Przed 1989 rokiem zachodni dziennikarze pytali mnie czasami, czy znam jakiego\u015b komunist\u0119 w Polsce, bo ch\u0119tnie by z nim porozmawiali. Trudno mi by\u0142o z czystym sumieniem wskaza\u0107 kogokolwiek. Owszem, zna\u0142em wielu, kt\u00f3rzy komunizowali w m\u0142odo\u015bci, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zaprzesta\u0142a w 1956 roku, mniejszo\u015b\u0107 jeszcze wierzy\u0142a w t\u0119 ideologi\u0119 przez pewien czas, np. M.F. Rakowski, ale \u2013 jak to potwierdzaj\u0105 jego \u201eDzienniki\u201d \u2013 nied\u0142ugo. Dzisiaj komunist\u00f3w ju\u017c nie ma, a termin ten (podobnie jak \u201epostkomuni\u015bci\u201d) u\u017cywany jest tylko przez prawicowych radyka\u0142\u00f3w, dla obrzydzenia\u00a0 ludzi lewicy. Ale kto to jest lewica? Pora\u017cka lewicy w wyborach europejskich, a tak\u017ce 12 \u2013 13 proc. g\u0142os\u00f3w oddanych na ugrupowania lewicowe w Polsce, to dobra okazja, \u017ceby wr\u00f3ci\u0107 do tego pytania.<\/p>\n
Ja sam nie jestem w stanie odpowiedzie\u0107, ale ch\u0119tnie przytocz\u0119 i skomentuj\u0119 to, co na ten temat napisa\u0142 prof. Andrzej Walicki, jeden z najwi\u0119kszych umys\u0142\u00f3w nie tylko na lewicy, na \u0142amach miesi\u0119cznika \u201eZdanie\u201d (przedruk w \u201ePrzegl\u0105dzie\u201d 14 VI).\u00a0 Zdaniem Walickiego, \u201espoiwem\u201d lewicy jest (streszczam wyw\u00f3d Autora):<\/p>\n
– Nieodwracalno\u015b\u0107 podstawowych zdobyczy pa\u0144stwa dobrobytu i opieku\u0144czego (welfare state<\/em>), ubezpieczenia spo\u0142eczne, publiczna ochrona zdrowia, darmowa edukacja. (Zgoda cz\u0119\u015bciowa, bo jaki\u015b bodziec do nauki i zapobiegania wiecznym studentom powinien istnie\u0107.)<\/p>\n – Niezgoda na \u201e\u015bwi\u0119to\u015b\u0107\u201d w\u0142asno\u015bci prywatnej, prywatyzowanie tylko ze wzgl\u0119d\u00f3w pragmatycznych, reprywatyzacja tylko jako absolutny wyj\u0105tek. Niedopuszczalno\u015b\u0107 ekspropriacji na rzecz w\u0142a\u015bcicieli sprzed wielu lat, bo przywracaniu \u201eprawowitych w\u0142a\u015bcicieli\u201d nie b\u0119dzie ko\u0144ca.<\/p>\n -Solidarno\u015b\u0107 spo\u0142eczna, tak\u017ce pokoleniowa. (Rozumiem przez to, \u017ce ka\u017cde pokolenia \u0142o\u017cy na pokolenie poprzednie i nast\u0119pne \u2013 Pass.)<\/p>\n -Etyczny indywidualizm. Odrzucenie dyktatury wsp\u00f3lnoty, narodu, pa\u0144stwa. \u201eDyktatura w imi\u0119 warto\u015bci kolektywistycznych, to \u015bmiertelny grzech komunizmu\u2026\u201d (Zgoda, ale doda\u0142bym Ko\u015bci\u00f3\u0142).<\/p>\n – Niezgoda na etnocentryzm i polityk\u0119 nienawi\u015bci, odrzucenie pozas\u0105dowej lustracji i dyskryminowanie ekskomunist\u00f3w.<\/p>\n – Niezgoda na w\u0142adz\u0119 wszelkich elit, w tym elity postsolidarno\u015bciowej\u00a0\u00a0 (\u201eSLD wolno mniej\u201d itp.).<\/p>\n – Odrzucenie nowomowy, np. \u201eroszczenia\u201d zamiast \u201euprawnienia\u201d, \u201ePolak\u201d lub \u201edziecko\u201d jako okre\u015blenie embrionu.<\/p>\n – Sprzeciw wobec jednej \u201epami\u0119ci narodowej\u201d, wykluczaj\u0105cej tradycje lewicy.<\/p>\n -Obiektywizm w ocenie Polski Ludowej, aby jej zaczerniony obraz nie stawa\u0142 si\u0119 narz\u0119dziem prawicowej indoktrynacji.<\/p>\n – Pa\u0144stwo prawa, niezgoda na traktowanie kogokolwiek jako obywatela drugiej kategorii.<\/p>\n – Odrzucenie pseudoantykomunizmu, czyli antykomunizmu bez komunist\u00f3w.<\/p>\n – Swoboda obyczajowa w rozs\u0105dnych granicach.<\/p>\n – Nieustanna czujno\u015b\u0107 wobec wszelkich absolut\u00f3w i dogmatyzmu, tak\u017ce lewicowego.