Pisz\u0119 \u201eChile\u201d, a w domy\u015ble Polska. Czytam histori\u0119 Chile, Jaros\u0142awa Spyry, a my\u015bl\u0119 o Polsce. Oba nasze kraje maj\u0105 wiele cech wsp\u00f3lnych, dwa narody katolickie (do pewnego stopnia, bo ponad po\u0142owa dzieci w Chile rodzi si\u0119 poza ma\u0142\u017ce\u0144stwem, a jak wygl\u0105da zgodno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy wiar\u0105 a praktyk\u0105 u nas ka\u017cdy widzi), maj\u0105 za sob\u0105 okres dyktatury, a nast\u0119pnie kontraktowej transformacji. Podobie\u0144stw wiele. Jednym z nich jest gotuj\u0105ca si\u0119 pod \u201euzgodnion\u0105 transformacj\u0105\u201d wrogo\u015b\u0107, kt\u00f3ra tylko dzi\u0119ki kulturze politycznej i pami\u0119ci o okrucie\u0144stwach dyktatury powstrzymuje przed wojn\u0105 domow\u0105.
\nSytuacja polityczna w Chile w latach 1970., za czas\u00f3w rz\u0105du lewicy, na kr\u00f3tko przed wojskowym zamachem stanu Pinocheta i innych, \u201edosz\u0142a do takiego stopnia spolaryzowania i wzajemnej zaciek\u0142o\u015bci, \u017ce bardziej ni\u017c racjonaln\u0105 ocen\u0105 wyborcy kierowali si\u0119 plemienn\u0105 wierno\u015bci\u0105. (Prawicowa) opozycja by\u0142a tak poruszona wynikami wybor\u00f3w (1973 r.), \u017ce podejrzewa\u0142a nawet fa\u0142szerstwo. Nastroje na lewicy wiernie oddawa\u0142 tytu\u0142 jednej z gazet w Santiago: \u201eLud 43 proc., Mumie 54,7 proc.\u201d \u2013 pisze Spyra. Popularnym powiedzeniem na lewicy by\u0142o \u201eTo jest g\u00f3wniany rz\u0105d, ale to jest m\u00f3j rz\u0105d\u201d. Co\u015b w rodzaju \u201eRight or wrong \u2013 my country\u201d.
\nZamach stanu tylko pog\u0142\u0119bi\u0142 przepa\u015b\u0107. – Najbardziej trwa\u0142ym skutkiem zamachu stanu \u2013 czytamy – by\u0142 g\u0142\u0119boki podzia\u0142 spo\u0142ecze\u0144stwa chilijskiego, jego wzajemna wrogo\u015b\u0107 oraz stan nieustannej zimnej wewn\u0119trznej wojny. Istnia\u0142y jak gdyby dwa spo\u0142ecze\u0144stwa. Oba, to propinochetowskie i to opozycyjne, chodzi\u0142y do r\u00f3\u017cnych szk\u00f3\u0142 (jedno do bogatych i prywatnych, drugie do kiepskich i publicznych), czyta\u0142y ro\u017cn\u0105 pras\u0119 i ogl\u0105da\u0142y r\u00f3\u017cne spektakle teatralne i filmy. \u017by\u0142y obok siebie, ale nie ze sob\u0105.
\nTransformacja w Chile bywa krytykowana za brak rozlicze\u0144 z przesz\u0142o\u015bci\u0105, nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142eczne, opiesza\u0142o\u015b\u0107 s\u0105d\u00f3w etc, ale faktem jest, \u017ce demokracja dzia\u0142a, jeszcze u w\u0142adzy jest prawicowy prezydent i milioner \u2013 Sebastian Pinera, ale wkr\u00f3tce przeka\u017ce on urz\u0105d ju\u017c wybranej na to stanowisko z ogromn\u0105 przewag\u0105 socjalistce Michele Bachelet. I nikt nie m\u00f3wi, \u017ce wybory by\u0142y sfa\u0142szowane, lub \u017ce prezydent jest \u201eprzypadkowy\u201d. Tam gdzie to mo\u017cliwe \u2013 starajmy si\u0119 zasypywa\u0107 podzia\u0142y, mniej agresji i zajad\u0142o\u015bci, wi\u0119cej tolerancji i wspania\u0142omy\u015blno\u015bci nie tylko w \u015bwi\u0119ta \u017cyczy gospodarz bloga.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pisz\u0119 \u201eChile\u201d, a w domy\u015ble Polska. Czytam histori\u0119 Chile, Jaros\u0142awa Spyry, a my\u015bl\u0119 o Polsce. Oba nasze kraje maj\u0105 wiele cech wsp\u00f3lnych, dwa narody katolickie (do pewnego stopnia, bo ponad po\u0142owa dzieci w Chile rodzi si\u0119 poza ma\u0142\u017ce\u0144stwem, a jak wygl\u0105da zgodno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy wiar\u0105 a praktyk\u0105 u nas ka\u017cdy widzi), maj\u0105 za sob\u0105 okres dyktatury, […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2177"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2177"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2177\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2209,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2177\/revisions\/2209"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2177"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2177"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2177"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}