Kilka dni temu, wraz z pi\u0119cioma innymi dziennikarzami polskimi i zagranicznymi, by\u0142em go\u015bciem ambasadora jednego z mocarstw zachodnich. Szykowa\u0142em si\u0119 ju\u017c do rozmowy o \u2018Bolku\u201d, tymczasem, kiedy – po wst\u0119pnych bana\u0142ach na tarasie \u2013 gospodarz przeszed\u0142 do rzeczy, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce interesuje go, co Polska ma zamiar zrobi\u0107 w sprawie zmian klimatycznych, emisji dwutlenku w\u0119gla, \u017ar\u00f3de\u0142 energii, zatrucia \u015brodowiska itd., itp. Musieli\u015bmy t\u0142umaczy ekscelencji, \u017ce to s\u0105 sprawy b\u0119d\u0105ce na marginesie zainteresowa\u0144\u00a0 naszych polityk\u00f3w i medi\u00f3w. Polacy maj\u0105 inne obsesje, kt\u00f3re nie maj\u0105 zwi\u0105zku z przyziemn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105. Pasjonuje nas przesz\u0142o\u015b\u0107, a nie przysz\u0142o\u015b\u0107. G\u0142\u00f3wnymi aktorami na scenie politycznej s\u0105 archiwi\u015bci i historycy, a\u00a0 nie ekonomi\u015bci lub in\u017cynierowie.<\/p>\n
Anthony Ivanovitz napisa\u0142 na tym blogu, \u017ce \u2018okr\u0105g\u0142y st\u00f3\u0142\u2019 by\u0142 tylko \u2018propagandowym przefarbowaniem\u2019 komunizmu na demokracj\u0119 parlamentarn\u0105, tak aby elity komunistyczne such\u0105 stop\u0105 przesz\u0142y na drugi brzeg. Przy okr\u0105g\u0142ym meblu \u2013 pisze Anthony – zasiadali komuni\u015bci oraz ich agenci. Nie jest to teza nowa \u2013 wr\u0119cz przeciwnie. Dobrze by jednak by\u0142o, gdyby Anthony nam odpowiedzia\u0142, dlaczego podobny przebieg mia\u0142y i maj\u0105\u00a0 transformacje w Hiszpanii, w Chile, w Afryce Po\u0142udniowej, pomimo \u017ce w tamtych krajach by\u0142o o wiele wi\u0119cej ofiar re\u017cimu ni\u017c w Polsce. W \u017cadnym z tamtych kraj\u00f3w najwy\u017csze w\u0142adze dyktatury nie zosta\u0142y ukarane. W Hiszpanii na czele rz\u0105du transformacji sta\u0142 bliski wsp\u00f3\u0142pracownik re\u017cimu Franco, \u017caden dzia\u0142acz opozycji, tylko Adolfo Suarez, a niekt\u00f3rzy ministrowie generalissimusa byli czynni w polityce jeszcze przez 20 lat. Dopiero teraz usuwa si\u0119 pomniki i zmienia nazwy ulic, nie by\u0142o proces\u00f3w, a na drzewach zamiast li\u015bci nie zawi\u015bli funkcjonariusze ani sympatycy dyktatury, ba \u2013 ci drudzy dzia\u0142aj\u0105 do dzi\u015b.<\/p>\n
W Chile genera\u0142 – dyktator do\u017cy\u0142 s\u0119dziwego wieku. Z wyj\u0105tkiem kilku szef\u00f3w tajnej policji, kt\u00f3rzy odbyli wyroki (nie tak zn\u00f3w surowe) ludzie dyktatury byli i s\u0105 wolni, popieraj\u0105 swoj\u0105 prawicow\u0105 parti\u0119 UDI, maj\u0105 swoje instytuty, jeszcze d\u0142ugo po 1989 roku panowali nad armi\u0105. I to pomimo, \u017ce od upadku dyktatury w\u0142adz\u0119 sprawuje nieprzerwanie centrolewica.\u00a0 Nie by\u0142o \u017cadnej czystki, nawet dyplomaci z czas\u00f3w Pinocheta nadal pracowali w MSZ. (Za to Pinochet kiedy doszed\u0142 do w\u0142adzy wyrzuci\u0142 60 proc. dyplomat\u00f3w, w tym znanego pisarza Jorge Edwarda).<\/p>\n
