Przed chwil\u0105 ogl\u0105da\u0142em w internecie rozruchy w Portland, stolicy stanu Oregon. Oko\u0142o dwustu os\u00f3b pod wodz\u0105 lewicowej Antify nios\u0142o transparenty w stylu \u201eChcemy zemsty – nie chcemy Bidena!\u201d. Wybijali szyby, pl\u0105drowali sklepy. Jestem przekonany, \u017ce policja sobie z tym poradzi\u0142a.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Zapewne podobne rozruchy mia\u0142y miejsce w innych miastach mimo apelu Donalda Trumpa: \u201eNie chc\u0119 przemocy\u201d. Na obrze\u017cach demokracji ameryka\u0144skiej dysz\u0105 ze z\u0142o\u015bci lewicowi i prawicowi radyka\u0142owie. Jedni zaatakowali Kapitol w Waszyngtonie, inni rzucaj\u0105 kamienie i petardy w siedziby w\u0142adz stanowych. Czego tu zazdro\u015bci\u0107? Ano tego, \u017ce Amerykanie w pe\u0142ni demokratycznie pogonili swojego Duce. Cz\u0119\u015b\u0107 jest rozgoryczona, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 wyborc\u00f3w odczu\u0142a ulg\u0119 i nadziej\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Kiedy w 1962 r. po raz pierwszy przyjecha\u0142em do Stan\u00f3w (na stypendium Uniwersytetu Princeton), Ameryka by\u0142a w fazie nadziei. W\u0142a\u015bnie wybrany zosta\u0142 prezydent John Kennedy \u2013 m\u0142ody, pi\u0119kny i bogaty demokrata. Zacz\u0105\u0142 z rozmachem. Wys\u0142a\u0142 Gwardi\u0119 Narodow\u0105, \u017ceby James Meredith jako pierwszy Afroamerykanin m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 studentem w stanie Missisipi. Zorganizowa\u0142 Korpus Pokoju \u2013 tysi\u0105ce Amerykan\u00f3w wyjecha\u0142o do kraj\u00f3w \u201etrzeciego \u015bwiata\u201d, by pomaga\u0107 miejscowej ludno\u015bci budowa\u0107 studnie, uczy\u0107 si\u0119 pisa\u0107 i czyta\u0107, by\u0107 blisko zwyk\u0142ych ludzi. Mia\u0142o to poprawi\u0107 wizerunek Stan\u00f3w Zjednoczonych jako bogatego aroganta i wyzyskiwacza. Ja sam zarazi\u0142em si\u0119 Ameryk\u0105 i po powrocie przet\u0142umaczy\u0142em dwie ksi\u0105\u017cki (\u201eId\u017a, powiedz to na g\u00f3rze\u201d Jamesa Baldwina i \u201eDlaczego nie mo\u017cemy czeka\u0107\u201d Martina Lutra Kinga).<\/p>\n\n\n\n
Wkr\u00f3tce Kennedy zosta\u0142 zamordowany, a James Meredith ranny od kuli zamachowca. Inna Ameryka pokaza\u0142a swoj\u0105 twarz. Stany wesz\u0142y w okres ni\u017cu, kt\u00f3rego symbolem by\u0142a afera Watergate (za czas\u00f3w Nixona) i przegrana wojna wietnamska. Dzi\u015b Ameryka (oczywi\u015bcie nie ca\u0142a, ale \u201ewi\u0119ksza\u201d po\u0142owa) prze\u017cywa kolejny okres nadziei. Ludzie, kt\u00f3rzy stan\u0119li na jej czele (duet Biden\u2013Harris), na pewno nie b\u0119d\u0105 kompromitowali swojego kraju. Nie tak jak Trump, kt\u00f3ry do ostatniej chwili utrzymywa\u0142, \u017ce przekazuje nast\u0119pcy (kt\u00f3rego nazwiska nie wymienia\u0142) kraj w doskona\u0142ym stanie, podczas kiedy pandemia zbiera \u015bmiertelne \u017cniwo, gospodarka do\u0142uje, na ulicach pojawia si\u0119 przemoc, policja strzela do demonstrant\u00f3w, a za granic\u0105 Stany s\u0105 sk\u0142\u00f3cone z Uni\u0105 Europejsk\u0105, organizacjami mi\u0119dzynarodowymi (w tym \u015awiatow\u0105 Organizacja Zdrowia), z sojusznikami w NATO.<\/p>\n\n\n\n
Czeg\u00f3\u017c wi\u0119c zazdro\u015bci\u0107? Przede wszystkim zmiany: detronizacji populisty i bufona, kt\u00f3ry porywa\u0142 rozgoryczonych wyborc\u00f3w, ale mia\u0142 niewiele do zaoferowania poza szczuciem na elity i przemawianiem do dumy narodowej pod has\u0142ami \u201eAmerica First\u201d i \u201eMake America Great Again\u201d. Na szcz\u0119\u015bcie Amerykanie maj\u0105 to do siebie, \u017ce co pewien czas podnosz\u0105 g\u0142ow\u0119. Tym razem wyj\u0105tkowo szybko, ju\u017c po pierwszej kadencji (co si\u0119 zdarza rzadko), wi\u0119kszo\u015b\u0107 podzi\u0119kowa\u0142a urz\u0119duj\u0105cemu prezydentowi. Ten za\u015b odchodzi w \u017ca\u0142osnym stylu, \u0142amie wszelkie regu\u0142y (60 s\u0105d\u00f3w odrzuca\u0142o jego protesty), nie uznaje pora\u017cki, poni\u017ca nast\u0119pc\u0119, wywo\u0142uje atak na Kapitol.<\/p>\n\n\n\n
Demokracja si\u0119 jednak obroni\u0142a i mo\u017cemy zazdro\u015bci\u0107, \u017ce da\u0142a rad\u0119 (Yes, we can), Stany wst\u0105pi\u0142y w faz\u0119 nadziei. Nas to dopiero czeka. Jak powiedzia\u0142 Tusk: ka\u017cdy z nas ma sw\u00f3j Kapitol i musi go broni\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Zaproszenie<\/strong> Przed chwil\u0105 ogl\u0105da\u0142em w internecie rozruchy w Portland, stolicy stanu Oregon. Oko\u0142o dwustu os\u00f3b pod wodz\u0105 lewicowej Antify nios\u0142o transparenty w stylu \u201eChcemy zemsty – nie chcemy Bidena!\u201d. Wybijali szyby, pl\u0105drowali sklepy. Jestem przekonany, \u017ce policja sobie z tym poradzi\u0142a.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":6629,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6624"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6624"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6624\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6628,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6624\/revisions\/6628"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6629"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6624"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6624"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6624"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Amerykanista prof. Bogdan Szklarski, badacz i autor publikacji o polityce i przyw\u00f3dztwie w USA (m.in. JFK), oraz Lejb Fogelman, prawnik polski i ameryka\u0144ski zamieszka\u0142y w Warszawie, specjalista od transakcji mi\u0119dzynarodowych, pracowa\u0142 w tej samej kancelarii co Rudy Giuliani, by\u0142y burmistrz Nowego Jorku, obecnie osobisty prawnik Trumpa \u2013 b\u0119d\u0105 naszymi go\u015b\u0107mi w TOK FM. Niedziela, 24 stycznia, godz. 10:05.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"