Najciekawszy tekst weekendu, to \u201ewyk\u0142ad noblowski\u201d peruwia\u0144skiego pisarza Marii Vargasa Llosy (\u201eGW\u201d, prze\u0142o\u017cy\u0142 Maciej Stasi\u0144ski). Kto nie czyta\u0142 \u2013 niech \u017ca\u0142uje. Oto moje wypisy i notatki dla Blogowicz\u00f3w..<\/p>\n
LITERATURA pi\u0119kna, fikcja, nie jest luksusem. \u201eCzy w takich krajach jak m\u00f3j, gdzie tak ma\u0142o jest czytelnik\u00f3w, a tak wielu biedak\u00f3w i analfabet\u00f3w (\u2026) pisanie nie jest samolubnym luksusem\u201d. Zdaniem autora \u2013 bez fikcji nie ma cywilizacji. \u015awiat bez literatury, \u015bwiat do ko\u0144ca pragmatyczny, rz\u0105dzony przez specjalist\u00f3w, by\u0142by \u015bwiatem \u201ebez idea\u0142\u00f3w, pragnie\u0144 i niepos\u0142usze\u0144stwa\u201d. Dzi\u0119ki literaturze \u015bwiat jest mniej okrutny.<\/p>\n
ZA M\u0141ODU Vargas Llosa \u201ejak wielu pisarzy mojego pokolenia\u201d by\u0142 marksist\u0105, wierzy\u0142, \u017ce socjalizm jest lekarstwem na wyzysk i niesprawiedliwo\u015b\u0107. Obserwuj\u0105c ZSRR, Gu\u0142ag, rzeczywisto\u015b\u0107 kuba\u0144sk\u0105, inwazj\u0119 na Czechos\u0142owacje itp. \u2013 zosta\u0142 demokrat\u0105 i libera\u0142em. Jego drogi (o czy nie wspomina) rozesz\u0142y si\u0119 nawet z takimi lud\u017ami jak Marquez. Wyk\u0142ad noblowski nie jest okazj\u0105 do politycznych debat, wi\u0119c czcigodny laureat nie wdaje si\u0119 w dyskusj\u0119 na ile liberalizm i tzw \u201ekonsensus waszyngto\u0144ski\u201d sprawdzi\u0142y si\u0119 w Ameryce \u0141aci\u0144skiej i jak dosz\u0142o do obecnej dominacji centrolewicy na kontynencie.<\/p>\n
AMERYKA \u0141ACI\u0143SKA \u201enie jest jedynie kontynentem zamach\u00f3w stanu, operetkowych wodz\u00f3w, brodatych partyzant\u00f3w i grzechotek mambo i cha-cha-cha, lecz tak\u017ce idei, artystycznych form i literackiej fantazji wykraczaj\u0105cych poza folklor i przemawiaj\u0105cych j\u0119zykiem uniwersalnym\u201d.<\/p>\n
VARGAS LLOSA wsz\u0119dzie czuje si\u0119 w domu, cho\u0107 \u201ePeru nosi w sercu\u201d (i \u2013 dodajmy – sam jest sercem Peru), czuje si\u0119 obywatelem \u015bwiata. Jego drug\u0105 ojczyzn\u0105 jest Hiszpania, ale wsz\u0119dzie czuje si\u0119 u siebie. Tym z Pa\u0144stwa, kt\u00f3rzy maj\u0105 dost\u0119p, gor\u0105co polecam pierwszy felieton Vargasa Llosy po otrzymaniu Nobla (pisuje w \u201eEl Pais\u201d, ja czyta\u0142em w \u201eFAZ\u201d). <\/p>\n
PERU \u2013 kraj wszystkich krwi. \u201eC\u00f3\u017c za zaszczyt dla kraju: brak mu to\u017csamo\u015bci, bo ma je wszystkie!\u201d Pi\u0119kny wyw\u00f3d, ale strach pomy\u015ble\u0107, co by by\u0142o gdyby kto\u015b tak spojrza\u0142 na to\u017csamo\u015b\u0107 polsk\u0105, w kt\u00f3rej tkwi to\u017csamo\u015b\u0107 Litwin\u00f3w, Niemc\u00f3w, \u017byd\u00f3w, Rosjan\u2026 \u201eGardz\u0119 wszelkim nacjonalizmem\u201d – m\u00f3wi Llosa.<\/p>\n
SAMOKRYTYKA, ale niepe\u0142na. Po om\u00f3wieniu okrutnego, ale i niejednoznacznego, podboju Ameryki przez kolonizator\u00f3w, pisarz wzywa do samokrytyki. Niestety, podaje tylko jeden przyk\u0142ad: wyzysk Indian. \u201eOd 200 lat wyzwolenie Indian jest tylko nasz\u0105 spraw\u0105 i nie wywi\u0105zali\u015bmy si\u0119 z tego\u201d. Szkoda, \u017ce laureat nie wspomnia\u0142 o innych plagach kontynentu \u2013 przemocy, ogromnych rozpi\u0119to\u015bciach w dochodach, szalonej przest\u0119pczo\u015bci i mafii, a tak\u017ce o wieloletniej dominacji Wielkiego Brata. <\/p>\n