<\/p>\n Tyle prof. Andrzej Walicki. Ja bym do tego doda\u0142 postulat \u015bwieckiego pa\u0144stwa, rozdzia\u0142u ko\u015bcio\u0142\u00f3w od pa\u0144stwa, r\u00f3wno\u015bci wszystkich \u2013 tak\u017ce ko\u015bcio\u0142\u00f3w \u2013 wobec prawa. Faktyczne zr\u00f3wnanie nauki religii i etyki, zaprzestanie finansowania katechizacji z funduszy publicznych. Niekt\u00f3re postulaty prof. Walickiego, zw\u0142aszcza sprzeciw wobec reprywatyzacji, wydaj\u0105 mi si\u0119 dyskusyjne. Reprywatyzacja powinna by\u0107 cz\u0119\u015bciowa, wedle mo\u017cliwo\u015bci Skarbu Pa\u0144stwa. S\u0105dz\u0119 tak\u017ce, \u017ce lewica ma prawo do swojej interpretacji historii, np. wojny domowej w Hiszpanii, a ostatni \u017cyj\u0105cy \u201ed\u0105browszczacy\u201d nie powinni by\u0107 pozbawiani statusu kombatant\u00f3w. Dekalog lewicy Andrzeja Walickiego to dobry punkt wyj\u015bcia do dyskusji i dlatego go przytaczam. Na lewicy, Bronis\u0142aw \u0141agowski i Andrzej Walicki to ju\u017c chyba ostatni, kt\u00f3rzy poloneza wodz\u0105.<\/p>\n ***<\/p>\n PS<\/strong>. Sprawy bie\u017c\u0105ce.<\/p>\n Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski<\/strong> w amoku. M\u00f3wienie, \u017ce on by si\u0119 wstydzi\u0142 pracowa\u0107 w Radiu Zet, zaliczanie siebie do tej lepszej kategorii Polak\u00f3w (\u201etych z AK\u201d), wzywanie ministra i premiera, \u017ceby znale\u017ali sprawc\u00f3w napadu na Ann\u0119 Cugier-Kotk\u0119 (podczas kiedy jego rz\u0105d nie znalaz\u0142 sprawc\u00f3w porwania i morderstwa p. Olewnika), opowiadanie o tym, \u017ce\u00a0 \u201eDziennik\u201d zmieni\u0142 w\u0142a\u015bciciela po to, \u017ceby nie pisa\u0107 o pieni\u0105dzach Palikota –\u00a0 wszystko to wskazuje, \u017ce po wyczerpuj\u0105cej kampanii wyborczej prezes PiS zas\u0142uguje na odpoczynek. Mo\u017ce obecny, d\u0142ugi weekend,\u00a0 pozwoli mu odzyska\u0107 si\u0142y i spok\u00f3j.<\/p>\n Zbigniew Ziobro<\/strong> \u2013 wyniesiony przez wyborc\u00f3w i upokorzony przez prezesa. Ten tydzie\u0144 to prawdziwy wzlot i upadek Zbigniewa Ziobry. Po zdobyciu rekordowego poparcia ze strony wyborc\u00f3w, s\u0105dzi\u0142, \u017ce ju\u017c mu wszystko wolno i b\u0105kn\u0105\u0142 kilka s\u0142\u00f3w o kampanii PiS. Za nim posz\u0142o kilkoro innych polityk\u00f3w tej partii, w tym sama p. Szczypi\u0144ska, ale s\u0105 zbyt s\u0142abi na prezesa.\u00a0 Ziobro wyra\u017anie nie chce podzieli\u0107 losu Dorna, Ujazdowskiego, Zalewskiego i innych renegat\u00f3w.\u00a0 K. i Z. pojawili si\u0119 wi\u0119c na kr\u00f3tkiej konferencji, na kt\u00f3rej Z. powiedzia\u0142, i\u017c sugerowanie, jakoby on domaga\u0142 si\u0119 rozlicze\u0144 \u201ejest absurdalne\u201d. Potwierdzi\u0142 tym samym androny Jacka Kurskiego o \u201erzekomych niesnaskach\u201d w PiS.\u00a0 Ziobro po\u0142kn\u0105\u0142 w\u0142asne s\u0142owa, prezes nie pozwoli\u0142 mu nawet doko\u0144czy\u0107 i odes\u0142a\u0142 do nauki j\u0119zyk\u00f3w. Dobrze, \u017ce J.K. jest tylko prezesem, a nie premierem, za\u015b\u00a0 Z.Z. nie jest ju\u017c ministrem. Niewykluczone, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci zamieni\u0105 si\u0119 rolami. Z. zostanie prezesem i za\u0142atwi J.K. posad\u0119 europos\u0142a (pod warunkiem, \u017ce ten nauczy si\u0119 j\u0119zyk\u00f3w).<\/p>\n Pan prezydent udzieli\u0142 kolejnego wywiadu TVP. Zapytany, co s\u0105dzi o tym, \u017ce w sonda\u017cu \u201eGazety Wyborczej\u201d Ziobro by\u0142by mocniejszym od niego\u00a0 kandydatem na prezydenta, Lech Kaczy\u0144ski odpowiedzia\u0142, \u017ce dla \u201eGazety\u201d ka\u017cdy jest lepszy od Kaczy\u0144skich. W tej sprawie pan prezydent ma racj\u0119 i \u201eGazeta\u201d ma racj\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Przed 1989 rokiem zachodni dziennikarze pytali mnie czasami, czy znam jakiego\u015b komunist\u0119 w Polsce, bo ch\u0119tnie by z nim porozmawiali. Trudno mi by\u0142o z czystym sumieniem wskaza\u0107 kogokolwiek. Owszem, zna\u0142em wielu, kt\u00f3rzy komunizowali w m\u0142odo\u015bci, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zaprzesta\u0142a w 1956 roku, mniejszo\u015b\u0107 jeszcze wierzy\u0142a w t\u0119 ideologi\u0119 przez pewien czas, np. M.F. Rakowski, ale […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/578"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=578"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/578\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=578"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=578"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}