{"id":120,"date":"2007-08-14T09:45:24","date_gmt":"2007-08-14T08:45:24","guid":{"rendered":"http:\/\/penszko.blog.polityka.pl\/?p=120"},"modified":"2008-08-14T20:06:30","modified_gmt":"2008-08-14T19:06:30","slug":"co-kreci-japonczykow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/2007\/08\/14\/co-kreci-japonczykow\/","title":{"rendered":"Co kr\u0119ci Japo\u0144czyk\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Zagl\u0105dam na stron\u0119 z wynikami<\/a> turnieju rozwi\u0105zywania zada\u0144 szachowych rozegranego w Moskwie. Arcymistrzowi Piotrowi Murdzi „nie sowsiem powiez\u0142o”. Zaj\u0105\u0142 trzecie miejsce. Nigdy przedtem nie uda\u0142o mu si\u0119 w bezpo\u015brednim pojedynku pokona\u0107 drugiego na li\u015bcie rankingowej solwer\u00f3w Rosjanina Georgija Jewsiejewa. Podobnie by\u0142o i tym razem. Niestety, okazje do pokonania oczko ni\u017cej notowanego rywala trafiaj\u0105 si\u0119 rzadko, bo arcymistrz Jewsiejew od paru lat nie bywa na turniejach zagranicznych, a wi\u0119c tak\u017ce na organizowanych poza Rosj\u0105 mistrzostwach \u015bwiata. Jednak podobno wybiera si\u0119 na 31 Mistrzostwa do Grecji, b\u0119dzie wi\u0119c okazja do pojedynku gigant\u00f3w na najwy\u017cszym szczeblu. Zagadk\u0105 pozostaje, czy pojawi\u0105 si\u0119 solwerzy z krainy kwitn\u0105cej wi\u015bni, a przede wszystkim najsilniejszy z nich, Wakashima. W\u0142a\u015bciwie od wielu lat w\u015br\u00f3d Japo\u0144czyk\u00f3w liczy si\u0119 tylko on i raczej nie ma szans na \u015bwie\u017cy narybek. Przyczyna jest prosta\u00a0– Japo\u0144czykom nasze szachy zdecydowanie nie le\u017c\u0105. Maj\u0105 swoje, czyli shogi oraz kilka innych gier logicznych, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych prym wiedzie go. Panuje jednak powszechna opinia, \u017ce gdyby sytuacja z jakich\u015b powod\u00f3w uleg\u0142a zmianie, czyli m\u00f3wi\u0105c wprost, gdyby znalaz\u0142 si\u0119 w tym kraju sponsor w rodzaju prezydenta Ka\u0142mucji Kirsana Ilum\u017cynowa, to po paru latach szachi\u015bci z Dalekiego Wschodu dominowaliby nie tylko w grze bezpo\u015bredniej, ale tak\u017ce w solwingu tak, jak dzi\u015b sportowcy z tego regionu dominuj\u0105 w tenisie sto\u0142owym. Nie wykluczone zreszt\u0105, \u017ce tak si\u0119 stanie za spraw\u0105 szachowego boomu w Chinach. Najlepsi zawodnicy maj\u0105 tam jak u Pana Boga za piecem, wi\u0119c nic dziwnego, \u017ce ranking wielu z nich ro\u015bnie w niespotykanym tempie. Z cudem granicz\u0105 na przyk\u0142ad post\u0119py, jakie robi 13-letnia Hou Yifan<\/a>.<\/p>\n