POLITYK. Vargas Llosa jest pisarzem (\u201eMario, nie nadajesz si\u0119 do niczego poza pisaniem\u201d \u2013 powiedzia\u0142a \u017cona) bardzo zaanga\u017cowanym. Uczestniczy w \u017cyciu publicznym, uprawia publicystyk\u0119 polityczn\u0105 (podobnie jak Marquez), a przede wszystkim kandydowa\u0142 w wyborach na prezydenta Peru. Nieoczekiwanie przegra\u0142 z kandydatem pochodzenia japo\u0144skiego, Alberto Fujimori, kt\u00f3ry okaza\u0142 si\u0119 gangsterem i aferzyst\u0105, porzuci\u0142 swoje stanowisko, obecnie przebywa w wi\u0119zieniu. Pora\u017cka wyborcza by\u0142a dla Llosy upokarzaj\u0105ca, podczas rz\u0105d\u00f3w swojego rywala by\u0142 w aktywnej opozycji, protestowa\u0142 jak m\u00f3g\u0142, wzywa\u0142 do sankcji politycznych i gospodarczych wobec Peru (i innych dyktatur, czerwonych i czarnych), co niekt\u00f3rzy poczytywali mu za zdrad\u0119, ale satysfakcja przysz\u0142a pr\u0119dko. <\/p>\n
CUD TRANSFORMACJI mia\u0142 miejsce w Hiszpanii. \u201ePrzej\u015bcie od dyktatury do demokracji w Hiszpanii sta\u0142o si\u0119 jedn\u0105 z najlepszych opowie\u015bci nowo\u017cytno\u015bci, wzorem, jak cuda znane z powie\u015bci magicznego realizmu mog\u0105 zdarzy\u0107 si\u0119 w rzeczywisto\u015bci, je\u015bli zwyci\u0119\u017ca zdrowy rozs\u0105dek, a przeciwnicy polityczni potrafi\u0105 po\u015bwi\u0119ci\u0107 w\u0142asne sekciarstwo dla dobra wsp\u00f3lnego\u201d.<\/p>\n
DOBRZE by by\u0142o, gdyby te ostanie s\u0142owa trafi\u0142y do niekt\u00f3rych naszych fanatyk\u00f3w i polityk\u00f3w.<\/p>\n
PS: Stach G\u0105bi\u0144ski nie zgadza si\u0119 z okre\u015bleniem \u201ebezcenny list biskup\u00f3w polskich\u201d, bo by\u0142 to tak\u017ce fragment polityki Episkopatu wobec rz\u0105du. Nie b\u0119d\u0119 si\u0119 upiera\u0142, g\u0142\u00f3wnie chodzi mi o to, \u017ce ten list nie by\u0142 jedynym po polskiej stronie g\u0142osem na rzecz pojednania z RFN. By\u0142y tak\u017ce g\u0142osy \u201e\u015bwieckie\u201d, jak cho\u0107by MFR i Adama Krzemi\u0144skiego. Pozdrawiam! <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Najciekawszy tekst weekendu, to \u201ewyk\u0142ad noblowski\u201d peruwia\u0144skiego pisarza Marii Vargasa Llosy (\u201eGW\u201d, prze\u0142o\u017cy\u0142 Maciej Stasi\u0144ski). Kto nie czyta\u0142 \u2013 niech \u017ca\u0142uje. Oto moje wypisy i notatki dla Blogowicz\u00f3w.. LITERATURA pi\u0119kna, fikcja, nie jest luksusem. \u201eCzy w takich krajach jak m\u00f3j, gdzie tak ma\u0142o jest czytelnik\u00f3w, a tak wielu biedak\u00f3w i analfabet\u00f3w (\u2026) pisanie nie jest […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/784"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=784"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/784\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=784"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=784"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/passent\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=784"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}