{"id":4700,"date":"2018-07-09T21:24:16","date_gmt":"2018-07-09T19:24:16","guid":{"rendered":"https:\/\/passent.blog.polityka.pl\/?p=4700"},"modified":"2018-07-10T08:24:06","modified_gmt":"2018-07-10T06:24:06","slug":"handel-historia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/2018\/07\/09\/handel-historia\/","title":{"rendered":"Handel histori\u0105"},"content":{"rendered":"

Wsp\u00f3lna Deklaracja premier\u00f3w Polski i Izraela, podpisana 27 czerwca 2018 r., od chwili jej og\u0142oszenia wychwalana jest przez rz\u0105d PiS i jego zwolennik\u00f3w jako gigantyczny sukces, poniewa\u017c stawia na jednym poziomie antypolonizm i antysemityzm, zdejmuje z pa\u0144stwa i narodu polskiego zarzut wsp\u00f3\u0142odpowiedzialno\u015bci za Zag\u0142ad\u0119, redukuj\u0105c j\u0105 do indywidualnych przypadk\u00f3w, odrzuca brednie o tzw. polskich obozach itd. Netanjahu wystawi\u0142 Morawieckiemu \u015bwiadectwo celuj\u0105ce, upraszczaj\u0105c histori\u0119 jak mo\u017cna.
\n
\nStrona polska postanowi\u0142a podzieli\u0107 si\u0119 tym sukcesem z ca\u0142ym \u015bwiatem, publikuj\u0105c tekst Deklaracji<\/em> na zasadzie p\u0142atnego og\u0142oszenia w najwa\u017cniejszych gazetach na \u015bwiecie, tak\u017ce w Izraelu, gdzie wywo\u0142a\u0142o to co\u015b na kszta\u0142t awantury, premier Netanjahu musia\u0142 si\u0119 t\u0142umaczy\u0107 i ma zabra\u0107 jeszcze w tej sprawie g\u0142os. Obro\u0144cy Deklaracji<\/em> m\u00f3wi\u0105, \u017ce tylko ekstremy \u2013 bolszewicy i faszy\u015bci \u2013 s\u0105 niezadowoleni.<\/p>\n

Dla mnie tajny spos\u00f3b przygotowania Deklaracji<\/em> (ze strony polskiej przez eurodeputowanych Legutk\u0119 i Por\u0119b\u0119) i jej niekt\u00f3re fragmenty wywo\u0142uj\u0105 zdziwienie, \u017ce porozumienie osi\u0105gni\u0119to kosztem prawdy i ustale\u0144 naukowc\u00f3w polskich, izraelskich i innych, a tak\u017ce mojej w\u0142asnej pami\u0119ci.<\/p>\n

Odby\u0142 si\u0119 handel histori\u0105, jak gdyby histori\u0119 mo\u017cna by\u0142o pisa\u0107 pod dyktando polityk\u00f3w: my wykre\u015blimy z ustawy karanie wi\u0119zieniem za pomawianie narodu polskiego, a wy uznacie nas hurtem za ofiary i dobroczy\u0144c\u00f3w na skal\u0119 masow\u0105, wy nie b\u0119dziecie m\u00f3wili o \u201epolskich obozach\u201d, a my o \u201eszmalcownikach\u201d itp. Deklaracja<\/em> poprawi\u0142a mo\u017ce stosunki mi\u0119dzy rz\u0105dami Morawieckiego a Netanjahu, przybli\u017ca mo\u017ce perspektyw\u0119 szczytu Grupy Wyszehradzkiej w Jerozolimie, ale zn\u00f3w podgrza\u0142a dyskusj\u0119 o stosunku Polak\u00f3w do \u017byd\u00f3w i o antysemityzmie. Zamiast konflikt za\u0142agodzi\u0107 \u2013 jeszcze go utrwala. Jadwiga Staniszkis nazwa\u0142a taki stosunek do historii chamstwem.<\/p>\n

Nawet tacy przyjaciele Polski jak prof. Szewach Weiss, ocalony przez Polak\u00f3w z Zag\u0142ady, kt\u00f3ry od lat zabiega o dobre stosunki polsko-\u017cydowskie, nie zaakceptowali Deklaracji<\/em>. Ni\u017cej zamieszczam tekst prof. Adama Leszczy\u0144skiego z OKO.press, kt\u00f3rego wnioski podzielam. (Skr\u00f3ty \u2013 en passant).<\/p>\n