Wr\u00f3\u0107my jednak do Japonii. Ot\u00f3\u017c z zainteresowaniem zadaniami szachowymi w tym kraju nie jest jednak tak \u017ale, jak na konkurencj\u0119 og\u00f3lnie niszow\u0105. Organizuje si\u0119 nawet turnieje kompozycji, czyli uk\u0142adania problem\u00f3w szachowych, ale z regu\u0142y s\u0105 one pod jednym wzgl\u0119dem specyficzne: Japo\u0144czyk\u00f3w kr\u0119c\u0105 g\u0142\u00f3wnie tzw. szachy bajkowe. M\u00f3wi\u0105c najkr\u00f3cej, chodzi o zadania, w kt\u00f3rych pojawiaj\u0105 si\u0119 regu\u0142y i figury odmienne od klasycznych. Niekt\u00f3re z nich dopuszczone s\u0105 przez FIDE, ale to kropla w morzu szachowej bajkowo\u015bci. Osoby zainteresowane szczeg\u00f3\u0142ami odsy\u0142am do Wikipedii<\/a>, a stamt\u0105d do dalszych stron, za\u015b\u00a0poni\u017cej przedstawiam dwa przyk\u0142ady japo\u0144skich bajek.<\/p>\n

Pierwszy nie jest do rozwi\u0105zywania, cho\u0107 oczywi\u015bcie zakazu nie ma, jednak z za\u0142o\u017cenia s\u0142u\u017cy wy\u0142\u0105cznie zilustrowaniu tego, jak ekstremalnym sportem umys\u0142owym bywa problemistyka szachowa w wersji japo\u0144skiej.<\/p>\n

\"baj_1.JPG\"\u00a0<\/p>\n

M\u00f3wi\u0105c kr\u00f3tko, jest to mat pomocniczy z obowi\u0105zkowym szachem oraz kr\u00f3lami transmutantami i dwoma czarnymi konikami polnymi. A wszystko do wykonania w… 105 posuni\u0119ciach. Nie mam pewno\u015bci, czy moja polska terminologia jest ca\u0142kiem poprawna, ale spr\u00f3buj\u0119 wyja\u015bni\u0107, w czym rzecz.<\/p>\n

Zaczynaj\u0105 czarne i wraz z bia\u0142ymi d\u0105\u017c\u0105 do zamatowania czarnego kr\u00f3la. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, czarne zachowuj\u0105 si\u0119 jak samob\u00f3jca, kt\u00f3ry wie, \u017ce kto\u015b chce go zg\u0142adzi\u0107 i postanowi\u0142 wykorzysta\u0107 okazj\u0119, pomagaj\u0105c mu w tym. To istota mata pomocniczego (i pomys\u0142 na kuriozalny krymina\u0142).
\nCzarne musz\u0105 w ka\u017cdym ruchu szachowa\u0107 bia\u0142ego kr\u00f3la.
\nOba kr\u00f3le s\u0105 transmutantami, co oznacza, \u017ce w momencie, gdy kt\u00f3ry\u015b z nich jest szachowany i chce lub musi salwowa\u0107 si\u0119 ucieczk\u0105 (nie mo\u017cna go obroni\u0107 inaczej, np. zas\u0142aniaj\u0105c), to powinien wykona\u0107 taki ruch, jakby by\u0142 figur\u0105, kt\u00f3ra go zaszachowa\u0142a.
\nZosta\u0142y jeszcze koniki pole (odwr\u00f3cone hetmany)\u00a0– ka\u017cdy z nich porusza si\u0119 jak hetman, ale przeskakuj\u0105c przez najbli\u017csz\u0105 bierk\u0119 (dowolnego koloru) znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 na linii ruchu i staj\u0105c na polu bezpo\u015brednio za ni\u0105. Je\u017celi na tym polu stoi bierka przeciwnika\u00a0– zostaje zbita, je\u017celi w\u0142asna\u00a0– ruch jest zabroniony.<\/p>\n

