Jutro profesor Bronis\u0142aw \u0141agowski uko\u0144czy (zaledwie!) 70 lat. Blogowicz\u00f3w, wychowanych na radiu i telewizji, kt\u00f3rzy nie wiedz\u0105 „who is who”, uprzejmie informuj\u0119, \u017ce to wybitny historyk idei, autor ksi\u0105\u017cek o Stanis\u0142awie Brzozowskim i Maurycym Mochnackim, a dla nieuk\u00f3w \u2013 takich jak ja \u2013 przede wszystkim znakomity publicysta polityczny. Publikowa\u0142 na r\u00f3\u017cnych \u0142amach \u2013 od \u201eTygodnika Powszechnego\u201d po \u201eTrybun\u0119 Ludu\u201d, a ju\u017c od lat jest felietonist\u0105 \u201ePrzegl\u0105du\u201d.<\/p>\n
Naczeln\u0105 zalet\u0105 \u0141agowskiego jako publicysty jest oryginalno\u015b\u0107 i niezale\u017cno\u015b\u0107 \u2013 by\u0142 w PZPR, ale propagowa\u0142 konserwatyzm, komunizm uwa\u017ca za \u201etyrani\u0119, \u015blep\u0105 uliczk\u0119 w historii\u201d, ale nie popiera\u0142 \u201eSolidarno\u015bci\u201d, uzna\u0142 stan wojenny, ale nie z powodu zagro\u017cenia interwencj\u0105 z zewn\u0105trz, lecz \u2013 jak pisze prof. Andrzej Walicki, jeden z najwi\u0119kszych umys\u0142\u00f3w dzisiejszej lewicy w Polsce \u2013 \u201ejako pa\u0144stwowiec i realista polityczny\u201d, krytyczny wobec PRL jest jednocze\u015bnie przeciwnikiem przedstawiania jej jako czarnej dziury w historii Polski.<\/p>\n
Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce dawny konserwatysta i prawicowiec, sta\u0142 si\u0119 faworytem lewicy \u2013 wyja\u015bnia Walicki:<\/p>\n
Paradoksalno\u015b\u0107 sytuacji polskiej, w kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnym kryterium sta\u0142y si\u0119 „podzia\u0142y historyczne, sprawi\u0142a, \u017ce g\u0142osiciel konserwatywno-liberalnej kontrrewolucji zdoby\u0142 uznanie w kr\u0119gach „postkomunistycznej” lewicy. Zadecydowa\u0142a o tym wierno\u015b\u0107 politycznemu racjonalizmowi i elementarnym zasadom przyzwoito\u015bci \u0142amanym nagminnie przez „politycznych moralist\u00f3w”. Z chwil\u0105 bowiem, gdy znakiem rozpoznawczym polskiej prawicy sta\u0142o si\u0119 uto\u017csamianie PRL z komunizmem, czyli z absolutnym rzekomo z\u0142em, z kt\u00f3rym trzeba walczy\u0107 za pomoc\u0105 „teczek”, \u0141agowskie nie m\u00f3g\u0142 ju\u017c uchodzi\u0107 za polskiego prawicowca. (\u2026) Dog\u0142\u0119bna, organiczna w r\u0119cz niech\u0119\u0107 do komunistycznej ideologii umo\u017cliwi\u0142a mu docenienie niew\u0105tpliwego faktu, \u017ce w\u015br\u00f3d partii rz\u0105dz\u0105cych w zasi\u0119gu w\u0142adzy Moskwy, „PZPR by\u0142a najkr\u00f3cej i najpowierzchowniej dotkni\u0119ta komunistycznymi wierzeniami”, \u017ce PRL po roku 1956 nie\u017ale spe\u0142nia\u0142a funkcj\u0119 klosza chroni\u0105cego odr\u0119bno\u015bci polskie i zapewniaj\u0105cego swym obywatelom nier\u00f3wnie wi\u0119ksz\u0105 wolno\u015b\u0107 ni\u017c w s\u0105siednich KDL-ach, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o ZSRR (\u2026).<\/p><\/blockquote>\n