***<\/p>\n

Polsko-izraelsk\u0105 deklaracj\u0119 podpisano 27 czerwca 2018, ale skandal wybuch\u0142 dopiero po tygodniu – po tym jak Fundacja PKO wykupi\u0142a og\u0142oszenia z tekstem deklaracji w najwa\u017cniejszych zagranicznych mediach. Tego nie zni\u00f3s\u0142 nawet premier Netanjahu. (…) Izraelska opinia publiczna potrzebowa\u0142a kilku dni, \u017ceby doj\u015b\u0107 do siebie po wstrz\u0105sie wywo\u0142anym wsp\u00f3ln\u0105 deklaracj\u0105 premier\u00f3w Polski i Izraela o wojennej przesz\u0142o\u015bci. I by\u0107 mo\u017ce sprawa by ucich\u0142a, gdyby nie polska strona. Deklaracja premier\u00f3w Morawieckiego i Netanjahu by\u0142a ewidentnym sukcesem PiS i jego narracji o Zag\u0142adzie, wed\u0142ug kt\u00f3rej Polacy ofiarnie nadstawiali karku za \u017cydowskich s\u0105siad\u00f3w, a kolaboracja z Niemcami zdarza\u0142a si\u0119 tylko zdegenerowanym jednostkom. Deklaracja wzmacnia t\u0119 narracj\u0119.<\/p>\n

Mo\u017cna by\u0142o odtr\u0105bi\u0107 sukces, ale PiS chcia\u0142 go wykorzysta\u0107 do ko\u0144ca. I \u2013 jak zwykle \u2013 przesadzi\u0142. Publikacj\u0119 tekstu deklaracji w zagranicznych mediach sfinansowa\u0142a Fundacja Banku PKO, kontrolowanego przez pa\u0144stwo. Deklaracja ukaza\u0142a si\u0119 w prasie niemieckiej („FAZ”, „Die Welt”), izraelskiej („The Jerusalem Post”, „Haaretz”, „Yedioth Ahronot”), ameryka\u0144skiej („The Washington Post” i „Wall Street Journal”), francuskiej („Le Figaro”, „Le Monde”, „La Croix”), brytyjskiej („The Daily Telegraph”, „The Sun”, „The Times”) i hiszpa\u0144skiej („ABC”). Wed\u0142ug izraelskiej stacji informacyjnej Channel 10 og\u0142oszenia w prasie zdenerwowa\u0142y nawet rz\u0105d Izraela, kt\u00f3ry mia\u0142 stwierdzi\u0107, \u017ce to narusza polsko-izraelskie porozumienie. Trudno si\u0119 dziwi\u0107 \u2013 deklaracja ukaza\u0142a si\u0119 przecie\u017c tak\u017ce w prasie izraelskiej, przet\u0142umaczona na hebrajski przez polsk\u0105 stron\u0119. (\u2026)<\/p>\n

Deklaracja od pocz\u0105tku wzbudza\u0142a wielkie kontrowersje w samym Izraelu:
\n* historyk Yehuda Bauer, jeden z najwa\u017cniejszych znawc\u00f3w Zag\u0142ady na \u015bwiecie i znacz\u0105ca posta\u0107 w samym Izraelu, zarzuci\u0142 Netanjahu, \u017ce zgodzi\u0142 si\u0119 na umniejszenie roli Polak\u00f3w w zniszczeniu polskich \u017byd\u00f3w. \u201eTo [deklaracja] jest ma\u0142e osi\u0105gni\u0119cie i wielki b\u0142\u0105d, kt\u00f3ry graniczy ze zdrad\u0105\u201d \u2013 powiedzia\u0142 Bauer.<\/p>\n

* przyw\u00f3dca koalicyjnej partii Yesh Atid i minister finans\u00f3w Izraela Yair Lapid, kt\u00f3ry nazwa\u0142 deklaracj\u0119 \u201eha\u0144bi\u0105c\u0105\u201d i za\u017c\u0105da\u0142 od Netanjahu niezw\u0142ocznego wycofania podpisu. Wed\u0142ug Lapida deklaracja \u201ew oburzaj\u0105cy spos\u00f3b podwa\u017ca pami\u0119\u0107 o ofiarach (\u2026) 200 tys. \u017byd\u00f3w zosta\u0142o zamordowanych przez Polak\u00f3w w czasie Holokaustu, a Netanjahu podpisuje deklaracj\u0119, kt\u00f3ra oczyszcza polskie imi\u0119\u201d. (Liczba 200 tys. dotyczy nie zamordowanych \u017byd\u00f3w, ale jest szacunkiem liczby tych, kt\u00f3rzy mogli zgin\u0105\u0107 przy wsp\u00f3\u0142udziale Polak\u00f3w).<\/p>\n

* Minister edukacji i diaspory Naftali Bennett, przyw\u00f3dca drugiej partii koalicyjnej \u017bydowski Dom, nazwa\u0142 wsp\u00f3ln\u0105 deklaracj\u0119 \u201eha\u0144b\u0105, przywracaniem k\u0142amstw i szkod\u0105 na pami\u0119ci Holokaustu\u201d oraz napisa\u0142 na Twitterze, \u017ce \u201eodrzuca j\u0105 ca\u0142kowicie\u201d.<\/p>\n

