rezerwat Nawah\u00f3w<\/a>. I kie mieska\u0144cy tego rezerwatu uwidzom turyste-ponuraka, to pewnie zaroz powiedzom:
\n– Oooo! A co to za pos\u0119pno posta\u0107? Sakramencko pos\u0119pno! Ten bidok chyba nigdy w zyciu sie nie u\u015bmiechn\u0105\u0142! A skoro nigdy sie nie u\u015bmiechn\u0105\u0142, to znacy, ze nie jest c\u0142owiekiem. Nie barzo wiadomo, kim jest, ale c\u0142owiekiem – na pewno nie.<\/p>\nI co? Nie zrobi sie ponurakowi g\u0142upio? Nie bedzie mu wstyd, ze zosto\u0142 uznany za nie-c\u0142owieka? Na m\u00f3j dusiu! Na pewno bedzie!<\/p>\n
Ocywi\u015bcie jakisi ponurak moze pedzie\u0107 tak:
\n– A co jo sie bede turbowo\u0142! Do Hameryki sie nie wybierom, wi\u0119c do nawahowskiego rezerwatu tyz na pewno nie trafie. A skoro nie trafie, to Nawahowie mnie nie uwidzom i nie bedom sie mnie cepiali.<\/p>\n
Ha! Nimo tak \u0142atwo! Nawet je\u015bli ponurak nie pojedzie do Nawah\u00f3w, to jakisi Nawaho-podr\u00f3znik moze przyjecha\u0107 do ponuraka, bo akurat postanowi se zwiedzi\u0107 ten kawa\u0142ecek \u015bwiata, ka \u00f3w ponurak zyje. I wte tyz taki Nawaho-podr\u00f3znik moze pedzie\u0107:
\n– O, ponurak. Stra\u015bliwy ponurak! To chyba nie jest c\u0142owiek, bo cosi mi sie widzi, ze u\u015bmiechu na jego kufie nigdy nie by\u0142o. Bajako.<\/p>\n
Inkso sprawa, cy opinie zyj\u0105cyk kasi daleko Nawah\u00f3w worce tak barzo bra\u0107 se do serca. Ale jo se my\u015ble, ze worce. Bo to jest prowdziwie siumny nar\u00f3d. Nar\u00f3d, ft\u00f3ry barzo piknie zas\u0142uzy\u0142 sie w II wojnie \u015bwiatowej. W jaki spos\u00f3b? Ano w taki, ze w rejonie walk na Pacyfiku \u017co\u0142nirze z tego plemienia byli odpowiedzialni za \u0142\u0105cno\u015b\u0107 radiowom pomi\u0119dzy posceg\u00f3lnymi hameryka\u0144skimi oddzia\u0142ami. Radiowe komunikaty przekazywali oni szyfrem opartym na j\u0119zyku nawahowskim. I nawet je\u015bli Japo\u0144cykom udawa\u0142o sie te komunikaty przechwyci\u0107, to i tak nic a nic nie mogli z nik zrozumie\u0107. Bo j\u0119zyk Nawah\u00f3w okazo\u0142 sie by\u0107 tak niepodobnym do inksyk – ze najlepsi \u0142amace szyfr\u00f3w na s\u0142uzbie japo\u0144skiego cysorza byli po prostu bezradni. Inkse hameryka\u0144skie szyfry – z zadziwiaj\u0105com \u0142atwo\u015bciom \u0142amali. A tego nawahowskiego – nijak nie mogli. Kielo hameryka\u0144skik \u017co\u0142nirzy unikn\u0119\u0142o dzi\u0119ki temu \u015bmierzci od wrogiej kuli – trudno pedzie\u0107, ale na pewno barzo wielu.<\/p>\n
Cyli g\u0142uptokami Nawahowie z ca\u0142om pewno\u015bciom nie som. Bo kieby nimi byli, to przecie nie umieliby wyryktowa\u0107 jaz tak zmy\u015blnego j\u0119zyka. Zre\u015btom w 1982 rocku piknie doceni\u0142 ik sam prezydent Reagan. W uznaniu ik wojennyk zas\u0142ug ukwalowo\u0142, ze 14 sierpnia bedzie w Hameryce \u015bwi\u0119towany jako Narodowy Dzie\u0144 Nawahowskik Szyfrant\u00f3w (National Navajo Code Talkers Day<\/i>). Haj.<\/p>\n
Tak wi\u0119c, ostomi\u0142e ponuraki, nie wiem, cy cytocie te s\u0142owa cy nie, ale je\u015bli cytocie, to dobrze wom radze, coby\u015bcie porozwazowali, cy op\u0142aco sie wom dalej nie u\u015bmiecha\u0107? Bo sami widzicie, ze je\u015bli nie bedziecie fcieli zdoby\u0107 sie na najmniejsy cho\u0107by u\u015bmiesek, to som na tym \u015bwiecie tacy – i to nie byle fto! – wed\u0142ug ft\u00f3ryk w og\u00f3le nie jeste\u015bcie lud\u017ami. Niniejsym zostali\u015bcie piknie ostrzezeni. Hau!<\/p>\n
P.S.1.<\/b> A tutok w budzie w najblizsom sobote okazje do u\u015bmiechania sie bedziemy mieli piknom. Bo w tym dniu Mieteckowe<\/b> urodziny bedom. Zdrowie Mietecki<\/b>! \ud83d\ude00<\/p>\n
P.S.2.<\/b> I w poniedzia\u0142ek okazji do u\u015bmiech\u00f3w nie zabraknie. Bo to dzie\u0144 Dydyjeckowyk<\/b> imienin. Zdrowie Dydyjecki<\/b>! \ud83d\ude00<\/p>\n
* M. Hyjek, Za \u015bcian\u0105 wigwamu. \u017bycie rodzinne Indian Ameryki P\u00f3\u0142nocnej<\/i>. Tipi, Wielichowo 2002, s. 105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kie c\u0142owiek naprowde stoje sie c\u0142owiekiem? Jak wiadomo, r\u00f3zni r\u00f3znie o tym gwarzom. Dlo jednyk jest sie nim juz od kwili poc\u0119cia. Dlo drugik – dopiero od kwili narodzin. Dla trzecik – prowda lezy kasi po\u015brodku. A cy wiecie, co na ten temat s\u0105dzili Indianie z plemienia Nawaho? M\u00f3g\u0142byk wom pedzie\u0107, ale lepiej jak powie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1852"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1852"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1852\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1866,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1852\/revisions\/1866"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1852"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1852"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1852"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}