{"id":620,"date":"2009-10-26T16:52:11","date_gmt":"2009-10-26T14:52:11","guid":{"rendered":"http:\/\/passent.blog.polityka.pl\/?p=620"},"modified":"2009-10-26T16:52:11","modified_gmt":"2009-10-26T14:52:11","slug":"nie-ma-zgody-panie-weiss","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/2009\/10\/26\/nie-ma-zgody-panie-weiss\/","title":{"rendered":"Nie ma zgody, Panie Weiss!"},"content":{"rendered":"

Nigdy bym nie pomy\u015bla\u0142, \u017ce Szewach Weiss \u2013 cz\u0142owiek zas\u0142u\u017cony dla pojednania polsko – niemiecko – izraelskiego \u2013 zaprotestuje przeciwko przyznaniu literackiej nagrody Nobla rumu\u0144sko – niemieckiej pisarce Hercie Muller. Ze zdumieniem przeczyta\u0142em jego artyku\u0142 \u201eNa stra\u017cy pami\u0119ci historycznej\u201d w dzisiejszej \u201eRzeczpospolitej\u201d<\/strong>.<\/p>\n

Weiss zaczyna od pewnej insynuacji: \u201eNie chc\u0119 oskar\u017ca\u0107 nikogo o jakiekolwiek manipulacje. I nie chodzi o kolejk\u0119 pa\u0144stw, kt\u00f3re na takiego Nobla licz\u0105, a go nie dostaj\u0105\u201d, po czym wtr\u0105ca, \u017ce Izrael nie otrzyma\u0142 \u017cadnej takiej nagrody (za to w innych dziedzinach \u2013 liczne). Je\u017celi Szewach Weiss nie chce nikogo oskar\u017ca\u0107, to dlaczego jednak oskar\u017ca, a nawet sugeruje manipulacje na niekorzy\u015b\u0107 pa\u0144stwa \u017cydowskiego? Czy Nobel jest nagrod\u0105 dla pa\u0144stwa, dla narodu czy dla tw\u00f3rcy? Bo je\u015bli jest nagrod\u0105 dla pa\u0144stwa, to by\u0107 mo\u017ce wszystkie powinny przypa\u015b\u0107 jednemu pa\u0144stwu?<\/p>\n

\u201eW tym roku \u2013 czytamy dalej \u2013 literackiego Nobla dosta\u0142a Herta Muller. C\u00f3rka esesmana. Oczywi\u015bcie, nie jest winna temu, \u017ce urodzi\u0142a si\u0119 w takiej rodzinie. Nie chc\u0119 przenosi\u0107 osobistej odpowiedzialno\u015bci z pokolenia na pokolenie. To nie by\u0142oby sprawiedliwe.\u201d<\/p>\n

To nie by\u0142oby sprawiedliwe, a jednak Weiss odpowiedzialno\u015b\u0107 przenosi, ma co\u015b Hercie Muller za z\u0142e, i w ko\u0144cu wyjdzie szyd\u0142o z worka. \u201eOd narodu i jego historii uciec nie mo\u017cna \u2013 pisze. Przed histori\u0105 narodu nie ma schronienia. Bo istnieje odpowiedzialno\u015b\u0107 kolektywna, kt\u00f3rej efektem nie jest kara, ale poczucie historycznej winy. Jestem przeciwko cenzurze, ale nagradzanie takich os\u00f3b jak pani Muller mo\u017ce prowadzi\u0107 do z\u0142ych konsekwencji w przysz\u0142o\u015bci. Kolejne pokolenia b\u0119d\u0105 mog\u0142y my\u015ble\u0107: kiedy\u015b by\u0142a wojna, nie wiadomo dok\u0142adnie kto zacz\u0105\u0142, by\u0142y ofiary cierpienia po obu stronach\u2026 Kto wie, mo\u017ce jeszcze kiedy\u015b kto\u015b oskar\u017cy Polsk\u0119, \u017ce zacz\u0119\u0142a II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105? Taka tendencja mi si\u0119 nie podoba\u201d \u2013 pisze Weiss, bo mo\u017cna \u201eodwr\u00f3ci\u0107 pami\u0119\u0107\u201d, \u201emanipulowa\u0107 ni\u0105\u201d, \u201ezepsu\u0107 kolejne pokolenia\u201d.<\/p>\n

Przecieram oczy ze zdumieniem: Co to znaczy: \u201eNagradzanie takich os\u00f3b jak pani Muller\u201d? Przecie\u017c to jest nagroda nie za osob\u0119, ale za ksi\u0105\u017cki tej osoby, za jej dzie\u0142o, za to, co napisa\u0142a, a nie za jej \u017cyciorys czy za nies\u0142uszne pochodzenie, ani nie jest to rachunek za to, czego nie napisa\u0142a. \u017beby daleko nie szuka\u0107: Arafat i Begin dostali nagrod\u0119 Nobla ZA CO\u015a, a nie mimo czego\u015b. Churchill dosta\u0142 literackiego Nobla za to, co napisa\u0142, a nie za \u015bwi\u0144stwa, kt\u00f3re pope\u0142ni\u0142 on lub jego przodkowie w koloniach (tatu\u015b anio\u0142kiem nie by\u0142\u2026).<\/p>\n

