\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1537,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1503\/revisions\/1537"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1503"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1503"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1503"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}