{"id":2720,"date":"2017-12-31T00:56:42","date_gmt":"2017-12-30T23:56:42","guid":{"rendered":"http:\/\/owczarek.blog.polityka.pl\/?p=2720"},"modified":"2017-12-31T00:56:42","modified_gmt":"2017-12-30T23:56:42","slug":"zamoyskiego-nowego-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/2017\/12\/31\/zamoyskiego-nowego-roku\/","title":{"rendered":"Zamoyskiego Nowego Roku!"},"content":{"rendered":"

Tatrza\u0144ski Park Narodowy \u017c\u0105da 9 mln z\u0142otych czynszu za schronisko nad Morskim Okiem<\/i> – cytomy tutok<\/a>. O, kruca! Dziewi\u0119\u0107 milion\u00f3w? To chyba sporo? Przynajmniej dlo tego, fto nie jest Felkiem znad m\u0142aki (chociaz sam Felek tyz pedzio\u0142by, ze to stra\u015bnie duzo, ale on by tak pedzio\u0142 nawet wte, kieby musio\u0142 zap\u0142aci\u0107 nie 9 milion\u00f3w z\u0142otyk, a ino 9 grosy). Sk\u0105d w og\u00f3le wzi\u0119\u0142a sie tako suma? Ano… podobno zdaniem TPN schronisko stoi na nale\u017c\u0105cym do nich gruncie, a obecni zarz\u0105dcy korzystaj\u0105 z niego bez umowy. Z tego tytu\u0142u Park za\u017c\u0105da\u0142 zap\u0142aty zaleg\u0142ego czynszu, pocz\u0105wszy od 2012 roku. Wed\u0142ug wylicze\u0144 jest to kwota 8 mln 840 tys. z\u0142.<\/i> Co na to powiedzom gazdowie schroniska – zobacymy. I zobacymy tyz, cy dojdzie w zwi\u0105zku z tym do jakiejsi s\u0105dowej sarpacki. Kieby tak sie sta\u0142o – by\u0142aby to juz drugo tako sarpacka zwi\u0105zano z tym piknym miejscem. A kie by\u0142a pierwso? Heeej! Downo temu. Jesce przed pierwsom wojnom. I by\u0142a ona dowodem na to, ze cho\u0107 Polak i W\u0119gier som piknymi bratankami i do sabli, i do \u015bklanki, to do tatrza\u0144skik teren\u00f3w – juz niekoniecnie. Bo pod koniec XIX wieku my uwazali, ze Morskie Oko jest piknym jeziorem polskim, natomiast Madziarzy – ze owsem jest piknym jeziorem, ale nie polskim, ino w\u0119gierskim. Ha! Kieby Madziarzy wiedzieli, ze juz wkr\u00f3tce w tamtym miejscu bedom nie W\u0119gry, ino Czechos\u0142owacja, to pewnie by sie tak barzo o ten kawa\u0142ecek Tater nie wadzili. Ale najwyra\u017aniej – nie wiedzieli. I \u015blus.<\/p>\n

Sp\u00f3r mozno by\u0142o rozwi\u0105za\u0107 na dwa sposoby: abo za pomocom pistolc\u00f3w, abo na drodze s\u0105dowej. Po obu stronak by\u0142y pr\u00f3by zastosowania tego pierwsego sposobu (jaz cud, ze nifto przy tym nie zgin\u0105\u0142), ba ostatecnie wybrano ten drugi. Austriackiemu zaborcy by\u0142o tutok racej sy\u0107ko jedno – tak cy siak, Morskie Oko pozostawa\u0142o w jego granicak, a sy\u0107kie p\u0142ywaj\u0105ce tamok pstr\u0105gi pozostawa\u0142y wiernymi i pos\u0142usnymi poddanymi Najja\u015bniejsego Pona Franciska J\u00f3zefa. Ba skoro Polacy i Madziarzy wyst\u0105pili o rozstrzygni\u0119cie sporu – trza go by\u0142o jakosi rozstrzygn\u0105\u0107. No i w 1902 rocku S\u0105d Rozjemcy w Grazu ukwalowo\u0142, ze Morskie Oko jest polskie. Heeej! We sy\u0107ik trzek zaborak rado\u015b\u0107 by\u0142a wielko. Radowano sie w Krakowie, we Lwowie, we Warsiawie i w Poznaniu. A na ulice Zakopanego wyleg\u0142y t\u0142umy i \u015bpiewa\u0142y: „Jeszcze Polska nie zgin\u0119\u0142a, wiwat plemi\u0119 lasze, s\u0142uszna sprawa g\u00f3r\u0119 wzi\u0119\u0142a, Morskie Oko nasze”, przy okazji dowodz\u0105c piknie, ze bez Facebooka tyz mozno by\u0142o b\u0142yskawicnie sie skrzykn\u0105\u0107 i wyryktowa\u0107 piknom manifestacje.<\/p>\n

