Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce o stanie wojennym i procesie genera\u0142a Jaruzelskiego wszystko ju\u017c\u00a0 powiedziano, a wszelkie stanowiska (od \u2018bohatera narodowego\u2019, poprzez \u2018posta\u0107 tragiczn\u0105\u2019, a\u017c po \u2018zdrajc\u0119\u2019) zosta\u0142y przedstawione. Tymczasem znany pisarz, prof. Stefan (\u201eHanemann\u201d) Chwin, potrafi\u0142 we wczorajszej \u201eGazecie \u015awi\u0105tecznej\u201d przedstawi\u0107 w\u0142asne, oryginalne spojrzenie, kt\u00f3re \u2013 nie ukrywam \u2013 bardzo mi odpowiada. Dla tych z Pa\u0144stwa, kt\u00f3rzy nie czytali tego artyku\u0142u, przytocz\u0119 jego g\u0142\u00f3wne tezy i fragmenty.<\/p>\n
Autor odnosi si\u0119 zar\u00f3wno do kwestii wielokrotnie wa\u0142kowanej (czy interwencja sowiecka by\u0142a niebezpiecze\u0144stwem autentycznym?), jak r\u00f3wnie\u017c \u2013 i to s\u0105 najbardziej odkrywcze fragmenty artyku\u0142u – do kwestii odpowiedzialno\u015bci milion\u00f3w ludzi (\u2018Abl\u00f3w\u2019) za stan wojenny, kt\u00f3r\u0105 teraz usi\u0142uje si\u0119 zwali\u0107 wy\u0142\u0105cznie\u00a0 na Jaruzelskiego (\u2018Kaina\u2019).<\/p>\n
W sprawie \u2018wejd\u0105 nie wejd\u0105\u2019 i atmosfery, jaka w\u00f3wczas panowa\u0142a, Chwin pisze m.in.:<\/p>\n
Pami\u0119tam, jak jesieni\u0105 1981 r. na spotkaniu \u201eSolidarno\u015bci\u201d na gda\u0144skim uniwersytecie szef organizacji zwi\u0105zkowej powiedzia\u0142 nam, \u017ce \u2018jak co\u015b si\u0119 stanie\u2019, to mamy przestawia\u0107 drogowskazy, tak jak robili to Czesi w 1968r. i W\u0119grzy w 1956 r., kiedy Armia Czerwona g\u0105sienicami czo\u0142g\u00f3w rozje\u017cd\u017ca\u0142a tamte kraje. Wi\u0119c tego si\u0119 w\u0142a\u015bnie mniej wi\u0119cej wszyscy w roku 1981 spodziewali i nie s\u0105 do tego potrzebne \u017cadne rosyjskie archiwa.\u00a0 Ca\u0142y nar\u00f3d polski si\u0119 tego spodziewa\u0142, nie tylko jaki\u015b genera\u0142.<\/p>\n
\u015awiadomo\u015b\u0107, \u017ce Rosjanie mog\u0105 wej\u015b\u0107 w ka\u017cdej chwili, by\u0142a w 1981 r. powszechna. Uwa\u017ca\u0107, \u017ce Jaruzelski nie mia\u0142 tej \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce\u00a0 nie pyta\u0142 samego siebie: \u2018Wejd\u0105? Nie wejd\u0105?\u2019, \u017ce nie pami\u0119ta\u0142 masakry w Budapeszcie i \u015bmierci Imre Nagya – szefa komunistycznej partii W\u0119gier, swojego partyjnego kolegi, kt\u00f3ry w 1956 r. odwa\u017cy\u0142 si\u0119 patriotycznie przej\u015b\u0107 razem z w\u0119giersk\u0105 armi\u0105 ludow\u0105 na stron\u0119 walcz\u0105cego o wolno\u015b\u0107 narodu w\u0119gierskiego, po czym na polecenie Rosjan zosta\u0142 do\u015b\u0107 szybko zamordowany – to miesza\u0107 naiwno\u015b\u0107 z cynizmem. Pami\u0119ta\u0142, i to bardzo dobrze. (\u2026)<\/p>\n
Genera\u0142 wprowadzi\u0142 stan wojenny najprawdopodobniej ze strachu o siebie i partyjn\u0105 w\u0142adz\u0119, ale by\u0142oby prawdziw\u0105 ironi\u0105 losu, gdyby si\u0119 kiedy\u015b okaza\u0142o, \u017ce to w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki niemu wielu z nas nie le\u017cy dzisiaj z rosyjsk\u0105 kul\u0105 w g\u0142owie w zbiorowych grobach (\u2026), \u017ce to w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki niemu mo\u017cemy sobie dzisiaj przy kawie pi\u0119knie podyskutowa\u0107 o tym, czy stan wojenny by\u0142 zbrodni\u0105, czy nie. (\u2026)<\/p>\n
Czy Jaruzelski nas przed rosyjsk\u0105 rzezi\u0105 w grudniu 1981r. ocali\u0142, czy nie ocali\u0142, pewnie nie dowiemy si\u0119 nigdy. I nic na to nie poradzi \u017cadne Ministerstwo Prawdy, urz\u0119dowo og\u0142aszaj\u0105c obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 wszystkich prawd\u0119 o stanie wojennym i karz\u0105c grzywn\u0105 ka\u017cdego za odmienne zdanie w tej niejasnej sprawie. (\u2026)<\/p><\/blockquote>\n