* Deklaracj\u0119 jednoznacznie za fa\u0142szuj\u0105c\u0105 histori\u0119 uzna\u0142 Instytut Yad Vashem, kt\u00f3ry zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce umniejsza ona udzia\u0142 Polak\u00f3w w Zag\u0142adzie, wyolbrzymia zakres pomocy udzielanej \u017bydom przez Polak\u00f3w i polskie pa\u0144stwo podziemne, wreszcie \u017ce w spos\u00f3b nieuprawniony zr\u00f3wnuje antysemityzm z \u201eantypolonizmem\u201d.<\/p>\n

Zwolennicy Netanjahu broni\u0105 deklaracji w do\u015b\u0107 zaskakuj\u0105cy spos\u00f3b. Przyk\u0142adem wypowied\u017a dla \u201eThe Times of Israel\u201d Yaakova Nagela, doradcy Netanjahu, kt\u00f3ry potajemnie negocjowa\u0142 porozumienie z Polsk\u0105: \u201ePolska to kraj, kt\u00f3ry szczyci si\u0119 tym, \u017ce uchwalili prawo, kt\u00f3re ich zdaniem przywr\u00f3ci narodowi honor. P\u00f3\u0142 roku p\u00f3\u017aniej anuluj\u0105 je z podkulonym ogonem. To wielkie osi\u0105gni\u0119cie dla pa\u0144stwa Izrael. Krytyka doprowadza mnie do szale\u0144stwa. Osi\u0105gn\u0119li\u015bmy niesamowity sukces. Mieli\u015bmy prawo, o kt\u00f3rym wszyscy m\u00f3wili, \u017ce jest straszne. Pozbyli\u015bmy si\u0119 tego, nie daj\u0105c im nic w zamian. Nie ma nic z\u0142ego w tym stwierdzeniu\u201d \u2013 przytacza jego wypowied\u017a \u201eRzeczpospolita\u201d.<\/p>\n

Tej burzy z dystansem przygl\u0105daj\u0105 si\u0119 polskie w\u0142adze. Wiceminister spraw zagranicznych Bartosz Cichocki na pytanie medi\u00f3w odpowiedzia\u0142 tylko, \u017ce \u201ewi\u0105\u017c\u0105ce\u201d jest o\u015bwiadczenie premiera Netanjahu, a nie Yad Vashem. Pytany przez PAP wiceprezes IPN dr Mateusz Szpytma stwierdzi\u0142, \u017ce deklaracja premier\u00f3w jest zgodna z prawd\u0105 historyczn\u0105, chocia\u017c \u201eoczywi\u015bcie\u201d historycy mog\u0105 mie\u0107 inne zdanie na ten temat: \u201eZar\u00f3wno w mojej ocenie, jak i prezesa IPN deklaracja premier\u00f3w Polski i Izraela nie zawiera jakichkolwiek kontrowersyjnych fragment\u00f3w. Oczywi\u015bcie, deklaracje tego typu nie s\u0105 i nie mog\u0105 by\u0107 wytycznymi dla historyk\u00f3w ani izraelskich, ani polskich, ani innych. Oni maj\u0105 swoje badania i ka\u017cdy ma prawo do w\u0142asnych interpretacji. Natomiast uwa\u017cam, \u017ce zapisy czerwcowej deklaracji s\u0105 zgodne ze stanem wiedzy historycznej na temat wydarze\u0144 II wojny \u015bwiatowej\u201d. Odrzuci\u0142 jednak niekt\u00f3re fragmenty o\u015bwiadczenia historyk\u00f3w Yad Vashem \u2013 np. te, w kt\u00f3rych m\u00f3wi\u0105 o skali pomocy i denuncjacji oraz o polskim podziemiu.<\/p>\n

Po publikacji deklaracji w zagranicznych mediach mo\u017ce si\u0119 jednak okaza\u0107, \u017ce nie ma powod\u00f3w do rado\u015bci. Po co to Izraelowi? Dlaczego Netanjahu podpisa\u0142 tak\u0105 deklaracj\u0119? Komentarze w prasie izraelskiej sugeruj\u0105, \u017ce odegra\u0142 tu przede wszystkim rol\u0119 pragmatyzm Netanjahu (tak pisz\u0105 zwolennicy) lub jego polityczny interes (jak twierdzi opozycja). Felietonista dziennika „Yedioth Ahronot” Nahum Barnea por\u00f3wna\u0142 ruch Netanjahu do nawi\u0105zania stosunk\u00f3w dyplomatycznych z Niemcami Zachodnimi w latach 50. w zamian za gigantyczn\u0105 niemieck\u0105 pomoc gospodarcz\u0105, wart\u0105 8 mld dol. w przeliczeniu na dzisiejsze dolary. R\u00f3wnocze\u015bnie jednak niemiecki kanclerz Konrad Adenauer przypomina krytyczny wobec Netanjahu Chemi Shalev z lewicowego \u201eHaaretz\u201d, uzna\u0142 ca\u0142kowicie i bezapelacyjnie odpowiedzialno\u015b\u0107 Niemiec i Niemc\u00f3w za Zag\u0142ad\u0119.<\/p>\n

