Dwa lata temu personel ogrodu zoologicznego w Kopenhadze zdecydowa\u0142, \u017ce m\u0142ody, zdrowy samiec \u017cyrafy, znany jako Mariusz, ma zosta\u0107 zastrzelony, sekcja jego zw\u0142ok ma by\u0107 otwarta dla publiczno\u015bci, a mi\u0119so oddane lwom na po\u017carcie. Wydarzenie to, kt\u00f3re \u2013 za spraw\u0105 tajemniczego wycieku (uwa\u017ca si\u0119, \u017ce kto\u015b zwiedzaj\u0105cy us\u0142ysza\u0142 rozmow\u0119 pracownik\u00f3w) – dosta\u0142o si\u0119 do medi\u00f3w i sta\u0142o si\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105 sensacj\u0105. \u017byrafa mia\u0142a zosta\u0107 zastrzelona w ramach \u201eodsiewu\u201d zwierz\u0105t niepotrzebnych. Chocia\u017c podobna praktyka stosowana jest w wielu ogrodach zoologicznych (w 1903 roku w berli\u0144skim zoo u\u015bmiercono przez powieszenie rannego s\u0142onia), to raczej dyskretnie i bez rozg\u0142osu. Tymczasem w Danii zwierz\u0119ta przeznaczone na \u015bmier\u0107 traktuje si\u0119 jako pomoc naukow\u0105 dla ludzi oraz pokarm na przyk\u0142ad dla lw\u00f3w.
\n
\nWsp\u00f3\u0142czesne ogrody zoologiczne maj\u0105 cztery funkcje: edukacja, konserwacja, badania naukowe i rozrywka (spacer zwiedzaj\u0105cych z rodzin\u0105). Ogr\u00f3d zoologiczny ma si\u0119 kojarzy\u0107 przyjemnie, z opiek\u0105 i sympati\u0105. Fakt, \u017ce zwierz\u0119ta s\u0105 zabijane i poddawane publicznej sekcji, jest sprzeczny z tak\u0105 \u201enarracj\u0105\u201d \u2013 pisze znany dziennikarz Ian Parker w tygodniku \u201eThe New Yorker\u201d, na kt\u00f3rym opieram t\u0119 relacj\u0119.<\/p>\n
Bengt Holst \u2013 dyrektor naukowy zoo w Kopenhadze i przewodnicz\u0105cy du\u0144skiej Rady Etyki do spraw Zwierz\u0105t – wprowadza dziennikarza w temat. W 2012 roku w stadzie licz\u0105cym 7 \u017cyraf urodzi\u0142a si\u0119 \u017cyrafa p\u0142ci m\u0119skiej. Zgodnie z polityk\u0105 zoo nie nadano mu \u017cadnego imienia, aby \u201enie ucz\u0142owiecza\u0107\u201d zwierz\u0119cia. Ze wzgl\u0119d\u00f3w praktycznych pracownicy m\u00f3wili o tej \u017cyrafie Mariusz (na cze\u015b\u0107 jednego ze wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w). Stosunek ludzi do zwierz\u0119cia w du\u017cym stopniu okre\u015blany jest przez ogr\u00f3d zoologiczny. Mo\u017ce ono by\u0107 ulubion\u0105 maskotk\u0105 i pupilkiem, a mo\u017ce te\u017c by\u0107 si\u0142\u0105 robocz\u0105, kt\u00f3rej zadaniem jest przynie\u015b\u0107 i wychowa\u0107 potomstwo oraz umrze\u0107.<\/p>\n
Pierwszy wariant (ulubiona maskotka mieszka\u0144c\u00f3w i miasta) Bengt Holst nazywa \u201edisneyowaniem\u201d przyrody. \u201eUcz\u0142owieczanie\u201d zwierz\u0105t czyni z nich b\u0142azn\u00f3w. \u201eDobrze jest przywi\u0105zywa\u0107 si\u0119 do zwierz\u0105t \u2013 jak to robi\u0105 nasi pracownicy. Ale trzeba te\u017c by\u0107 realistami. To nie jest bajka, w kt\u00f3rej ka\u017cdy si\u0119 rodzi i nikt nie umiera\u201d \u2013 m\u00f3wi Holst. On sam podczas licznych wyst\u0105pie\u0144 w mediach nigdy nie u\u017cywa\u0142 imienia Mariusz, zawsze m\u00f3wi\u0142 per \u201e\u017cyrafa\u201d.<\/p>\n
