Ukaza\u0142a sie niedowno barzo pikno ksi\u0105zka pona Bart\u0142omieja Grzegorza Sali o zb\u00f3jnikak. Heeej! Piknie mozno se tamok pocyta\u0107 i o Janosiku, i o Ondraszku, i o wielu inksyk siumnyk harnasiak. Jest tyz w tej ksi\u0105zecce rozdzia\u0142 o Maronce. Posta\u0107 to o telo ciekawo, ze to nie by\u0142 zb\u00f3jnik, ino… zb\u00f3jnicka. Bo to by\u0142a dziewcyna. Haj. Zy\u0142a se w Beskidzie Ma\u0142ym, ka piknie pasa\u0142a owiecki. Ludzie pozirali na te \u015bwarnom pasterecke i ci, co nie byli wtajemniceni, nawet sie nie domy\u015blali, jakie by\u0142o jej drugie zaj\u0119cie. A tymcasem… kie ino trafia\u0142a jej sie przerwa w pracy przy owcak, to zaroz zamienia\u0142a kiecke na portki, bra\u0142a pistolca, skrzykiwa\u0142a siuhaj\u00f3w – i dalejze zb\u00f3jowa\u0107! Heeej! Zoden bogaty kupiec nie m\u00f3g\u0142 cu\u0107 sie bezpiecnie, kie jej kompania nojdowa\u0142a sie w poblizu! Absolutnie zoden. Haj.<\/p>\n
A g\u00f3rolka z niej by\u0142a wielce mocarno. Wiele rozy wdawa\u0142a sie w bitki z r\u00f3znymi ch\u0142opami i z kozdej z tyk bitek wychodzi\u0142a zwyci\u0119sko. Dlotego jo podejrzewom, ze ona mog\u0142a by\u0107 prapraprapbabkom poni Agaty Wr\u00f3bel – tej hyrnej zdobywcyni ca\u0142ej kupy medali w podnoseniu ci\u0119zar\u00f3w. Je\u015bli widzieli\u015bcie kiesik poniom Agate w telewizji, to by\u0107 moze bocycie, jak \u015btangi waz\u0105ce sto paredziesiont kilogram\u00f3w podnosi\u0142a tak, jakby to by\u0142y pi\u00f3recka. Poni Agata pochodzi z Beskidu Zywieckiego, cyli ca\u0142kiem blisko stron, ka zy\u0142a Maronka. I stela w\u0142a\u015bnie bierom sie moje podejrzenia, ze one dwie to moze by\u0107 jedno rodzina. Bajako.<\/p>\n
Heeej! A \u0142up\u00f3w rozmaityk to ta Maronka nazdobywa\u0142a telo, ze jaz ca\u0142y pa\u0142ac musia\u0142a se wyryktowa\u0107, coby mie\u0107 kany je przechowywa\u0107. Pa\u0142ac ten zosto\u0142 wybudowany pod ziemiom, coby byle sietniok nie m\u00f3g\u0142 sie do\u0144 dosta\u0107. Doj\u015bcie do pa\u0142aca wied\u0142o podziemnym korytorzem, ft\u00f3rego poc\u0105tek nojdowo\u0142 sie kasi w zbocu g\u00f3ry Wapienica. Od casu \u015bmierzci Maronki i jej kompan\u00f3w nikomu nie uda\u0142o sie tego korytorza nole\u017a\u0107. Fto jednak mo ochote – niek pr\u00f3buje. Wiersycki Beskidu Ma\u0142ego – jak sama nazwa wskazuje – zbyt wielkie nie som. My\u015ble wi\u0119c, ze prowdopodobie\u0144stwo nolezienia drogi ku Maronkowym skarbom jest wi\u0119kse niz na przyk\u0142ad prowdopodobie\u0144stwo g\u0142\u00f3wnej wygranej w totolotka. Haj.<\/p>\n
Ino… cy wiecie, ostomili, co pon Sala napiso\u0142 w swej ksi\u0105zce o tej \u015bwarnej zb\u00f3jnicce? Ano ze jest to posta\u0107 ca\u0142kowicie fikcyjna, stworzona w XIX wieku.<\/i>*<\/p>\n
Hmm… Cosi mi sie tutok nie zgadzo. Maronka mia\u0142aby istnie\u0107 ino w legendak? Dziwne by to by\u0142o. Barzo dziwne. Przecie legendy ryktowano po to, coby podtrzymywa\u0107 starodowne tradycje. A u g\u00f3roli tradycjom wse by\u0142o to, ze zb\u00f3jnikiem m\u00f3g\u0142 by\u0107 ino ch\u0142op. Baba za\u015b – mog\u0142a zosta\u0107 co najwyzej zb\u00f3jnickom frajerkom. Jak wi\u0119c w owym XIX wieku mog\u0142a powsta\u0107 legenda o harnasiu-dziewcynie? Ano… moim zdaniem – nie mog\u0142a. Nie mog\u0142a i \u015blus.<\/p>\n
No to dlo odmiany przyjmijmy, ze Maronka by\u0142a postaciom autentycnom. Je\u015bli tak – to co? C\u00f3z… nalezy sie domy\u015bla\u0107, ze okolicnym kupcom racej nie w smak by\u0142o to, ze najgro\u017aniejsy dlo nik harna\u015b mo p\u0142e\u0107 – jak na zb\u00f3jnickiego przyw\u00f3dce – kapecke nietypowom.
