Pewnego dnia, jesieni\u0105 1981 roku, odebra\u0142em telefon: \u201eM\u00f3wi Oriana Fallaci\u2026\u201d. Nie mog\u0142em uwierzy\u0107, \u017ce najs\u0142awniejsza dziennikarka na \u015bwiecie telefonuje akurat do mnie. Powiedzia\u0142a, \u017ce przyjecha\u0142a do Warszawy przeprowadzi\u0107 wywiady z Wa\u0142\u0119s\u0105, Rakowskim i z kardyna\u0142em Wyszy\u0144skim, ale przedtem chce porozmawia\u0107 ze mn\u0105, \u017ceby si\u0119 przygotowa\u0107. W hotelu \u201eMetropol\u201d zasta\u0142em j\u0105 przy podr\u00f3\u017cnej maszynie do pisania. \u201eMusisz mi pom\u00f3c napisa\u0107 ten list do Wyszy\u0144skiego, \u017ceby zgodzi\u0142 si\u0119 udzieli\u0107 wywiadu.\u201d Uwa\u017ca\u0142em to za ma\u0142o realne, ale dla Oriany, kt\u00f3ra pokona\u0142a Kissingera i Chomeiniego, nie by\u0142o przeszk\u00f3d. Jeszcze tego samego dnia byli\u015bmy pod bram\u0105 wiod\u0105c\u0105 do rezydencji ksi\u0119dza prymasa, gdzie Oriona zostawi\u0142a sw\u00f3j list (zreszt\u0105 bez skutku).<\/p>\n
\u201eTeraz\u00a0 mo\u017cemy pojecha\u0107 do ciebie\u201d \u2013 powiedzia\u0142a. W domu zasypa\u0142a mnie gradem pyta\u0144: Wa\u0142\u0119sa? Rakowski? Solidarno\u015b\u0107\u201d Ko\u015bci\u00f3\u0142? Partia? Wojsko? Bre\u017cniew? Wiedzia\u0142a o Polsce tyle, co przeci\u0119tnie zainteresowany czytelnik gazet zachodnich, ale chcia\u0142a si\u0119 dowiedzie\u0107 wszystkiego. Mija\u0142a godzina, dwie, trzy, a Oriana wci\u0105\u017c\u00a0chcia\u0142a wiedzie\u0107 wi\u0119cej. Bez przerwy notowa\u0142a i pali\u0142a papierosy, zaci\u0105ga\u0142a si\u0119 dymem i odpowiedzi\u0105, \u017ceby za chwil\u0119 zada\u0107 kolejne pytanie i si\u0119gn\u0105\u0107 po nast\u0119pnego papierosa. By\u0142a ca\u0142a po stronie \u201eSolidarno\u015bci\u201d, ale nie by\u0142a \u015blepa na gro\u017c\u0105ce niebezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n
Wkr\u00f3tce odby\u0142a rozmow\u0119 z Lechem Wa\u0142\u0119s\u0105, a p\u00f3\u017aniej z Rakowskim, kt\u00f3ry by\u0142 w\u00f3wczas wicepremierem, by\u0142ym naczelnym redaktorem \u201ePolityki\u201d. Wywiad z Rakowskim wywo\u0142a\u0142 niezadowolenie w Moskwie i trafi\u0142 rykoszetem w \u201ePolityk\u0119\u201d. W tygodniku \u201eNowoje Wremia\u201d ukaza\u0142 si\u0119\u00a0atak na ten wywiad i na \u201ePolityk\u0119\u201d, kt\u00f3ry odbi\u0142 si\u0119 echem nawet w USA. \u201eOstrze krytyki w licz\u0105cym 3 tysi\u0105ce s\u0142\u00f3w artykule skierowane jest przeciwko tygodnikowi \u2018Polityka\u2019 za drukowanie pogl\u0105d\u00f3w ideologicznie sprzecznych z socjalizmem i g\u0142osz\u0105cych pluralizm polityczny prowadz\u0105cy do rehabilitacji \u2018Solidarno\u015bci\u2019\u201d \u2013 donosi\u0142 z Moskwy czo\u0142owy dziennik ameryka\u0144ski, \u201eWashington Post\u201d. Rosjanie nie poinformowali, \u017ce nies\u0142uszne wypowiedzi pochodz\u0105 od wicepremiera PRL, woleli, \u017ceby tamtejszy czytelnik kojarzy\u0142 je tylko z \u201ePolityk\u0105\u201d. Dziwnym zbiegiem okoliczno\u015bci, wywiad z Rakowskim, kt\u00f3ry obieg\u0142 ca\u0142y \u015bwiat, w Polsce opublikowany by\u0142 tylko w wydawnictwach podziemnych (luty 1982 r.).<\/p>\n
