{"id":131,"date":"2007-09-22T08:40:05","date_gmt":"2007-09-22T07:40:05","guid":{"rendered":"http:\/\/penszko.blog.polityka.pl\/?p=131"},"modified":"2008-08-14T20:07:53","modified_gmt":"2008-08-14T19:07:53","slug":"minister-krol-i-inne-figury","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/2007\/09\/22\/minister-krol-i-inne-figury\/","title":{"rendered":"Minister, kr\u00f3l i inne figury"},"content":{"rendered":"

Gdybym by\u0142 ministrem edukacji, wprowadzi\u0142bym do szk\u00f3\u0142 gry logiczne. Niekoniecznie jako odr\u0119bny przedmiot, ale te\u017c nie na zasadzie pr\u00f3by czy eksperymentu, tylko konsekwentnie i trwale. Korzy\u015bci z takiego posuni\u0119cia mo\u017cna by wymieni\u0107 sporo. Je\u015bli matematyka jest w gruncie rzeczy nauk\u0105 my\u015blenia, to gry logiczne s\u0105 bardzo efektywn\u0105 i bardzo przyjemn\u0105 form\u0105 tej nauki.<\/p>\n

Pomys\u0142 nie jest zbyt odkrywczy, bo rozrywkowe \u0142amanie g\u0142owy pojawia si\u0119 w szko\u0142ach nierzadko, tak\u017ce w Polsce, g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki tym nauczycielom, kt\u00f3rzy je lubi\u0105 i dostrzegaj\u0105 jego zalety. Czasem w ramach lekcji, cz\u0119\u015bciej na k\u00f3\u0142kach zainteresowa\u0144; co istotne\u00a0– z regu\u0142y jest przez uczni\u00f3w, zw\u0142aszcza tych m\u0142odszych, bardzo lubiane.<\/p>\n

Niedawna\u00a0epidemia sudoku sprawi\u0142a, \u017ce w wielu krajach \u0142amig\u0142\u00f3wka ta pojawi\u0142a si\u0119 na lekcjach jako ilustracja prostych zale\u017cno\u015bci logicznych, a r\u00f3wnocze\u015bnie zabawa umys\u0142owa. W przesz\u0142o\u015bci bywa\u0142o te\u017c odwrotnie\u00a0– moda na gry zaczyna\u0142a si\u0119 od szko\u0142y. Tak by\u0142o w przypadku masterminda, przeboju sprzed ponad 30 lat. Decyzj\u0105 brytyjskiego Departamentu Edukacji i Nauki wybrano w\u00f3wczas zestaw gier do promowania w szko\u0142ach. Obok szach\u00f3w i go znalaz\u0142o si\u0119 w\u015br\u00f3d nich kilka nowych pozycji, mi\u0119dzy innymi w\u0142a\u015bnie mastermind\u00a0– tak zacz\u0119\u0142a si\u0119 jego najpierw brytyjska, a potem \u015bwiatowa kariera.<\/p>\n

Szachy maj\u0105 oczywi\u015bcie najwi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 na to, by oficjalnie i uroczy\u015bcie, w bia\u0142o-czarnym mundurku, p\u00f3j\u015b\u0107 do szko\u0142y. Na razie do niej tu i \u00f3wdzie na kr\u00f3cej lub d\u0142u\u017cej wst\u0119puj\u0105\u00a0– pojawiaj\u0105 si\u0119 w programach zaj\u0119\u0107 obowi\u0105zkowych niekt\u00f3rych szk\u00f3\u0142 spo\u0142ecznych. Korzy\u015bci intelektualne, psychologiczne i spo\u0142eczne oraz frajda, jak\u0105 sprawiaj\u0105 uczniom szachowe lekcje s\u0105 tak oczywiste i widoczne, \u017ce wnioski dyrektora jednej z takich szk\u00f3\u0142 nie budz\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci:<\/p>\n