Za barzo jo sie tutok o tej ca\u0142ej historii nie rozpisuje, bo na pewno wielu z wos jom zno. A fto nie zno – ten po\u017are do Gugli i tyz bedzie zno\u0142 piknie. Ba w tym wpisie… fcio\u0142byk zwr\u00f3ci\u0107 uwage na jednego bohatera tej ca\u0142ej sarpacki (przy ca\u0142ym sacunku do wielu inksyk: pona profesora Balzera, pona s\u0119dziego Mniszka-Tchorznickiego, pon\u00f3w z Towarzystwa Tatrza\u0144skiego i siumnyk g\u00f3roli, ft\u00f3rzy – za pomocom ciupazek i materia\u0142\u00f3w zapalaj\u0105cyk – barzo, ale to barzo \u0142agodnie t\u0142umacyli przebywaj\u0105cym nad Morskim Okiem Madziarom, ze lepiej by by\u0142o dlo nik trzyma\u0107 sie od tego jeziora z dala). O kim godom? Ano o ponu hrabim W\u0142adys\u0142awie Zamoyskim. Na m\u00f3j dusiu! To by\u0142 dopiero piknie bezinteresowny c\u0142ek! Ca\u0142ym swoim maj\u0105tkiem zaryzykowo\u0142, coby Polacy w owym sporze zawierchowali. Wykostowo\u0142 sie stra\u015bnie, zeby zakupi\u0107 dobra zakopia\u0144skie i oko\u0142ozakopia\u0144skie, w tym rejon Morskiego Oka. Ale dzi\u0119ki temu zwi\u0119ksy\u0142 sanse na utrzymanie tego rejonu przy Polsce. P\u00f3\u017aniej za\u015b robi\u0142, co m\u00f3g\u0142, coby nabyte dobra piknie zagospodarowa\u0107. Zadbo\u0142 na przik\u0142ad, coby tamok, ka powycinano lasy, wyros\u0142y nowe jod\u0142y i smreki. A robi\u0142 to sy\u0107ko nie na w\u0142asny uzytek, ba na uzytek g\u00f3roli i mi\u0142uj\u0105cyk nase g\u00f3ry turyst\u00f3w. Matka hrabiego, poni Jadwiga Zamoyska, tak pisa\u0142a w li\u015bcie: Dobrze, \u017ce si\u0119 uratowa\u0142o ten polski klejnot; my\u015bl\u0119, \u017ce z czasem odp\u0142aci si\u0119 Zakopane za to, co si\u0119 uczyni\u0142o dla ratowania go, ale obecnie jest on tylko wspania\u0142ym kamieniem u szyi i trzeba b\u0119dzie t\u0119go i \u017cwawo pod wod\u0105 p\u0142yn\u0105\u0107, a\u017ceby z Zakopanem nie zaton\u0105\u0107.<\/i>* Baju\u015bci, z punktu widzenia interes\u00f3w pona hrabiego – by\u0142a to niezbyt op\u0142acalno inwestycja. Ba on wse my\u015blo\u0142 o interesie sy\u0107kik swoik rodak\u00f3w, a nie o w\u0142asnym. Haj.<\/p>\n

