A co! Jak poni Merlin Monro\u0142 mog\u0142a \u015bpiewa\u0107 „Hepi bersdej ” hameryka\u0144skiemu prezydentowi, to jo tyz moge! Ino poni Monro\u0142 \u015bpiewa\u0142a prezydentowi Kenediemu, a jo \u015bpiewom prezydentowi Abrahamowi Lincolnowi. No bo cy jest kasi pedziane, ze jak fto\u015b juz pomor\u0142, to nie wolno mu zyce\u0144 urodzinowyk sk\u0142ada\u0107? Nika nie jest. No to jo sk\u0142adom ponu Lincolnowi najpikniejse zycenia z okazji dzisiejsyk, sto dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tyk \u00f3smyk urodzin. Na m\u00f3j dusiu! Ale mio\u0142by dzisiok \u015bwiecek do zdmuchiwania, kieby zy\u0142!<\/p>\n
Cemu jo w og\u00f3le po\u015bwi\u0119com ca\u0142y wpis ponu Lincolnowi? A bo tak mi sie widzi, ze on mio\u0142 w sobie cosik z g\u00f3rola. Bo g\u00f3rol zawse barzo mi\u0142owo\u0142 \u015blebode. I pon Lincoln tyz. W dodatku przez ca\u0142e zycie piknie prociwio\u0142 sie tym sietniokom z hameryka\u0144skiego Po\u0142udnia, ft\u00f3rzy godali, ze \u015bleboda ino bio\u0142ym ludziom sie nalezy, a cornym juz nie. A przecie \u015bleboda, co nalezy sie ino nieft\u00f3rym, to zodno \u015bleboda.<\/p>\n
Fto w skole nie spo\u0142 na lekcjak historii, ten wie, ze pon Lincoln z sietniokami z Po\u0142udnia \u0142atwego zycia nie mio\u0142. Ledwo zosto\u0142 prezydentem – te sietnioki zaroz wymy\u015bli\u0142y se, coby od\u0142\u0105cy\u0107 po\u0142udniowe stany od USA i wyryktowa\u0107 nowe pa\u0144stwo, pod nazwom Skonfederowane Stany Hameryki, co to je w skr\u00f3cie Konfederacjom nazywali. No i sie zac\u0119\u0142a wojna secesyjno. Wojna o jedno\u015b\u0107 Stan\u00f3w Zjednoconyk i o \u015blebode dlo Murzyn\u00f3w. A przodek mojego bacy piknie w tej wojnie ponu Lincolnowi pomago\u0142, ale o tym moze inksym rozem wom opowiem.<\/p>\n
Ctyry roki wojna trwa\u0142a, ale w ko\u0144cu pon Lincoln jom wygro\u0142. A jak wygro\u0142, to spokojnie m\u00f3g\u0142, jako ten zwyci\u0119zca, tak ca\u0142e Po\u0142udnie pogn\u0119bi\u0107, coby popami\u0119ta\u0142o ruski miesi\u0105c, cho\u0107 ze Stan\u00f3w Zjednoconyk do Rosji daleko, ino z Alaski blisko, ale wte Hamerykanie Alaski jesce nie mieli. M\u00f3g\u0142 pon Lincoln wyryktowa\u0107 jakomsi ustawe depo\u0142udnizacyjnom, m\u00f3g\u0142 sy\u0107kik ludzi z Po\u0142udnia pozbawi\u0107 prawa do obejmowania jakichkolwiek urz\u0119d\u00f3w, m\u00f3g\u0142 sy\u0107kie niescyn\u015bcia w kraju zac\u0105\u0107 zwala\u0107 na kierowany przez Po\u0142udnie „uk\u0142ad”, no i w og\u00f3le m\u00f3g\u0142 zarz\u0105dzi\u0107 przegl\u0105d tecek sy\u0107kik hameryka\u0144skik obywateli, coby sprawdzi\u0107, fto w przes\u0142o\u015bci wsp\u00f3\u0142pracowo\u0142 z Po\u0142udniem, a fto nie. M\u00f3g\u0142 to sy\u0107ko pon Lincoln zrobi\u0107 i nieft\u00f3rzy doradcy namawiali go, coby tak w\u0142a\u015bnie zrobi\u0142 Ale on inacej postapi\u0142 – postanowi\u0142 zbuntowanym stanom tak piknie przebacy\u0107, jako w ewangelicnej przypowie\u015bci synowi marnotrawnemu przebacy\u0142 ojciec.<\/p>\n
