Powiedzie\u0107 dzisiaj jedno dobre s\u0142owo o PRL to narazi\u0107 si\u0119 na zarzut bycia komuchem i na inne gorzkie oskar\u017cenia. <\/p>\n
Prawda o PRL dopiero si\u0119 uciera, jedni widz\u0105 wy\u0142\u0105cznie dobre strony (tych jest stosunkowo niewielu), zapominaj\u0105, \u017ce nar\u00f3d jednak system narzucony Polsce odrzuci\u0142. Drudzy \u2013 znacznie g\u0142o\u015bniejsi \u2013 widz\u0105 przede wszystkim zbrodniczy i satelicki charakter systemu oraz liczne jego absurdy. \u201eNic tak nie \u2018kr\u0119ci\u2019 obozu panuj\u0105cego w III RP jak w\u0142a\u015bnie Polska Ludowa” \u2013 pisa\u0142 niedawno Bronis\u0142aw \u0141agowski. \u201e(Mamy) nieprzeliczon\u0105 ilo\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cek, czasopism, film\u00f3w, przedstawiaj\u0105cych PRL w spos\u00f3b oczerniaj\u0105cy, o\u015bmieszaj\u0105cy, oskar\u017cycielski\u201d.
\n
\nNa tym tle warto doceni\u0107 to, co m\u00f3wi dzi\u015b o niekt\u00f3rych aspektach Polski Ludowej prof. Jadwiga Staniszkis w wywiadzie dla \u201eRzeczpospolitej\u201d. <\/p>\n
Jadwiga Staniszkis, partnerka intelektualna Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego, weteranka opozycji antykomunistycznej od 1968 roku, doradczyni Solidarno\u015bci, wyrobi\u0142a sobie tak\u0105 pozycj\u0119, \u017ce mo\u017ce bez obaw powiedzie\u0107 kilka zda\u0144 \u201epod pr\u0105d\u201d. A drukuje to renomowany prawicowy dziennik! Co si\u0119 dzieje? <\/p>\n
Oto niekt\u00f3re herezje Jadwigi Staniszkis.<\/p>\n
\u201eW ko\u0144cu odbudowano kraj, czyli zniszczone miasta, porty, nabrze\u017ca; tworzono nowe osiedla czy fabryki i przeludniona wie\u015b mia\u0142a po prostu awansowa\u0107 do miasta. Pami\u0119tajmy, \u017ce ta wie\u015b cz\u0119sto by\u0142a niezelektryfikowana. Sama elektryczno\u015b\u0107, ubikacja czy szko\u0142a w pobli\u017cu naprawd\u0119 dawa\u0142y tym ludziom poczucie awansu. <\/p>\n
… Jako dzieciaki mieli\u015bmy domy pe\u0142ne ksi\u0105\u017cek, a biblioteki szkolne dzia\u0142a\u0142y pe\u0142n\u0105 par\u0105. Pami\u0119tam te\u017c biblioteki z ksi\u0105\u017ckami niepotrzebnymi, wyrzuconymi z innych pa\u0144stwowych bibliotek. To nie by\u0142y tylko zakazane pozycje, ale te\u017c niepraktyczne z ideologicznych pobudek romansid\u0142a…<\/p>\n
Pami\u0119tam, \u017ce po 1956 roku wychodzi\u0142y ca\u0142e serie literatury po\u0142udniowo-ameryka\u0144skiej. Zreszt\u0105 s\u0142ynna Biblioteka Klasyk\u00f3w Filozofii zacz\u0119\u0142a wychodzi\u0107 jeszcze podczas stalinizmu. Esej \u2018Rozwa\u017cania dotycz\u0105ce rozumu ludzkiego\u2019 Johna Locke\u2019a, czyli swoisty hymn na cze\u015b\u0107 wolno\u015bci, wyszed\u0142 w 1955 r. I te wszystkie ksi\u0105\u017cki naprawd\u0119 le\u017ca\u0142y nawet na p\u00f3\u0142ach nauczycieli prowincjonalnych szk\u00f3\u0142. Mogli sobie na nie pozwoli\u0107, bo ksi\u0105\u017cki by\u0142y niesamowicie tanie. Liczba ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3re mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 za przeci\u0119tn\u0105 pensj\u0119, by\u0142a z dzisiejszego punktu widzenia wr\u0119cz niewyobra\u017calna.<\/p>\n
… Mnie wychowywano w komunistycznym etosie, \u017ce dobro wsp\u00f3lne zale\u017cy od mojej pracy. Na obozach byli\u015bmy rozliczani z tego ile stonek \u2013 oczywi\u015bcie zrzucanych przez Amerykan\u00f3w \u2013 uda\u0142o nam si\u0119 uzbiera\u0107 do s\u0142oiczk\u00f3w, ile wyzbierali\u015bmy ze zbo\u017ca sporyszu. Patrzono nie na gl\u0119dzenie o sporyszu, tylko na realnie wyd\u0142ubane czarne ziarenka\u201d.<\/p>\n
Na ka\u017cd\u0105 z tych uwag jest odpowied\u017a: kraje zachodniej Europy bez socjalizmu dosz\u0142y dalej, ksi\u0105\u017cki by\u0142y tanie, ale cenzura robi\u0142a swoje, migracji do miast towarzyszy\u0142o pranie m\u00f3zg\u00f3w i nachalna propaganda. <\/p>\n
Kto\u015b powie, \u017ce w tej rozmowie prof. Staniszkis skupia si\u0119 na awansie spo\u0142ecznym i egalitaryzmie, pomijaj\u0105c takie fakty, jak wieloletnie oczekiwanie na mieszkanie, samoch\u00f3d, telefon, nie m\u00f3wi\u0105c o prawach cz\u0142owieka. <\/p>\n
Ale na tle oficjalnej, IPN-owskiej wersji historii g\u0142os pani profesor godny jest odnotowania. Kto by pomy\u015bla\u0142, \u017ce \u201eRzeczpospolita\u201d w ten spos\u00f3b odnotuje 22 lipca (dawniej \u201eE. Wedel”)?! <\/p>\n
Nie zdziwi\u0142bym si\u0119, gdyby pani profesor \u2013 znanej z antykomunistycznych przekona\u0144 \u2013 kto\u015b wys\u0142a\u0142 czerwone go\u017adziki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Powiedzie\u0107 dzisiaj jedno dobre s\u0142owo o PRL to narazi\u0107 si\u0119 na zarzut bycia komuchem i na inne gorzkie oskar\u017cenia. Prawda o PRL dopiero si\u0119 uciera, jedni widz\u0105 wy\u0142\u0105cznie dobre strony (tych jest stosunkowo niewielu), zapominaj\u0105, \u017ce nar\u00f3d jednak system narzucony Polsce odrzuci\u0142. Drudzy \u2013 znacznie g\u0142o\u015bniejsi \u2013 widz\u0105 przede wszystkim zbrodniczy i satelicki charakter systemu […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2515"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2515"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2515\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2517,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2515\/revisions\/2517"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2515"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2515"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2515"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}