Netanjahu, przeciwnie, ust\u0105pi\u0142 na rzecz opowie\u015bci o historii, kt\u00f3ra wybiela Polak\u00f3w. W bardzo podobny spos\u00f3b post\u0105pi\u0142 z premierem W\u0119gier Wiktorem Orb\u00e1nem, kt\u00f3ry odwiedzi Izrael w dniach 18-20 lipca. Orb\u00e1n r\u00f3wnie\u017c otrzyma\u0142 od Netanjahu historyczne koncesje \u2013 w tym zgod\u0119 na umniejszenie historycznej roli w\u0119gierskich w\u0142adz kolaboracyjnych w Zag\u0142adzie. Wygl\u0105da na to, \u017ce dla premiera Izraela wa\u017cniejsze jest to, \u017ce rz\u0105d PiS jednoznacznie popiera Izrael na arenie mi\u0119dzynarodowej. I dlatego w zamian za korzy\u015bci polityczne mo\u017ce ust\u0105pi\u0107 w kwestiach oceny odleg\u0142ej przesz\u0142o\u015bci. Historycy z Yad Vashem i izraelska opinia publiczna i tak b\u0119d\u0105 wiedzie\u0107 swoje.<\/p>\n

***<\/p>\n

W rozmowie z OKO.press jeszcze inny pow\u00f3d wymienia Konstanty Gebert: \u201eEwidentnie rol\u0119 tutaj odgrywa ideologiczne podobie\u0144stwo obu partii rz\u0105dz\u0105cych, jak i dora\u017any interes polityczny rz\u0105du izraelskiego, kt\u00f3remu bardzo zale\u017cy na szczycie Grupy Wyszehradzkiej w Jerozolimie. A tego bez zgody Warszawy nie b\u0119dzie. To zosta\u0142o przyj\u0119te jako pomys\u0142 na poprzednim szczycie V4 w Budapeszcie, kt\u00f3ry odwiedzi\u0142 Netanjahu. Netanjahu na tym szczycie strasznie zale\u017cy, bo by\u0142by to koronny dow\u00f3d na to, \u017ce nie ma izolacji dyplomatycznej Izraela.<\/p>\n

Bojkot dyplomatyczny Izraela, kt\u00f3ry jakie\u015b 10 lat temu by\u0142 rzeczywisto\u015bci\u0105, wprawdzie s\u0142abnie, by\u0142a wizyta ksi\u0119cia Williama, s\u0105 bliskie zwi\u0105zki z rozmaitymi pa\u0144stwami Zatoki Perskiej. Ale szczyt czterech pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej w Jerozolimie to rzeczywi\u015bcie by\u0142by sukces.<\/p>\n

Polska \u2013 jako g\u0142os broni\u0105cy Izraela w UE \u2013 te\u017c jest oczywi\u015bcie jako\u015b istotna dla Jerozolimy. Ale poniewa\u017c PiS sam jest izolowany w Unii, to fakt, \u017ce Warszawa b\u0119dzie popiera\u0142a wbrew Brukseli interesy Izraela, ani naszej sytuacji nie poprawi, ani izraelskiej.<\/p>\n

PiS wi\u0119c ugra\u0142 swoje, ale arogancja i pr\u00f3ba wpychania \u015bwiatowej opinii publicznej do garde\u0142 opinii o przesz\u0142o\u015bci, kt\u00f3rej nie podzielaj\u0105 licz\u0105cy si\u0119 historycy, wywo\u0142a\u0142a \u2013 po raz kolejny \u2013 oburzenie i op\u00f3r.<\/p>\n

Zaproszenie<\/strong>
\nSprawa b\u0119dzie jednym z temat\u00f3w w moim programie w Radiu TOK FM we wtorek 10 lipca o godz. 20.05. Go\u015b\u0107mi b\u0119d\u0105 Maciej Koz\u0142owski, cz\u0142onek opozycji demokratycznej w PRL, \u201etaternik\u201d, by\u0142y ambasador RP w Izraelu, mec. Jacek Dubois i mec. Monika G\u0105siorowska.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Odby\u0142 si\u0119 handel histori\u0105, jak gdyby histori\u0119 mo\u017cna by\u0142o pisa\u0107 pod dyktando polityk\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":4708,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4700"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4700"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4700\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4707,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4700\/revisions\/4707"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4708"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4700"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4700"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4700"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}