Pon Lincoln zawse godo\u0142, ze nie kozdy c\u0142ek z po\u0142udniowyk stan\u00f3w jest weredom i ancykrystem, ze w tyk stanak tyz wielu porz\u0105dnyk ludzi zyje. Bo tak rzecywi\u015bcie by\u0142o. Cy wiecie na przyk\u0142ad, ze g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cy wojsk Po\u0142udnia, pon genera\u0142 Robert Lee, by\u0142 przeciwnikiem niewolnictwa i sy\u0107kik swoik murzy\u0144skik niewolnik\u00f3w jesce przed wojnom secesyjnom \u015blebodom obdarowo\u0142? Ino cu\u0142 bidok, ze lokalny patriotyzm zobowi\u0105zuje go do wierno\u015bci rodzinnemu stanowi, no i kie ten rodzinny stan popor\u0142 secesje, to pon Lee, z ci\u0119zkim sercem, tyz popor\u0142 i s\u0142uzy\u0142 Konfederacji najlepiej jako umio\u0142. Ocywi\u015bcie dlo wielu p\u00f3\u0142nocnyk polityk\u00f3w nie by\u0142o wozne, cy genera\u0142 Lee to porz\u0105dny c\u0142ek cy nie, wozne by\u0142o, ze pochodzi z Po\u0142udnia, ze trza go ukara\u0107 i \u015blus. Ba pon Lincoln nie wiem, cy zno\u0142 to pikne przys\u0142owie, ze zgoda buduje, niezgoda rujnuje, ale zachowywo\u0142 sie tak, jakby zno\u0142 je doskonale.<\/p>\n
11 kwietnia 1865 rocku, w dwa dni po kapitulacji konfederackiej armii, pod Bio\u0142ym Domem zebro\u0142 sie t\u0142um ludzi, coby prezydenckiego przem\u00f3wienia pos\u0142ucha\u0107. No i pon Lincoln przem\u00f3wi\u0142 tak (dobrze, ze mom ten program t\u0142umac\u0105cy z angielskiego na g\u00f3ralski): „Sy\u0107ka jeste\u015bmy zgodni, ze pikny zwi\u0105zek stan\u00f3w secesyjnyk z Uniom pose\u0142 – kruca! – do diaska. Ale teroz, je\u015bli o te stany idzie, to jedynym celem w\u0142adz cywilnyk i wojskowyk jest na nowo te stany ku temu piknemu zwi\u0105zkowi przywie\u015b\u0107. Wierze, ze to bedzie nie tylko mozliwe, ale tyz \u0142atwiejse, je\u015bli nie bedziemy decydowali ani ukwalowali o tym, coby te stany by\u0142y poza Uniom zamiast w niej. A kie juz se one bezpiecnie w nasej wsp\u00f3lnej cha\u0142upie siednom, wte nie bedzie mia\u0142o zodnego znacenia, cy by\u0142y kiedykolwiek poza nasymi piknymi granicami.”*<\/p>\n
Jak wiadomo, kilka dni p\u00f3\u017aniej pon Lincoln zgin\u0105\u0142. Zabi\u0142 go taki jeden fundament, ft\u00f3ry fcio\u0142 by\u0107 hyrnym aktorem, ale mu nie wys\u0142o, wi\u0119c postanowi\u0142 zosta\u0107 hyrnym zamachowcem. No i zosto\u0142 nim, ale do hyru pona Lincolna i tak mu daleko, co wida\u0107 cho\u0107by po moim wpisie – nazwisko pona Lincolna 20 rozy tutok pado, a nazwisko tego fundamenta – ani rozu.<\/p>\n
Mimo \u015bmierzci pona Lincolna, jego wysi\u0142ki na marne nie pos\u0142y, bo w rz\u0105dzie hameryka\u0144skim zwolennicy zamordowanego prezydenta wzi\u0119li g\u00f3re, cho\u0107 z trudem, nad tymi, co godali, ze pokonanemu Po\u0142udniu trza do re\u015bty rzy\u0107 skopa\u0107.<\/p>\n