By\u0107 mo\u017ce Anthony nam wyja\u015bni, dlaczego w innych krajach, w kt\u00f3rych transformacja r\u00f3wnie\u017c mia\u0142a przebieg uzgodniony, wynegocjowany, \u2018paktowany\u2019, uznano, \u017ce wszyscy, a\u00a0 nie tylko zwyci\u0119zcy, powinni przej\u015b\u0107 such\u0105 stop\u0105 z przesz\u0142o\u015bci w przysz\u0142o\u015b\u0107. Dlaczego w\u0142os nie spad\u0142 z g\u0142owy ani cz\u0142onkom rz\u0105du Franco, ani genera\u0142owi Pinochetowi\u00a0 (dop\u00f3ki nie okaza\u0142 si\u0119 z\u0142odziejem mienia publicznego)? A przecie\u017c tam nie by\u0142o ani Wa\u0142\u0119sy, ani Geremka, ani Michnika. Jak to wyja\u015bni\u0107?<\/p>\n
Kiedy lewica w obu krajach \u2013 w Hiszpanii, w Chile, ale tak\u017ce np. w Argentynie \u2013wzywa do rozlicze\u0144, do wymierzenia sprawiedliwo\u015bci, od razu jest pomawiana o ch\u0119\u0107 odwetu, o rozdrapywanie ran, o zak\u0142\u00f3canie transformacji. Natomiast w Polsce prawica nie ma innych zmartwie\u0144, jak tylko historia, czystka, doko\u0144czenie przemian czyli wyko\u0144czenie adwersarzy. Teraz pierwszy do wyko\u0144czenia jest Lech Wa\u0142\u0119sa, w oczach \u2018prawdziwych patriot\u00f3w i demokrat\u00f3w\u2019 zdetronizowa\u0142 nawet genera\u0142a Jaruzelskiego.<\/p>\n
Powt\u00f3rzmy: Wa\u0142\u0119sa ma wiele grzech\u00f3w, ale nie dlatego\u00a0 zwalczaj\u0105 ludzie z kr\u0119gu PiS, kt\u00f3rzy wczoraj trzymali w swoich obj\u0119ciach Leppera i Giertycha. Dlatego dobrze, \u017ce odezwa\u0142 si\u0119 Donald Tusk, \u017ce pojawi\u0142 si\u0119 u Wa\u0142\u0119sy na imieninach i opowiedzia\u0142 si\u0119 przeciwko nagonce. Dobrze, \u017ce Wa\u0142\u0119sie udzielili poparcia hierarchowie Ko\u015bcio\u0142a, Goc\u0142owski i G\u0142\u00f3d\u017a, aczkolwiek podejrzewam, \u017ce by\u0142a to ich inicjatywa indywidualna, a nie instytucjonalna. Zgadzam si\u0119 z moim znakomitym \u201ekoleg\u0105 po blogu\u201d, Adamem Szostkiewiczem, kt\u00f3ry skrytykowa\u0142<\/strong><\/a> milczenie premiera w sprawie 14-letniej \u2018Agaty\u2019.\u00a0 Donald Tusk ewidentnie unika otwierania front\u00f3w i antagonizowania sobie kogokolwiek, a przyw\u00f3dc\u00f3w PiS-u antagonizowa\u0107 nie musi. I tak by go utopili w \u0142y\u017cce wody.<\/p>\n A co do wojny o przesz\u0142o\u015b\u0107, to s\u0142ycha\u0107 now\u0105 wersj\u0119 Mi\u0119dzynarod\u00f3wki:<\/p>\n Wczoraj niczym \u2013 jutro wszystkim b\u0119dziem my.<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kilka dni temu, wraz z pi\u0119cioma innymi dziennikarzami polskimi i zagranicznymi, by\u0142em go\u015bciem ambasadora jednego z mocarstw zachodnich. Szykowa\u0142em si\u0119 ju\u017c do rozmowy o \u2018Bolku\u201d, tymczasem, kiedy – po wst\u0119pnych bana\u0142ach na tarasie \u2013 gospodarz przeszed\u0142 do rzeczy, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce interesuje go, co Polska ma zamiar zrobi\u0107 w sprawie zmian klimatycznych, emisji dwutlenku w\u0119gla, […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/456"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=456"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/456\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=456"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=456"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=456"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}