\u017byrafa w niewoli mo\u017ce \u017cy\u0107 oko\u0142o 25 lat. Problemem Mariusza by\u0142o to, \u017ce urodzi\u0142 si\u0119 jako samiec. Normalnie m\u0142od\u0105 \u017cyraf\u0119 zabiera si\u0119 ze stada i przenosi do innego, zanim osi\u0105gnie ona dojrza\u0142o\u015b\u0107 seksualn\u0105. Ponad 320 ogrod\u00f3w zoologicznych i akwari\u00f3w w Europie, zrzeszonych w stowarzyszeniu EAZA, wymienia si\u0119 zwierz\u0119tami pomi\u0119dzy sob\u0105. Niekt\u00f3re zoo utrzymuj\u0105 stada z\u0142o\u017cone tylko z samc\u00f3w, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 ogrod\u00f3w utrzymuje kilka samic i jednego doros\u0142ego samca (podobnie w przypadku s\u0142oni). W rezultacie zapotrzebowanie na samce jest mniejsze. W ogrodach zrzeszonych w EAZA przebywa oko\u0142o 900 \u017cyraf, dobranych wed\u0142ug specjalnego klucza. Populacja \u017cyraf na \u015bwiecie stopniowo maleje (o 40 proc. w czasie 30 lat), dlatego rola ogrod\u00f3w zoologicznych jest wa\u017cna. Ale Mariusz urodzi\u0142 si\u0119 w czasie obfito\u015bci \u017cyraf samc\u00f3w w EAZA, zosta\u0142 uznany za \u201egenetycznie nie niezb\u0119dnego\u201d i skazany na \u015bmier\u0107, podobnie jak 20-30 innych zwierz\u0105t ka\u017cdego roku w kopenhaskim zoo.<\/p>\n
\u201eMogli\u015bmy znale\u017a\u0107 dla niego miejsce gdzie\u015b poza Europ\u0105, mo\u017ce w Chinach \u2013 m\u00f3wi Holst \u2013 ale nie mo\u017cemy rozgl\u0105da\u0107 si\u0119 po ca\u0142ym \u015bwiecie za ka\u017cdym razem, kiedy mamy nadliczbowe zwierz\u0119, a to si\u0119 dzieje stale. Ka\u017cdego dnia!\u201d. Najwi\u0119ksza rze\u017ania w Danii jest otwarta dla publiczno\u015bci. Dania jako pierwsze pa\u0144stwo europejskie zalegalizowa\u0142a pornografi\u0119.<\/p>\n
Kiedy wiadomo\u015b\u0107 o zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 egzekucji (po angielsku u\u017cywane jest s\u0142owo \u201eculling\u201d, tj. sortowanie, odsiewanie s\u0142abszych) trafi\u0142a do medi\u00f3w, pojawi\u0142y si\u0119 rozmaite oferty ratunku dla \u017cyrafy, m.in. ze strony prywatnego zoo w Szwecji, rezerwatu w Wielkiej Brytanii oraz Clausa Hjelmbaka, milionera z Los Angeles, kt\u00f3ry na Facebooku oferowa\u0142 milion dolar\u00f3w: \u201eJa was chc\u0119 wyci\u0105gn\u0105\u0107 z tego g\u2026, uratowa\u0107 \u017cyraf\u0119 i da\u0107 wam fur\u0119 pieni\u0119dzy. Jak \u015bmiecie si\u0119 nie zgodzi\u0107?!\u201d.<\/p>\n
9 lutego 2014 roku, przed otwarciem zoo, weterynarz Mads Bertelsen zwabi\u0142 \u201eMariusza\u201d kawa\u0142kiem \u017cytniego chleba za dom \u017cyraf i zastrzeli\u0142 pojedynczym strza\u0142em w g\u0142ow\u0119. Wideo z tego u\u015bmiercenia zosta\u0142o wy\u015bwietlone na konferencji weterynarzy skandynawskich. Ogr\u00f3d zosta\u0142 otwarty jak zwykle o 10.00, przed wej\u015bciem sta\u0142a grupka protestuj\u0105cych. Sekcj\u0119 zw\u0142ok wykona\u0142 Bertelsen i pewna doktorantka w dziedzinie \u017cywienia zwierz\u0105t, kt\u00f3ra uzupe\u0142ni\u0142a sw\u00f3j zbi\u00f3r kilkunastu \u017cyrafich przewod\u00f3w pokarmowych. \u015awiadkami trwaj\u0105cej trzy godziny sekcji byli widzowie, w tym dzieci. Po zako\u0144czeniu podjecha\u0142 w\u00f3zek elektryczny, kt\u00f3rym przewieziono mi\u0119so dla lw\u00f3w i do lod\u00f3wki.<\/p>\n