I tak pomalu\u0107ku, pomalu\u0107ku po\u0142udniowe stany na nowo z hameryka\u0144skim organizmem sie zros\u0142y, cho\u0107 wiele b\u00f3lu temu zrostowi towarzysy\u0142o. Oswobodzeni z niewoli Murzyni musieli naucy\u0107 sie zycia na \u015blebodzie, ft\u00f3re cho\u0107 pikniejse, casem bywo trudniejse niz w niewoli. W dodatku musieli sie teroz strzec przed sietniokami z Ku Kluks Klanu. Jednoce\u015bnie niema\u0142o cyn\u015b\u0107 maj\u0105tku po\u0142udniowc\u00f3w zosta\u0142a zagrabiono przez przyby\u0142yk z P\u00f3\u0142nocy osust\u00f3w zwanyk „carpetbaggerami”. Mi\u0119dzy inksymi wskutek z\u0142a wyrz\u0105dzonego przez tyk „carpetbagger\u00f3w” wielu ludzi z teren\u00f3w by\u0142ej Konfederacji d\u0142ugie roki t\u0119skni\u0142o za storym Po\u0142udniem sprzed wojny secesyjnej, Po\u0142udniem, ft\u00f3re jawi\u0142o im sie jako raj utracony. T\u0119sknili tak stra\u015bnie, ze jaz napisali ksi\u0105zke „Przemin\u0119\u0142o z wiatrem”. Ale mimo tyk licnyk b\u00f3l\u00f3w mozno pedzie\u0107, ze plany pona Lincolna zda\u0142y egzamin.<\/p>\n
Kieby za\u015b wcielano w zycie inkse plany, wyryktowane przez m\u015bciwyk, przekonanyk o w\u0142asnej genialno\u015bci polityk\u00f3w, co by z tego wys\u0142o? Zapewne Po\u0142udnie sakramencko znienawidzi\u0142oby P\u00f3\u0142noc, wte P\u00f3\u0142noc sakramencko znienawidzi\u0142aby Po\u0142udnie, na co Po\u0142udnie jesce bardziej sakramencko znienawidzi\u0142oby P\u00f3\u0142noc, a w\u00f3wcas P\u00f3\u0142noc jesce bardziej sakramencko znienawidzi\u0142aby Po\u0142udnie. Obustronno sakramencko nienawi\u015b\u0107 ros\u0142aby i ros\u0142a, jaz nad G\u00f3rami Skalistymi wierchowa\u0107 by zac\u0119\u0142a. Na scyn\u015bcie dlo Hamerykan\u00f3w m\u0105dro\u015b\u0107 pona Lincolna wp\u0142ywa\u0142a na ludzkie dzia\u0142ania nawet po jego \u015bmierzci i nie dopu\u015bci\u0142a do tego, coby Stany Zjednocone zmieni\u0142y nazwe na Stany Nienawistne i coby hameryka\u0144ski sen zamieni\u0142 sie w hameryka\u0144ski kosmar. A je\u015bli po 1865 rocku jakie\u015b kosmary w Hameryce sie zdarza\u0142y, to na pewno nie wskutek polityki dzisiejsego jubilata.<\/p>\n
Eh, przyda\u0142oby sie Hameryce jesce paru takik pon\u00f3w Lincoln\u00f3w. Nie tylko Hameryce zre\u015btom. Hau!<\/p>\n
* Jak fcecie przecyta\u0107 se to przem\u00f3wienie w ca\u0142o\u015bci, nojdziecie je tutok: http:\/\/showcase.netins.net\/web\/creative\/lincoln\/speeches\/last.htm Ino jak nie mocie programu wyryktowanego przez syna mojego bacy, to pewnie wy\u015bwietli sie wom ono po angielsku, nie po g\u00f3ralsku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
A co! Jak poni Merlin Monro\u0142 mog\u0142a \u015bpiewa\u0107 „Hepi bersdej ” hameryka\u0144skiemu prezydentowi, to jo tyz moge! Ino poni Monro\u0142 \u015bpiewa\u0142a prezydentowi Kenediemu, a jo \u015bpiewom prezydentowi Abrahamowi Lincolnowi. No bo cy jest kasi pedziane, ze jak fto\u015b juz pomor\u0142, to nie wolno mu zyce\u0144 urodzinowyk sk\u0142ada\u0107? Nika nie jest. No to jo sk\u0142adom ponu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=65"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=65"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=65"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/owczarek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=65"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}