Szewach Weiss formu\u0142uje ide\u0119 odpowiedzialno\u015bci zbiorowej do ko\u0144ca \u017cycia, ba, do ko\u0144ca Historii. Czyli Rosjanin, Kaszub czy Polak, syn czy wnuk bolszewika, mia\u0142by w swojej tw\u00f3rczo\u015bci do ko\u0144ca \u017cycia rozlicza\u0107 si\u0119 ze zbrodniami dziadka z WKP(b) albo z Wehrmachtu. Potomkowie Bermana, Radkiewicza czy Fejgina musz\u0105 w swojej tw\u00f3rczo\u015bci rozlicza\u0107 si\u0119 ze zbrodniami bezpieki, nie mog\u0105 napisa\u0107 \u201eCierpie\u0144 m\u0142odego Wertera\u201d, tylko opisywa\u0107 cierpienia najm\u0142odszej latoro\u015bli swojej rodziny, swojego narodu?<\/p>\n

\u201eProsz\u0119, niech pani Muller wybaczy. M\u00f3wi\u0119 og\u00f3lnie o pewnej zasadzie. Nie krytykuj\u0119 jej za to, \u017ce jest c\u00f3rk\u0105 esesmana. (Oto jaki wielkoduszny jest szanowny autor \u2013 Pass.) Krytykuj\u0119 za to, \u017ce cho\u0107 by\u0142a c\u00f3rk\u0105 takiego cz\u0142owieka, to zbyt ma\u0142o wnikliwie zajmuje si\u0119 konsekwencjami codziennej pracy swojego ojca w fabryce \u015bmierci. (\u2026) Bardzo bym si\u0119 wstydzi\u0142, gdyby m\u00f3j dziadzio lub ojciec byli w Majdanku i w jednym dniu brali udzia\u0142 w zamordowaniu 18 tys. \u017byd\u00f3w\u201d \u2013 pisze Szewach Weiss.<\/p>\n

A ja z pewnym za\u017cenowaniem czytam, co pisze Szewach Weiss, b. przewodnicz\u0105cy Knesetu i b. ambasador pa\u0144stwa Izrael w Warszawie, znany przyjaciel Polski. Z tego bowiem, co pisze, wynika, \u017ce Niemcy, a mo\u017ce i Rosjanie, i Serbowie, i Turcy, a mo\u017ce i niekt\u00f3re inne narody, nigdy ju\u017c nie b\u0119d\u0105 mog\u0142y \u017cy\u0107 inaczej ni\u017c na kolanach. Je\u017celi Herta Muller zbyt ma\u0142o si\u0119 wstydzi, zbyt ma\u0142o wnikliwie analizuje, to ile ma si\u0119 wstydzi\u0107 i analizowa\u0107, \u017ceby mog\u0142a wsi\u0105\u015b\u0107 do wagonu \u201etylko dla bia\u0142ych\u201d? Ja rozumiem, \u017ce musimy by\u0107 stra\u017cnikami prawdy, stra\u017cnikami historii, stra\u017cnikami pami\u0119ci, nie pozwala\u0107 na zamazywanie odpowiedzialno\u015bci za Holokaust i II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105, ale z tego wcale nie wynika, \u017ce literack\u0105 nagrod\u0119 Nobla powinien by\u0142 dosta\u0107 na przyk\u0142ad pisarz izraelski – nie mia\u0142bym nic przeciwko temu, pod warunkiem, \u017ce by\u0142aby to nagroda za dzie\u0142o, a nie za s\u0142usznych rodzic\u00f3w czy za dobry nar\u00f3d (je\u015bli istniej\u0105 narody lepsze i gorsze). Cho\u0107 wielu z nas straci\u0142o w czasie wojny ca\u0142\u0105 Rodzin\u0119 z r\u0105k Niemc\u00f3w i Polak\u00f3w, nie chcia\u0142bym by\u0107 stra\u017cnikiem w obozie narod\u00f3w drugiej kategorii.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nigdy bym nie pomy\u015bla\u0142, \u017ce Szewach Weiss \u2013 cz\u0142owiek zas\u0142u\u017cony dla pojednania polsko – niemiecko – izraelskiego \u2013 zaprotestuje przeciwko przyznaniu literackiej nagrody Nobla rumu\u0144sko – niemieckiej pisarce Hercie Muller. Ze zdumieniem przeczyta\u0142em jego artyku\u0142 \u201eNa stra\u017cy pami\u0119ci historycznej\u201d w dzisiejszej \u201eRzeczpospolitej\u201d. Weiss zaczyna od pewnej insynuacji: \u201eNie chc\u0119 oskar\u017ca\u0107 nikogo o jakiekolwiek manipulacje. I […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/620"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=620"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/620\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=620"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=620"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=620"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}