Ponad dziesi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej, w 1993 roku, odwiedzi\u0142em Orian\u0119 w jej mieszkaniu, w Nowym Jorku. W\u0142a\u015bciwie\u00a0nie by\u0142o to mieszkanie, ale niedu\u017cy domek, segment, w kt\u00f3rym na parterze Oriana mia\u0142a sw\u00f3j pok\u00f3j do pracy. Na \u015bcianie wisia\u0142a tablica szkolna, a na niej kred\u0105 wypisane by\u0142y imiona i nazwiska bohater\u00f3w powie\u015bci, kt\u00f3r\u0105 wtedy pisa\u0142a. Powiedzia\u0142a\u00a0 mi, \u017ce jest chora, ale po starej przyja\u017ani udzieli\u0142a \u201ePolityce\u201d\u00a0pami\u0119tnego wywiadu. Poza wywiadem powiedzia\u0142a mi, \u017ce nie mo\u017ce sobie wybaczy\u0107, i\u017c przedstawi\u0142a Lecha Wa\u0142\u0119s\u0119 tak jednostronnie, wy\u0142\u0105cznie w dobrym \u015bwietle. \u201eNie mog\u0142am post\u0105pi\u0107 inaczej, ale dzi\u015b mam to sobie za z\u0142e\u201d. Zapewnia\u0142a mnie, \u017ce to by\u0142 jedyny raz w \u017cyciu, kiedy retuszowa\u0142a swojego rozm\u00f3wc\u0119 i ma to sobie za z\u0142e. Opowiedzia\u0142a mi, \u017ce wywiad z Lechem Wa\u0142\u0119s\u0105 prowadzi\u0142a dwa dni \u2013 w sobot\u0119 i niedziel\u0119. W niedziel\u0119, kiedy nadesz\u0142a pora nabo\u017ce\u0144stwa w ko\u015bciele, pani Danuta Wa\u0142\u0119sowa z dzie\u0107mi mia\u0142a do\u015b\u0107 czekania, usi\u0142owa\u0142a odci\u0105gn\u0105\u0107 m\u0119\u017ca od wywiadu i zniecierpliwiona okaza\u0142a sw\u00f3j gniew. Oriana by\u0142a zaskoczona, ale Lech Wa\u0142\u0119sa, jak zwykle, umia\u0142 znale\u017a\u0107 trafne okre\u015blenie: \u201eWidzi pani \u2013 tak kochaj\u0105 Polki\u201d \u2013 powiedzia\u0142.<\/p>\n
Po spotkaniu w Nowym Jorku nasz kontakt usta\u0142. Jakie\u017c by\u0142o moje zdziwienie, kiedy ponad 10 lat p\u00f3\u017aniej (2003?) otrzyma\u0142em przesy\u0142k\u0119 z Waszyngtonu. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Oriana Fallaci by\u0142a go\u015bciem American Entreprise Institute, gdzie wa\u017cne stanowisko zajmowa\u0142 wtedy\u2026 Rados\u0142aw Sikorski. Oriana skorzystala wtedy z po\u015brednictwa polskiego polityka, by przes\u0142a\u0107 mi swoj\u0105 najnowsza ksi\u0105\u017ck\u0119 (t\u0119 o Islamie) z dedykacj\u0105: \u201eDaniel, gdzie jeste\u015b?\u201d<\/p>\n
Dzi\u015b chcia\u0142bym Orian\u0119 Fallaci zapyta\u0107 o to samo. Pewnego dnia zn\u00f3w si\u0119 spotkamy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pewnego dnia, jesieni\u0105 1981 roku, odebra\u0142em telefon: \u201eM\u00f3wi Oriana Fallaci\u2026\u201d. Nie mog\u0142em uwierzy\u0107, \u017ce najs\u0142awniejsza dziennikarka na \u015bwiecie telefonuje akurat do mnie. Powiedzia\u0142a, \u017ce przyjecha\u0142a do Warszawy przeprowadzi\u0107 wywiady z Wa\u0142\u0119s\u0105, Rakowskim i z kardyna\u0142em Wyszy\u0144skim, ale przedtem chce porozmawia\u0107 ze mn\u0105, \u017ceby si\u0119 przygotowa\u0107. W hotelu \u201eMetropol\u201d zasta\u0142em j\u0105 przy podr\u00f3\u017cnej maszynie do pisania. […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/133"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=133"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/133\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=133"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}