Na stronie zoo na Facebooku przewa\u017ca\u0142y g\u0142osy krytyczne. \u201eLudzie, kt\u00f3rzy tam pracuj\u0105, sami s\u0105 \u00bbnadwy\u017ck\u0105\u00ab, powinno si\u0119 ich zamordowa\u0107 w podobny spos\u00f3b\u201d \u2013 pisa\u0142 kto\u015b. Sergiej Donskoj, minister \u015brodowiska naturalnego i ekologii Rosji, napisa\u0142, \u017ce by\u0142 to \u201eniewybaczalny b\u0142\u0105d i potworna zbrodnia\u201d. Gospodarz programu BBC, kt\u00f3rego go\u015bciem by\u0142 Holst, zapyta\u0142: \u201eJe\u017celi pokazujecie ma\u0142ym dzieciom sekcje zw\u0142ok \u017cyrafy, to dlaczego nie pokazujecie im zabijania?\u201d. \u201ePoniewa\u017c ogl\u0105danie zabijania nie ma walor\u00f3w edukacyjnych\u201d \u2013 brzmia\u0142a odpowied\u017a. \u201ePokazujemy publiczno\u015bci, czym jest zwierz\u0119, jaki to jest cud pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem\u2026 I to, \u017ce w prawdziwym \u017cyciu lwy jedz\u0105 mi\u0119so, mi\u0119dzy innymi \u017cyraf\u201d.<\/p>\n
Holst zni\u00f3s\u0142 nagonk\u0119 z godno\u015bci\u0105. Popar\u0142a go wi\u0119kszo\u015b\u0107 du\u0144skich polityk\u00f3w, w tym populistycznej i ksenofobicznej Du\u0144skiej Partii Ludowej (\u201eW ko\u0144cu kto\u015b zrobi\u0142 co\u015b dobrego dla Danii. W Kopenhadze wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi uwa\u017ca, \u017ce jajka pochodz\u0105 ze sklepu, a nie z kurzej pupy\u201d \u2013 powiedzia\u0142a rzeczniczka tej partii. Wkr\u00f3tce czytelnicy gazety \u201ePolitiken\u201d wybrali go cz\u0142owiekiem roku. Nawet BBC przyzna\u0142a, \u017ce Du\u0144czycy nie musz\u0105 zmienia\u0107 \u015bwiata w Disneyland, w kt\u00f3rym nikt nigdy nie umiera.<\/p>\n
Nie wszyscy byli jednak zachwyceni tym, co zrobiono z \u201eMariuszem\u201d. \u201eDania jest ma\u0142ym krajem, kt\u00f3ry usi\u0142uje zwr\u00f3ci\u0107 na siebie uwag\u0119\u201d \u2013 powiedzia\u0142 by\u0142y attach\u00e9 kulturalny tego kraju w Waszyngtonie. Rufus Gifford, by\u0142y ambasador USA w Danii, napisa\u0142, \u017ce jest zaniepokojony, a wideo by\u0142o trudne do ogl\u0105dania. Broni\u0142 \u201edisneyizacji\u201d. Okre\u015bli\u0142 j\u0105 jako form\u0119 ameryka\u0144skiego optymizmu. \u201eZawsze wierzymy w happy end\u201d \u2013 napisa\u0142, ale Departament Stanu poleci\u0142 mu nie zabiera\u0107 g\u0142osu w tej sprawie.<\/p>\n
PS Zaproszenie<\/strong> Dwa lata temu personel ogrodu zoologicznego w Kopenhadze zdecydowa\u0142, \u017ce m\u0142ody, zdrowy samiec \u017cyrafy, znany jako Mariusz, ma zosta\u0107 zastrzelony, sekcja jego zw\u0142ok ma by\u0107 otwarta dla publiczno\u015bci, a mi\u0119so oddane lwom na po\u017carcie. Wydarzenie to, kt\u00f3re \u2013 za spraw\u0105 tajemniczego wycieku (uwa\u017ca si\u0119, \u017ce kto\u015b zwiedzaj\u0105cy us\u0142ysza\u0142 rozmow\u0119 pracownik\u00f3w) – dosta\u0142o si\u0119 do medi\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3765"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3765"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3765\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3770,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3765\/revisions\/3770"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3765"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3765"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3765"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nCo si\u0119 dzieje? Dr Ma\u0142gorzata BONIKOWSKA (dyrektor Centrum Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych) oraz znani publicy\u015bci – Andrzej STANKIEWICZ (Onet, przedtem \u201eRzeczpospolita\u201d) i Igor JANKE, autor m.in. biografii premiera Orb\u00e1na, b\u0119d\u0105 naszymi go\u015b\u0107mi w Radiu TOK FM, wtorek, 31 stycznia, godz. 20.05. Zapraszam!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"