Nast\u0119pnie Chwin stawia fundamentalne pytanie: \u201eJak zachowa\u0142by si\u0119 ka\u017cdy z nas w nocy 13 grudnia 1981 r., gdyby znalaz\u0142 si\u0119 na miejscu przekl\u0119tego genera\u0142a?\u201d (Ja sam uwa\u017cam, \u017ce niejedna osoba, kt\u00f3ra pomstuje na Jaruzelskiego, gdyby w\u00f3wczas by\u0142a na jego miejscu, zrobi\u0142aby to samo. Inna sprawa, \u017ce wiele os\u00f3b \u015bwiadomie nie wybiera\u0142o kariery w PZPR, w wojsku etc.)\u00a0 Chwin opisuje udzia\u0142 tysi\u0119cy, setek tysi\u0119cy polskich \u017co\u0142nierzy we wprowadzeniu stanu wojennego, stosunek spo\u0142ecze\u0144stwa do \u017co\u0142nierzy (jeste\u015bcie polskimi \u017co\u0142nierzami, ale rozumiemy, \u017ce komuni\u015bci wam kazali), a bracia, siostry, s\u0105siedzi, ksi\u0119\u017ca, przyjaciele, koledzy \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rym nikt nie odm\u00f3wi\u0142 podania r\u0119ki, nikt nie splun\u0105\u0142 na ich widok, a kt\u00f3rzy marzyli tylko, \u017ceby naszemu synowi si\u0119 nic nie sta\u0142o \u2013 wszyscy oni czuj\u0105 si\u0119 niewinni.<\/p>\n
(\u2026) Wymagania \u017cycia spo\u0142ecznego sprawiaj\u0105 jednak, \u017ce wszystkie te subtelno\u015bci nie maj\u0105 \u017cadnego praktycznego znaczenia. Bo kiedy nar\u00f3d \u2018domaga si\u0119\u2019 (zwracam uwag\u0119 na ten cudzys\u0142\u00f3w \u2013 Pass), \u017ceby kogo\u015b publicznie ukara\u0107, to si\u0119 go ukarze bez wzgl\u0119du na to, jak przedstawia\u0142y si\u0119 fakty i motywy. Takie s\u0105 twarde prawa \u017cycia spo\u0142ecznego i nikt ich nie zmieni. Ludzie chc\u0105, by z\u0142o \u2018zosta\u0142o nareszcie przyk\u0142adnie ukarane\u2019, tak, \u017ceby dzieci uwierzy\u0142y, \u017ce na tym \u015bwiecie jest jeszcze sprawiedliwo\u015b\u0107.<\/p>\n
(\u2026) Karze si\u0119 wodza, \u017ceby wybieli\u0107 tysi\u0105ce i miliony tych, kt\u00f3rzy brali udzia\u0142 w niedobrych sprawach, kt\u00f3rym w\u00f3dz przewodzi\u0142. Stawia si\u0119 wodza przed s\u0105dem, \u017ceby zdj\u0105\u0107 cie\u0144 z tych tysi\u0119cy i milion\u00f3w. A przy okazji zjedna\u0107 sobie te tysi\u0105ce i miliony. (\u2026)Trzeba utrzyma\u0107 z\u0142udzenie, \u017ce \u015bwiat si\u0119 wyra\u017anie dzieli na Abl\u00f3w i Kain\u00f3w. \u017be Ablowie \u2013 czyli my \u2013 jeste\u015bmy czy\u015bci jak \u0142za. \u017be my\u015bmy byli tylko ofiarami przemocy. \u017be miecz nie by\u0142 winny, tylko r\u0119ka, kt\u00f3ra ten miecz trzyma\u0142a. \u017be Kain nie mo\u017ce zosta\u0107 bezkarny. (\u2026) To genera\u0142 jest pod\u0142y. On, pacho\u0142ek Rosji.<\/p><\/blockquote>\n
Panu Stefanowi Chwinowi sk\u0142adam t\u0105 drog\u0105 wyrazy uznania, wzbogaci\u0142 dyskusj\u0119 o stanie wojennym, o Jaruzelskim i jego procesie, przypomnia\u0142, jak by\u0142o naprawd\u0119, wyszed\u0142 poza sztampowe oceny \u201esolidaruchy \u2013 komuchy\u201d. Zach\u0119cam do lektury jego artyku\u0142u.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce o stanie wojennym i procesie genera\u0142a Jaruzelskiego wszystko ju\u017c\u00a0 powiedziano, a wszelkie stanowiska (od \u2018bohatera narodowego\u2019, poprzez \u2018posta\u0107 tragiczn\u0105\u2019, a\u017c po \u2018zdrajc\u0119\u2019) zosta\u0142y przedstawione. Tymczasem znany pisarz, prof. Stefan (\u201eHanemann\u201d) Chwin, potrafi\u0142 we wczorajszej \u201eGazecie \u015awi\u0105tecznej\u201d przedstawi\u0107 w\u0142asne, oryginalne spojrzenie, kt\u00f3re \u2013 nie ukrywam \u2013 bardzo mi odpowiada. Dla tych z Pa\u0144stwa, […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/492"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=492"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/492\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=492"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=492"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=492"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}