\n– O, Jezusicku! – biadolili zapewne. – Baba jest nasym najwi\u0119ksym postrachem! Ale wstyd! Wstyd sakramencki! Kie inksi kupcy dowiedzom sie o tym, to nos zwycajnie wy\u015bmiejom! Co robi\u0107? Musimy cosi wymy\u015bli\u0107.
\nNo i zac\u0119li my\u015ble\u0107. My\u015bleli, my\u015bleli, jaz wymy\u015blili:
\n– Wiemy, co zrobimy! Zacniemy g\u0142osi\u0107, ze ta ca\u0142o Maronka w og\u00f3le nie istnieje. Wm\u00f3wimy sy\u0107kim, ze ta zb\u00f3jnicka to ino wytw\u00f3r miejscowego folkloru – ot, po prostu tako samo bohaterka ludowyk bojek jak Cyrwony Kapturek cy inksy Kopciusek.<\/p>\n
Jak postanowili, tak zrobili. Zac\u0119li ryktowa\u0107 antymaronkowom propagande. I w ten w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b narodzi\u0142a sie legenda, ze Maronka jest ino legendarnom postaciom.<\/p>\n
A wy, ostomili, co o tym sy\u0107kim my\u015blicie? Co widzi wom sie bardziej prowdopodobne? Ze Maronka nie istnia\u0142a cy ze istnia\u0142a? Dlo mnie – zdecydowanie to drugie! W \u015bwietle przedstawionyk wyzej wywod\u00f3w teza o fikcyjno\u015bci Maronki jest – moim owcarkowym zdaniem – nie do obronienia. Tak wi\u0119c ta \u015bwarno harnasia musia\u0142a by\u0107 nie mniej autentycno niz sam Janosik z ponem Markiem Perepeczko w\u0142\u0105cnie! I \u015blus.<\/p>\n
\u015apekulowa\u0142ek ino, jaki dzie\u0144 bedzie najlepsy na opublikowanie wynik\u00f3w moik bada\u0144 naukowyk? No i dos\u0142ek do wniosku – ze 8 marca. I dlotego w\u0142a\u015bnie teroz ten wpis sie ukazuje. Mom nadzieje, ze dow\u00f3d na autentycno\u015b\u0107 Maronki to bedzie pikny prezent dlo sy\u0107kik dziewcyn w ik dniu. A dziewcynom odwiedzaj\u0105cym Owcark\u00f3wke piknie zyce, coby w swym zywobyciu spotyka\u0142y samyk ino fajnyk ludzi i ani jednej weredy. Je\u015bli jednak jakiesi weredy sie trafiom – to zyce im, coby poradzi\u0142y se z nimi r\u00f3wnie piknie jak radzi\u0142a se hyrno Maronka. Hau!<\/p>\n
P.S.1.<\/b> A w najblizsy pi\u0105tek – w Owcarkowce podw\u00f3jne \u015bwi\u0119to bedziemy mieli. Hortensjeckowe<\/b> imieniny i Ma\u0142gosieckowe<\/b> urodziny. No to zdrowie Hortensjecki<\/b> i Ma\u0142gosiecki<\/b>! \ud83d\ude00<\/p>\n
P.S.2.<\/b> Za\u015b we wtorek 17 marca – imieniny Zbysecka<\/b> i urodziny J\u0119drzejecka Uherskiego<\/b>. Zdrowie Zbysecka<\/b> i J\u0119drzejecka<\/b>! \ud83d\ude00<\/p>\n
* B.G. Sala, Ksi\u0119ga karpackich zb\u00f3jnik\u00f3w<\/i>. Bosz, Olszanica 2015, s. 74.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ukaza\u0142a sie niedowno barzo pikno ksi\u0105zka pona Bart\u0142omieja Grzegorza Sali o zb\u00f3jnikak. Heeej! Piknie mozno se tamok pocyta\u0107 i o Janosiku, i o Ondraszku, i o wielu inksyk siumnyk harnasiak. Jest tyz w tej ksi\u0105zecce rozdzia\u0142 o Maronce. Posta\u0107 to o telo ciekawo, ze to nie by\u0142 zb\u00f3jnik, ino… zb\u00f3jnicka. Bo to by\u0142a dziewcyna. Haj. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2323"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2323"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2323\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2328,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2323\/revisions\/2328"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2323"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2323"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2323"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}