Na co jesce wydawo\u0142 on dutki? Ano na ca\u0142om kupe \u015blachetnyk cel\u00f3w. Na w\u0142asne potrzeby za\u015b – barzo niewiele. Cho\u0107 mio\u0142 tyz jednom wade niestety – nie lubi\u0142 w\u0142a\u015bciwie zodnego narodu opr\u00f3c w\u0142asnego. Ale c\u00f3z… wte wielu \u015bwiat\u0142yk ludzi, nie ino w Polsce, wykazywa\u0142o podobnom postawe. Takie by\u0142y casy. I na takim, a nie inksym poziomie by\u0142a waso ludzko cywilizacja. Bo naso psio – by\u0142a na zupe\u0142nie inksym. Haj. <\/p>\n

Ba wr\u00f3\u0107my teroz do tyk 9 milion\u00f3w, ft\u00f3ryk TPN fce od schroniska nad Morskim Okiem. C\u00f3z, przyznom, ze nimom zielonego poj\u0119cia, cy TPN mo tutok racje cy jej nimo. Znaj\u0105c zycie, ca\u0142o sprawa moze sie okaza\u0107 tak stra\u015bnie pokryncono, ze dopiero 9 milion\u00f3w prawnik\u00f3w – po jednym prawniku na kozdom z\u0142ot\u00f3wke – bedzie w stanie rozstrzygn\u0105\u0107, cy te z\u0105dania som s\u0142usne cy nie. Ba wiem jedno – je\u015bli schronisko zap\u0142aci – to te dutki powinny zosta\u0107 przeznacone na jakisi \u015blachetny cel. A je\u015bli nie zostanom… to jo swoim owcarkowym nosem cuje, ze hrabia Zamoyski bedzie strasy\u0142 po nocak kozdego, fto m\u00f3g\u0142 w \u015blachetny spos\u00f3b je spozytkowa\u0107, a tego nie zrobi\u0142. Ot, tako mojo owcarkowo przestroga dlo wos ludzi.<\/p>\n

No ale tak w og\u00f3le to Morskie Oko Morskim Okiem, tymcasem… ko\u0144cy sie nom 2017 rocek. Barzo piknie sie zre\u015btom ko\u0144cy!<\/a> Cego za\u015b zycy\u0107 wom na rok, ft\u00f3ry wkr\u00f3tce sie zacnie? Opr\u00f3c tego ocywi\u015bcie, coby jesce wiele rozy podium w skokak narciarskik wygl\u0105da\u0142o tak piknie jako teroz w Oberstdorfie? Ano zyce, coby\u015bcie w Nowym Rocku natrafili na jak najwi\u0119cej takik ludzi jak pon hrabia Zamoyski. Wspania\u0142yk, siumnyk, \u015blachetnyk i bezinteresownyk. A r\u00f3zni\u0105cyk sie od pona hrabiego ino tym, ze oni bedom juz barzo dobrze wiedzieli, ze nie ino polski nar\u00f3d jest barzo pikny, ale inkse tyz. Cyli po prostu Zamoyskiego Nowego Roku wom zyce! A dok\u0142adniej: Hrabiowo-W\u0142adys\u0142awowo-Zamoyskiego. Hau!<\/p>\n

* D. Jaworski, Jak hrabia i g\u00f3rale per\u0142\u0119 Tatr ocalili<\/i>, „Tygodnik Powszechny” 2002, nr 38, numeru strony niestety nimom, ale jak by co, to ca\u0142y artyku\u0142 jest tutok<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tatrza\u0144ski Park Narodowy \u017c\u0105da 9 mln z\u0142otych czynszu za schronisko nad Morskim Okiem – cytomy tutok. O, kruca! Dziewi\u0119\u0107 milion\u00f3w? To chyba sporo? Przynajmniej dlo tego, fto nie jest Felkiem znad m\u0142aki (chociaz sam Felek tyz pedzio\u0142by, ze to stra\u015bnie duzo, ale on by tak pedzio\u0142 nawet wte, kieby musio\u0142 zap\u0142aci\u0107 nie 9 milion\u00f3w z\u0142otyk, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2720"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2720"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2720\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2721,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2720\/revisions\/2721"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2720"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2720"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2720"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}