\u0141agowskiego nie uwa\u017ca si\u0119 za cz\u0142owieka lewicy. \u2013 Nie zd\u0105\u017cy\u0142em si\u0119 „za\u0142apa\u0107” na komunizm, wi\u0119c postanowi\u0142em zosta\u0107 postkomunist\u0105<\/em> \u2013 twierdzi w rozmowie z J. Paradowsk\u0105 w dzisiejszej \u201ePolityce\u201d. Definiuje si\u0119 jajko „ludowy konserwatysta” – pa\u0144stwowiec doceniaj\u0105cy zdobycze socjalne. Czy\u017c nie powinna wi\u0119c podoba\u0107 mu si\u0119 IV RP, z jej ideologi\u0105 silnego pa\u0144stwa i trosk\u0105 o tych, kt\u00f3rzy ponie\u015bli najwi\u0119ksze koszty transformacji? Okazuje si\u0119, \u017ce nie. Dla pa\u0144stwa braci Kaczy\u0144skich Jubilat nie znajduje dobrego s\u0142owa:<\/p>\n
Prostacka, niebezpieczna dla kraju idea lustracyjna, antykomunistyczna, formu\u0142owana coraz bardziej nami\u0119tnie, z czego wynikaj\u0105 kolejne postulaty prze\u015bladowa\u0144 takich czy innych grup, zaj\u0119\u0142a prawie ca\u0142\u0105 debat\u0119 publiczn\u0105. Mo\u017cna oczywi\u015bcie powiedzie\u0107, \u017ce na razie nic wielkiego si\u0119 nie sta\u0142o, ale stanie si\u0119. Je\u017celi najwi\u0119ksze media z publicznymi na czele dm\u0105 w t\u0119 sam\u0105 tr\u0105b\u0119, wytwarzaj\u0105 atmosfer\u0119 wojny domowej, to musi to da\u0107 efekty. Pr\u0105d nacjonalistyczny w PZPR rozwija\u0142 si\u0119 w latach 50. powoli, ale zaowocowa\u0142 Marcem ’68. To, co dzieje si\u0119 obecnie, jest silniejsze ni \u017c tamten pr\u0105d, a wi\u0119c i skutki mog\u0105 by\u0107 wi\u0119ksze.\u00a0<\/p><\/blockquote>\n
Pi\u0119tnuje panuj\u0105ce dzi\u015b wymuszanie jednomy\u015blno\u015bci i \u201enowy system monoideowy\u201d. \u0141agowski nie pisze ani nie m\u00f3wi \u0142atwo, to typowy wykszta\u0142ciuch, przedstawiciel \u0142\u017ce-elity, jeden z najbardziej samodzielnych i niezale\u017cnych komentator\u00f3w naszej rzeczywisto\u015bci, r\u00f3wnie wymagaj\u0105cy wobec lewicy, \u201eGazety Wyborczej\u201d, Platformy, kt\u00f3ra \u201eminimalnie\u201d r\u00f3\u017cni si\u0119 od ultras\u00f3w, jak i wobec ultras\u00f3w za sterem RP. Nie jest wygodny dla \u017cadnej partii, a ju\u017c zw\u0142aszcza dla dominuj\u0105cych dzi\u015b medi\u00f3w, kt\u00f3re wol\u0105 sto razy zaprosi\u0107 swoich ulubie\u0144c\u00f3w ni\u017c raz zaprosi\u0107 \u0141agowskiego.<\/p>\n
Jak s\u0142usznie napisa\u0142 prof. Walicki: \u201e\u0141agowski jest tylko jeden\u201d. Nie zawsze trzeba si\u0119 z nim zgadza\u0107, ale zawsze trzeba go czyta\u0107. Oby jeszcze przez wiele, wiele lat!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jutro profesor Bronis\u0142aw \u0141agowski uko\u0144czy (zaledwie!) 70 lat. Blogowicz\u00f3w, wychowanych na radiu i telewizji, kt\u00f3rzy nie wiedz\u0105 „who is who”, uprzejmie informuj\u0119, \u017ce to wybitny historyk idei, autor ksi\u0105\u017cek o Stanis\u0142awie Brzozowskim i Maurycym Mochnackim, a dla nieuk\u00f3w \u2013 takich jak ja \u2013 przede wszystkim znakomity publicysta polityczny. Publikowa\u0142 na r\u00f3\u017cnych \u0142amach \u2013 od \u201eTygodnika […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/216"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=216"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/216\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=216"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=216"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=216"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}