Dzi\u015b pocz\u0105tek olimpiady. Polskie media maj\u0105 swoje igrzyska. \u201eGazeta\u201d ma za z\u0142e, \u017ce \u201ePekin ukrywa bied\u0119\u201d, ale nie rozpisuje si\u0119 o tym, jakie post\u0119py zrobi\u0142y Chiny we wszystkich dziedzinach, w tym w walce z n\u0119dz\u0105. Ba, nawet w dziedzinie praw cz\u0142owieka, jest lepiej ni\u017c by\u0142o \u2013 wystarczy przypomnie\u0107, co si\u0119 dzia\u0142o za czas\u00f3w Mao. Jak by nie by\u0142o w Chinach \u017ale, ten kraj prze\u017cywa najlepszy okres w swojej d\u0142ugiej historii.<\/p>\n
40 tys student\u00f3w chi\u0144skich studiuje w Stanach \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 z nich musi przejrze\u0107 na oczy i po powrocie opowiedzie\u0107 co widzieli. Zreszt\u0105 nie musz\u0105 wraca\u0107 \u2013 nawet ocenzurowany Internet pokazuje, jak wygl\u0105da \u017cycie za chi\u0144skim murem. Diaspora chi\u0144ska jest najwi\u0119ksza na \u015bwiecie. A tury\u015bci? Chiny s\u0105 dzi\u015b jednym z najcz\u0119\u015bciej odwiedzanych pa\u0144stw na \u015bwiecie. Liberalizacja b\u0119dzie post\u0119powa\u0142a, tak jak to mia\u0142o miejsce w Hiszpanii generalissimusa Franco. Zmiany s\u0105 nie do powstrzymania. W Chinach dziej\u0105 si\u0119 te\u017c rzeczy odra\u017caj\u0105ce \u2013 polityka demograficzna, kara \u015bmierci stosowana cz\u0119\u015bciej ni\u017c w jakimkolwiek kraju (w Houston w\u0142a\u015bnie wykonano wyrok na przest\u0119pcy meksyka\u0144skim), represje polityczne. Ale medal chi\u0144ski ma dwie strony \u2013 jasn\u0105 i ciemn\u0105, gigantyczny rozw\u00f3j gospodarczy i cywilizacyjny, stopniowa liberalizacja, cho\u0107 daleko jeszcze do prawdziwej wolno\u015bci i demokracji. Chiny s\u0105 jednak na dobrej drodze. Jak powiedzia\u0142 George W. Bush, \u201eKraje, kt\u00f3re wymieniaj\u0105 towary, b\u0119d\u0105 te\u017c wymienia\u0142y my\u015bli i idee\u201d.<\/p>\n
Przyw\u00f3dcy \u015bwiatowi mieli problem \u2013 jecha\u0107 czy nie jecha\u0107 na otwarcie igrzysk? Ogromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 postanowi\u0142a da\u0107 wyraz swoim przekonaniom, ale uroczysto\u015bci nie bojkotowa\u0107. Wezm\u0105 w niej udzia\u0142 m.in. Bush, Merkel, Sarkozy, Putin, premierzy rz\u0105d\u00f3w pa\u0144stw wa\u017cnych dla Chin, takich jak Japonia, Tajwan, Australia czy Brazylia. W\u015br\u00f3d nieobecnych b\u0119dzie George Brown (premier W. Brytanii), kt\u00f3ry jednak zapowiedzia\u0142 udzia\u0142 w ceremonii zamkni\u0119cia, Silvio Berlusconi (zamiast niego b\u0119dzie minister Spraw Zagranicznych, F. Frattini), i Hans-Gert Poettering \u2013 przewodnicz\u0105cy Parlamentu Europejskiego, kt\u00f3ry kilka dni temu \u201euratowa\u0142 honor Europy\u201d, wypowiadaj\u0105c si\u0119 w ostrych s\u0142owach o sytuacji w dziedzinie praw cz\u0142owieka w Chinach.<\/p>\n
Chiny oficjalne mog\u0105 ju\u017c jednak m\u00f3wi\u0107 o sukcesie. \u017baden kraj nie zbojkotowa\u0142 igrzysk, nawet Dalaj lama jest bojkotowi przeciwny. Jakiekolwiek protesty przeciwko \u0142amaniu praw cz\u0142owieka, niewielkie wobec obecno\u015bci setek tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy i policjant\u00f3w, zostan\u0105 przy\u0107mione przez imponuj\u0105ce post\u0119py tego kraju, organizacj\u0119 igrzysk i sukcesy sportowe gospodarzy, kt\u00f3rzy mog\u0105 a\u017c przedobrzy\u0107 w hodowli medalist\u00f3w. Nieobecno\u015b\u0107 Donalda Tuska i Lecha Kaczy\u0144skiego niewiele tu zmieni.<\/p>\n
