Przy okazji podzwonnego dla papierowej wersji „Life” chcia\u0142bym przypomnie\u0107 \u0142amig\u0142\u00f3wk\u0119 wylansowan\u0105 przez ten magazyn w czasach, gdy przesiadywa\u0142em w o\u015blej \u0142awce.
\nTu\u017c przed gwiazdk\u0105 1962 roku w wydaniu mi\u0119dzynarodowym opublikowano zagadk\u0119, kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 jakoby u\u0142o\u017cy\u0107 Albert Einstein. Poni\u017cej zamieszczam t\u0142umaczenie orygina\u0142u.<\/p>\n
Kto ma zebr\u0119<\/strong><\/p>\n 1. Jest pi\u0119\u0107 dom\u00f3w Rzekomy autor nie m\u00f3g\u0142 ju\u017c niestety potwierdzi\u0107 ani autorstwa, ani przypisanego mu nast\u0119puj\u0105cego komentarza: „zadanie to jest tak trudne, \u017ce potrafi je rozwi\u0105za\u0107 tylko dwa procent ludzko\u015bci”. Wszystko wskazuje na to, i\u017c prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce s\u0142awny fizyk u\u0142o\u017cy\u0142 t\u0119 \u0142amig\u0142\u00f3wk\u0119, jest znacznie mniejsze ni\u017c dwa procent. Zdaniem wielu czytelnik\u00f3w wskazanie Einsteina jako autora zadania tak prostego – w por\u00f3wnaniu z problemami, kt\u00f3rymi si\u0119 zajmowa\u0142 – do\u015b\u0107 schematycznego i nie do ko\u0144ca precyzyjnie sformu\u0142owanego, by\u0142o co najmniej nietaktowne. Redakcja, nie podaj\u0105c \u017ar\u00f3d\u0142a, wyja\u015bnia\u0142a, \u017ce zagadka powsta\u0142a, gdy przysz\u0142y noblista by\u0142 ch\u0142opcem. Pojawi\u0142y si\u0119 w\u00f3wczas kontrargumenty, czasem zabawne, np.: „marek niekt\u00f3rych papieros\u00f3w nie znano w XIX wieku”. Natomiast ju\u017c w\u00f3wczas znane by\u0142y tego rodzaju zadania. Einstein zapewne zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z nimi, tak jak znacznie p\u00f3\u017aniej z krzy\u017c\u00f3wkami, ale nie ma \u017cadnych dowod\u00f3w na to, \u017ce go szczeg\u00f3lnie interesowa\u0142y.<\/p>\n Bardzo w\u0105tpliwa jest informacja podana w beletryzowanej biografii* uczonego, jakoby redagowa\u0142 on anonimowo dzia\u0142 zagadek naukowych w dzienniku „Frankfurter Zeitung”. O ile mi wiadomo, nikt z „powa\u017cnych” biograf\u00f3w tego nie potwierdzi\u0142. W einstienianach tylko raz pojawia si\u0119 wzmianka o \u0142amig\u0142\u00f3wkach matematycznych – w korespondencji z psychologiem Maxem Wertheimerem, w kontek\u015bcie rozwa\u017ca\u0144 nad eleganckimi dowodami twierdzenia Menelaosa. Ponadto w jednej z publikacji, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 analogi\u0105, Einstein nawi\u0105za\u0142 do krzy\u017c\u00f3wek, co oczywi\u015bcie mi\u0142o\u015bnicy wpisywania liter w kratki nie omieszkali wykorzysta\u0107, zaliczaj\u0105c fizyka do krzy\u017c\u00f3wkowicz\u00f3w.<\/p>\n Wspomniana \u0142amig\u0142\u00f3wka doczeka\u0142a si\u0119 wielu wariant\u00f3w (w najbardziej znanym zebr\u0119 zast\u0105pi\u0142y rybki), kt\u00f3re zwykle tak\u017ce s\u0105 dowarto\u015bciowywane, czyli przypisywane Einsteinowi. Nale\u017c\u0105 one do zada\u0144 logicznych zwanych – ze wzgl\u0119du na spos\u00f3b ich rozwi\u0105zywania – tabelkowymi (logic-grid puzzles). Moda na nie powr\u00f3ci\u0142a w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki publikacji na \u0142amach „Life”. W Polsce popularyzowa\u0142 je na prze\u0142omie lat 60. i 70. Lech Pijanowski, g\u0142\u00f3wnie za po\u015brednictwem pan\u00f3w Abackiego, Babackiego, Cabackiego i pozosta\u0142ych.<\/p>\n * Antonina Vallentin, „Dramat Alberta Einsteina”, PIW 1957 Niespe\u0142na dwa miesi\u0105ce temu kultowy magazyn ameryka\u0144ski „Life” ostatecznie przeszed\u0142 reinkarnacj\u0119, ca\u0142kowicie porzucaj\u0105c papierow\u0105 pow\u0142ok\u0119 i przenosz\u0105c si\u0119 z ca\u0142ym dobrodziejstwem inwentarza wy\u0142\u0105cznie do cielesno\u015bci internetowej. Ta \u015bwi\u0105tynia sztuki fotoreporta\u017cu nie stroni\u0142a od \u0142amig\u0142\u00f3wek, a w dwu ostatnich latach zosta\u0142a przez jedn\u0105 z nich niemal zdominowana. Wydawcy wymy\u015blili zabaw\u0119 polegaj\u0105c\u0105 na szukaniu r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy par\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=100"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2300,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100\/revisions\/2300"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=100"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=100"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"5_dom.JPG\"](\"http:\/\/penszko.blog.polityka.pl\/wp-content\/uploads\/5_dom.JPG\" "\\"5_dom.JPG\\"")
<\/p>\n
\n2. W czerwonym domu mieszka Anglik
\n3. Hiszpan hoduje psa
\n4. Lokator zielonego domu pije kaw\u0119
\n5. Ukrainiec gustuje w herbacie
\n6. Zielony dom stoi na prawo od bia\u0142ego, tu\u017c obok
\n7. Palacz old gold\u00f3w hoduje \u015blimaki
\n8. Ten, kto mieszka w \u017c\u00f3\u0142tym domu, pali koole
\n9. Mleko pije lokator \u015brodkowego domu
\n10. W pierwszym domu mieszka Norweg
\n11. Pal\u0105cy chesterfieldy mieszka tu\u017c obok w\u0142a\u015bciciela lisa
\n12. Koole pali s\u0105siad w\u0142a\u015bciciela konia
\n13. Palacz lucky strike’\u00f3w pije sok pomara\u0144czowy
\n14. Parliamenty pali Japo\u0144czyk
\n15. Norweg mieszka tu\u017c obok niebieskiego domu
\nKto pije wod\u0119? Kto ma zebr\u0119?
\nGwoli jasno\u015bci wypada doda\u0107, \u017ce ka\u017cdy dom pomalowany jest na inny kolor, w ka\u017cdym mieszka pan innej nacji, kt\u00f3ry hoduje inny gatunek zwierz\u0119cia oraz gustuje w innym napoju i w innych papierosach<\/em>.<\/p>\n![\"einstein.JPG\"](\"http:\/\/penszko.blog.polityka.pl\/wp-content\/uploads\/einstein.JPG\" "\\"einstein.JPG\\"")
<\/p>\n
\n <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"