Szko\u0142a powinna uczy\u0107 gry w szachy tak, jak ortografii czy arytmetyki.\u00a0 I to nie z my\u015bl\u0105, \u017ce uda jej si\u0119 wychowa\u0107 przysz\u0142ych mistrz\u00f3w, bo tylko nieliczni, wyj\u0105tkowo uzdolnieni i pracowici osi\u0105gn\u0105 wysoki poziom. Wprowadzaj\u0105c przedmiot „szachy” dajemy jednak szans\u0119 zab\u0142y\u015bni\u0119cia ka\u017cdemu uczniowi. Czasami dziecko, kt\u00f3re ma etykietk\u0119 ucznia s\u0142abego, potrafi w\u0142a\u015bnie na tych zaj\u0119ciach wyzwoli\u0107 pewne cechy, o kt\u00f3re wcze\u015bniej by\u015bmy go nie podejrzewali. Z nauk\u0105 gry w szachy jest jak z nauk\u0105 p\u0142ywania. Nikt, kto nauczy si\u0119 p\u0142ywa\u0107 i gra\u0107 w szachy w dzieci\u0144stwie, nie \u017ca\u0142uje tego w \u017cyciu doros\u0142ym. Obie umiej\u0119tno\u015bci procentuj\u0105. Tego si\u0119\u00a0 nigdy nie zapomina<\/em>.<\/p>\n

\"Szach_n.JPG\"\u00a0– Tw\u00f3j ruch<\/em>.<\/p>\n

Wypada\u0142oby\u00a0 mo\u017ce doda\u0107, \u017ce nawet najbardziej entuzjastyczne opinie nie zwalniaj\u0105 od zachowania umiaru. S\u0105 m\u0142odzi ludzie, kt\u00f3rych niejako z natury do szach\u00f3w i w og\u00f3le do gier logicznych nie ci\u0105gnie. Bardzo prawdopodobne, \u017ce znielubiliby takie gry, gdyby sta\u0142y si\u0119 dla nich obowi\u0105zkiem serwowanym w nadmiarze. Wydaje si\u0119, \u017ce pami\u0119ta\u0142 o tym rosyjski minister edukacji, informuj\u0105c o projekcie wprowadzenia od 2008 roku do szk\u00f3\u0142 podstawowych szach\u00f3w jako przedmiotu obowi\u0105zkowego\u00a0– dw\u00f3ch godzin tygodniowo w pierwszej klasie.<\/p>\n

Tymczasem niedawno dotar\u0142a do mnie nieweso\u0142a wiadomo\u015b\u0107 od doktora Paw\u0142a Kerntopfa, redaktora dzia\u0142u szachowego w „Gazecie Wyborczej”: niestety, by\u0142ego redaktora, bowiem dzia\u0142 zosta\u0142 skasowany na pocz\u0105tku bie\u017c\u0105cego roku. Nie wiedzia\u0142em o tym, bo cho\u0107 nie pojawia\u0142 si\u0119 u mnie, czyli w Ma\u0142opolsce, to s\u0105dzi\u0142em, \u017ce w innych dodatkach regionalnych jest obecny (powstawa\u0142 w Warszawie i by\u0142 zawsze w wydaniu sto\u0142ecznym, a decyzja o jego zamieszczaniu w innych wydaniach nale\u017ca\u0142a do szef\u00f3w dodatk\u00f3w).
\nPami\u0119tam czasy, gdy trudno by\u0142o znale\u017a\u0107 poczytny dziennik lub czasopismo o du\u017cym nak\u0142adzie bez k\u0105cika szachowego obok krzy\u017c\u00f3wki. Zreszt\u0105 do dzi\u015b tak jest w wielu krajach. Obecnie pad\u0142 k\u0105cik nasz przedostatni. Pozosta\u0142 ju\u017c tylko jeden bastion gier umys\u0142owych, wzniesiony w organie UPR Najwy\u017cszy Czas!<\/em> Niezale\u017cnie od opinii o programie wspomnianej partii wypada obiektywnie stwierdzi\u0107, \u017ce \u00f3w apolityczny bastion, na kt\u00f3ry sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 a\u017c trzy rubryki\u00a0– szachowa, bryd\u017cowa i warcabowa\u00a0– poza tym, \u017ce unikalny, prezentuje si\u0119\u00a0nadzwyczaj solidnie.<\/p>\n

Wola\u0142bym nie komentowa\u0107 znikania szach\u00f3w z prasy, natomiast ku pokrzepieniu proponuj\u0119 pierwsz\u0105… klas\u00f3wk\u0119 z przedmiotu „gry logiczne”.
\nZadania s\u0105 dwa\u00a0– pierwsze zwi\u0105zane z „szachowym” mastermindem, drugie z szachami\u00a0– ale powi\u0105zane, wi\u0119c tworz\u0105ce jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n