Wydaje si\u0119, \u017ce najbardziej rozs\u0105dnie zachowa\u0142 si\u0119 \u2013 o dziwo! \u2013 George W. Bush. Postanowi\u0142 on wyg\u0142osi\u0107 przem\u00f3wienie po\u015bwi\u0119cone w du\u017cym stopniu prawom cz\u0142owieka w Chinach i w Azji, ale zrobi\u0107 to nie w Pekinie, lecz w Bangkoku, w przeddzie\u0144 przyjazdu do Pekinu. Zdaniem Busha igrzyska olimpijskie nie s\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105 okazj\u0105 do odnoszenia tej sprawy.<\/p>\n
Prezydent m\u00f3wi\u0142 jasno, kategorycznie, krytycznie, ale tak, \u017ceby dialogu z Chinami nie przerywa\u0107. Oto fragmenty: \u201e (Wielokrotnie) M\u00f3wi\u0142em jasno, szczerze i uparcie przyw\u00f3dcom chi\u0144skim o naszym g\u0142\u0119bokim zaniepokojeniem kwesti\u0105 wolno\u015bci religijnej i praw cz\u0142owieka. (\u2026) Wielokrotnie spotyka\u0142em si\u0119 z chi\u0144skimi dysydentami i dzia\u0142aczami religijnymi. (\u2026) Ameryka jest stanowczo przeciwna zatrzymywaniu w Chinach dysydent\u00f3w politycznych, dzia\u0142aczy praw cz\u0142owieka i aktywist\u00f3w religijnych. (\u2026) Jeste\u015bmy za wolno\u015bci\u0105 prasy, zgromadze\u0144, prawami pracowniczymi. (\u2026) Wzywamy do otwarto\u015bci i sprawiedliwo\u015bci nie po to, \u017ceby narzuca\u0107 w\u0142asne przekonania, ale \u017ceby nar\u00f3d chi\u0144ski m\u00f3g\u0142 wyra\u017ca\u0107 swoje.\u201d<\/p>\n
Mimo twardych s\u0142\u00f3w, przem\u00f3wienie Busha zosta\u0142o uznane przez \u201eNew York Times\u201d za umiarkowane: Nie zosta\u0142o wyg\u0142oszone w Pekinie, nie wspomina\u0142o o Tybecie, nie by\u0142o s\u0142owa o najnowszych represjach, by\u0142o znacznie \u0142agodniejsze ni\u017c s\u0142owa u\u017cyte w tym samym przem\u00f3wieniu pod adresem re\u017cim\u00f3w w Birmie, na Bia\u0142orusi i w Zimbabwe. (Wyja\u015bnienie b\u0119dzie proste \u2013 zale\u017cno\u015b\u0107 gospodarcza Stan\u00f3w od Chin).<\/p>\n
W ko\u0144cowych s\u0142owach prezydent Bush, kt\u00f3ry po raz pierwszy by\u0142 w Chinach w 1975 roku z ojcem, wyrazi\u0142 uznanie dla post\u0119pu, jakiego dokona\u0142y Chiny od tamtego czasu. \u201eOstatecznie Chiny same zdecyduj\u0105, jak\u0105 drog\u0105 p\u00f3jd\u0105. Ameryka i jej partnerzy s\u0105 realistami, gotowymi na ka\u017cd\u0105 ewentualno\u015b\u0107. W sprawie przysz\u0142o\u015bci Chin jestem optymist\u0105.\u201d<\/p>\n
Rzadko mam okazj\u0119 popiera\u0107 G.W.B., ale tym razem nie mia\u0142bym za z\u0142e, gdyby w tym duchu przem\u00f3wi\u0142 Donald Tusk albo Lech Kaczy\u0144ski, zamiast ogl\u0105da\u0107 Busha w telewizorze.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dzi\u015b pocz\u0105tek olimpiady. Polskie media maj\u0105 swoje igrzyska. \u201eGazeta\u201d ma za z\u0142e, \u017ce \u201ePekin ukrywa bied\u0119\u201d, ale nie rozpisuje si\u0119 o tym, jakie post\u0119py zrobi\u0142y Chiny we wszystkich dziedzinach, w tym w walce z n\u0119dz\u0105. Ba, nawet w dziedzinie praw cz\u0142owieka, jest lepiej ni\u017c by\u0142o \u2013 wystarczy przypomnie\u0107, co si\u0119 dzia\u0142o za czas\u00f3w Mao. Jak […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/471"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=471"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/471\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=471"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=471"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=471"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}