Gwoli jasno\u015bci oraz aby cho\u0107 troch\u0119 pokaza\u0107 „perfidi\u0119” kompozycji, zaczn\u0119 jednak rozwi\u0105zywanie:
\n1. KPf8-f6+ …
\nKonik polny przeskakuje kr\u00f3la, kt\u00f3ry tym samym zostaje zaszachowany przez konika polnego stoj\u0105cego na f1, ale poniewa\u017c kr\u00f3l jest transmutantem, wi\u0119c umykaj\u0105c wykonuje taki ruch, jakby by\u0142 konikiem polnym:
\n…\u00a0 1. KTf7-f5
\npowy\u017cszy schemat powtarza si\u0119 dwukrotnie:
\n2. KPf6-f4+\u00a0\u00a0 KTf5-f3
\n3. KPf4-f2+\u00a0\u00a0 KTf3-h3
\ni powstaje nast\u0119puj\u0105ca sytuacja:<\/p>\n

\"baj_2.jpg\"\u00a0<\/p>\n

4. KPf1-f3+\u00a0\u00a0 Wg3-g2
\nWie\u017ca ods\u0142aniaj\u0105c kr\u00f3la likwiduje szach\u00a0– \u0142adna bajka?
\nZosta\u0142o jeszcze tylko 101 posuni\u0119\u0107…<\/p>\n

Drugi problem to dwuchod\u00f3wka. Mimo niezwyk\u0142o\u015bci wydaje mi si\u0119 mo\u017cliwa do rozwi\u0105zania nawet przez osob\u0119, kt\u00f3ra styka si\u0119 z problemistyk\u0105 szachow\u0105, nie koniecznie bajkow\u0105, po raz pierwszy, cho\u0107 oczywi\u015bcie zadanie proste nie jest.<\/p>\n

\"baj_3.jpg\"\u00a0<\/p>\n

Bia\u0142e powinny zacz\u0105\u0107 i doprowadzi\u0107 do mata w drugim posuni\u0119ciu. Kr\u00f3le s\u0105 transmutantami, a w obsadzie wyst\u0119puj\u0105 dwa bia\u0142e i trzy czarne koniki polne oraz trzy bia\u0142e lunatyki (odwr\u00f3cone skoczki). Lunatyk mo\u017ce wykona\u0107 w jednym ruchu jeden lub kilka skok\u00f3w jak konik szachowy, ale wy\u0142\u0105cznie wzd\u0142u\u017c linii prostej. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, na pustej szachownicy m\u00f3g\u0142by z pola b2 zaw\u0119drowa\u0107 na c4, d6, e8 lub d3, f4, h5 albo\u00a0– jak skoczek\u00a0– na a4 lub d1. Nie m\u00f3g\u0142by jednak przedosta\u0107 si\u0119 poza stoj\u0105c\u0105 na kt\u00f3rym\u015b z wymienionych p\u00f3l figur\u0119\u00a0– je\u015bli by\u0142aby obca, zbi\u0142by j\u0105, ko\u0144cz\u0105c ruch.<\/p>\n

Przyznam si\u0119 na koniec, \u017ce p\u00f3ki co nie znam rozwi\u0105zania tego zadania. W Pa\u0144stwu ca\u0142a nadzieja, cho\u0107 skromna, bo analizowanie pozycji wygl\u0105da na zaj\u0119cie i\u015bcie benedykty\u0144skie. Tym razem wyj\u0105tkowo nadsy\u0142anych propozycji rozgryzienia poblemu nie b\u0119d\u0119 wstrzymywa\u0142. Chyba \u017ce pojawi\u0105 sie pro\u015bby o ich czasowe blokowanie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zagl\u0105dam na stron\u0119 z wynikami turnieju rozwi\u0105zywania zada\u0144 szachowych rozegranego w Moskwie. Arcymistrzowi Piotrowi Murdzi „nie sowsiem powiez\u0142o”. Zaj\u0105\u0142 trzecie miejsce. Nigdy przedtem nie uda\u0142o mu si\u0119 w bezpo\u015brednim pojedynku pokona\u0107 drugiego na li\u015bcie rankingowej solwer\u00f3w Rosjanina Georgija Jewsiejewa. Podobnie by\u0142o i tym razem. Niestety, okazje do pokonania oczko ni\u017cej notowanego rywala trafiaj\u0105 si\u0119 rzadko, […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=120"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=120"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}