\u0141amig\u0142\u00f3wkowym wyjadaczom wystarczy\u0142oby zapewne nast\u0119puj\u0105ce kr\u00f3tkie obja\u015bnienie:
\n– prosz\u0119 rozwi\u0105za\u0107 mastermind, a jego rozwi\u0105zanie przenie\u015b\u0107 na szachownic\u0119 i rozwi\u0105za\u0107 dwuchod\u00f3wk\u0119.
\nDla pozosta\u0142ych i gwoli \u015bcis\u0142o\u015bci\u00a0– instrukcje z detalami.<\/p>\n

Mastermind<\/strong><\/p>\n

\"szach_1.JPG\"\u00a0<\/p>\n

Nale\u017cy ustali\u0107 „kod” utworzony z pi\u0119ciu r\u00f3\u017cnych bierek szachowych (zast\u0105pione znakami zapytania). Kluczem do rozwi\u0105zania jest pi\u0119\u0107 podanych uk\u0142ad\u00f3w bierek i ocena zgodno\u015bci ka\u017cdego uk\u0142adu z „kodem”\u00a0– czarny krzy\u017cyk (szach) oznacza w\u0142a\u015bciw\u0105 bierk\u0119, ale na z\u0142ym miejscu, czerwony (mat)\u00a0– pe\u0142n\u0105 zgodno\u015b\u0107, czyli dobr\u0105 bierk\u0119 na tym samym miejscu, co w „kodzie”.<\/p>\n

Dwuchod\u00f3wka<\/strong><\/p>\n

\"szach_2.jpg\"\u00a0<\/p>\n

Bierki stanowi\u0105ce rozwi\u0105zanie masterminda nale\u017cy przenie\u015b\u0107 na szachownic\u0119 do p\u00f3l ze znakami zapytania\u00a0– oczywi\u015bcie umieszczaj\u0105c ka\u017cd\u0105 zamiast znaku w odpowiednim kolorze. Na diagramie pojawi si\u0119 w\u00f3wczas dwuchod\u00f3wka, czyli zadanie polegaj\u0105ce na zamatowaniu czarnego kr\u00f3la w dw\u00f3ch posuni\u0119ciach. Rozwi\u0105zanie dwuchod\u00f3wki, a \u015bci\u015blej\u00a0– jej pierwszy ruch\u00a0– jest rozwi\u0105zaniem ko\u0144cowym, kt\u00f3re wystarczy przes\u0142a\u0107 jako komentarz do wpisu.<\/p>\n

Za uporanie si\u0119 z klas\u00f3wk\u0105 na sz\u00f3stk\u0119 mo\u017cna wygra\u0107 nagrod\u0119-niespodziank\u0119. W\u015br\u00f3d os\u00f3b, kt\u00f3re do czwartkowego (27 wrze\u015bnia) po\u0142udnia prawid\u0142owo podadz\u0105 pierwszy ruch bia\u0142ych w rozwi\u0105zaniu dwuchod\u00f3wki, rozlosowana zostanie (uchyl\u0119 r\u0105bka tajemnicy) bardzo atrakcyjna gra. Komentarzy z rozwi\u0105zaniami nie b\u0119d\u0119 oczywi\u015bcie uwalnia\u0142 przed podanym terminem.<\/p>\n

Wypada jeszcze uprzedzi\u0107, \u017ce zadanie, poza tym, \u017ce nie\u0142atwe, jest tak\u017ce nieco podst\u0119pne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gdybym by\u0142 ministrem edukacji, wprowadzi\u0142bym do szk\u00f3\u0142 gry logiczne. Niekoniecznie jako odr\u0119bny przedmiot, ale te\u017c nie na zasadzie pr\u00f3by czy eksperymentu, tylko konsekwentnie i trwale. Korzy\u015bci z takiego posuni\u0119cia mo\u017cna by wymieni\u0107 sporo. Je\u015bli matematyka jest w gruncie rzeczy nauk\u0105 my\u015blenia, to gry logiczne s\u0105 bardzo efektywn\u0105 i bardzo przyjemn\u0105 form\u0105 tej nauki. Pomys\u0142 nie […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=131"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}