{"id":181,"date":"2008-03-10T07:40:26","date_gmt":"2008-03-10T06:40:26","guid":{"rendered":"http:\/\/penszko.blog.polityka.pl\/?p=181"},"modified":"2008-03-11T13:27:54","modified_gmt":"2008-03-11T12:27:54","slug":"szczypta-zlota","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/2008\/03\/10\/szczypta-zlota\/","title":{"rendered":"Szczypta z\u0142ota"},"content":{"rendered":"

Dziesi\u0105tki, a\u00a0mo\u017ce i\u00a0setki werdykt\u00f3w \u0141amiblogowej „\u0142awy przysi\u0119g\u0142ych” zawarte w komentarzach, kt\u00f3re nie pojawi\u0142y si\u0119 po poprzednim wpisie, \u015bwiadcz\u0105 o tym, \u017ce decyzj\u0119 rozstrzygaj\u0105c\u0105 o winie lub niewinno\u015bci korporacji Kimberly-Clark podj\u0105\u0107 jest bardzo trudno albo podejmowa\u0107 jej nie warto. Decyzja o takim potraktowaniu tej decyzji jest prawid\u0142owa i\u00a0nikt przedtem nie zdecydowa\u0142 si\u0119 na jej podj\u0119cie, nawet s\u0105d brytyjski. Moja informacja, \u017ce tak by\u0142o, to\u00a0mistyfikacja. Przepraszam tych, kt\u00f3rzy szukali potwierdzenia tego faktu w Internecie. Mo\u017cna wprawdzie trafi\u0107 na\u00a0par\u0119 informacji sugeruj\u0105cych wygran\u0105 profesora Penrose’a\u00a0i du\u017ce odszkodowania, ale s\u0105 to tylko domniemania lub pobo\u017cne \u017cyczenia.<\/p>\n

Roger Penrose nada\u0142 przed laty spory rozg\u0142os sprawie wykorzystania jego mozaik jako wzoru na papierze toaletowym i zapowiedzia\u0142 proces, jednak w por\u0119 si\u0119 zreflektowa\u0142. Po pierwsze dlatego, \u017ce zastrze\u017cenie odkrycia naukowego by\u0142o przynajmniej dyskusyjne,\u00a0mimo\u00a0\u017ce\u00a0chodzi\u0142o o wz\u00f3r geometryczny (na podobnej zasadzie mo\u017cna by zastrzec wst\u0119g\u0119 Moebiusa). Istotniejsze jednak, \u017ce sir Penrose dowiedzia\u0142 si\u0119 poniewczasie, i\u017c w zwi\u0105zku z up\u0142ywem lat wa\u017cno\u015b\u0107 jego patentu wygas\u0142a, zatem roszczenia na drodze prawnej nie mia\u0142y podstaw.<\/p>\n

Pocz\u0105tkowo firma Kimberly-Clark potraktowa\u0142a zarzuty uczonego z przymru\u017ceniem oka, mi\u0119dzy innymi rozpowszechniaj\u0105c informacj\u0119, jakoby odkrywca mozaik domaga\u0142 si\u0119 zniszczenia\u00a0gigantycznej partii\u00a0wyprodukowanego papieru toaletowego. Roger Penrose by\u0142 ju\u017c jednak w\u00f3wczas osob\u0105 znan\u0105, luminarzem nauki i VIP-em z tytu\u0142em szlacheckim, tote\u017c niebawem dzi\u0119ki po\u015brednictwu dosz\u0142o do przeprosin i rozm\u00f3w zako\u0144czonych ugod\u0105. Jej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w nie upubliczniono.<\/p>\n

Wspomina\u0142em poprzednio o zagadkowym zwi\u0105zku mi\u0119dzy 2-elementowymi, aperiodycznymi mozaikami Penrose’a, a z\u0142otym podzia\u0142em. Zagadka jest szczeg\u00f3lna, bo z\u0142oty podzia\u0142 to zjawisko matematyczne niemal z pogranicza mistyki, cho\u0107 mo\u017cna je okre\u015bli\u0107 trywialnie: podzia\u0142 ca\u0142o\u015bci na dwie nier\u00f3wne cz\u0119\u015bci jest z\u0142oty, gdy ca\u0142o\u015b\u0107 ma si\u0119 tak do wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci, jak wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 do mniejszej. Stosunek ten wyra\u017ca si\u0119 z\u0142ot\u0105 liczb\u0105, oznaczan\u0105 greck\u0105 liter\u0105 fi<\/em>, r\u00f3wn\u0105 (1 + sqrt5)\/2, czyli 1,61803398…
\nW przypadku ka\u017cdej 2-elemetowej mozaiki Penrose’a nie tylko stosunek d\u0142ugo\u015bci okre\u015blonych odcink\u00f3w tworz\u0105cych figury sk\u0142adowe wyra\u017ca si\u0119 z\u0142ot\u0105 liczb\u0105, ale jest ni\u0105 tak\u017ce stosunek liczby jednego rodzaju figur do drugiego w niesko\u0144czonej mozaice. Dlaczego tak jest, to dot\u0105d nierozwi\u0105zana zagadka. Natomiast poni\u017csza \u0142amig\u0142\u00f3wka jest znacznie prostsza i by\u0107 mo\u017ce zach\u0119ci Pa\u0144stwa do przypomnienia sobie podstawowych wiadomo\u015bci na temat z\u0142otego podzia\u0142u oraz do poczytania, cho\u0107by w Wikipedii,\u00a0o ciekawostkach zwi\u0105zanych z tym szlachetnym r\u0105bkiem matematyki.<\/p>\n

Prosz\u0119 rozwi\u0105za\u0107 poni\u017csze r\u00f3wnanie, czyli znale\u017a\u0107 warto\u015b\u0107 x<\/strong><\/em>. Na wszelki wypadek, gdyby kto\u015b po rzuceniu okiem\u00a0postanowi\u0142 natychmiast zmieni\u0107 kana\u0142, przypominam, \u017ce to nie zadanie rachunkowe z akademickiego podr\u0119cznika tylko\u00a0\u0142amig\u0142\u00f3wka matematyczna, w dodatku nieco \u017cartobliwa; grecka litera w r\u00f3wnaniu to w\u0142a\u015bnie fi<\/em>, czyli z\u0142ota liczba.<\/p>\n

\"zlo_1.jpg\"<\/p>\n

PS nadsy\u0142ane rozwi\u0105zania uwolni\u0119 za kilka dni, tu\u017c przed nast\u0119pnym wpisem<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dziesi\u0105tki, a\u00a0mo\u017ce i\u00a0setki werdykt\u00f3w \u0141amiblogowej „\u0142awy przysi\u0119g\u0142ych” zawarte w komentarzach, kt\u00f3re nie pojawi\u0142y si\u0119 po poprzednim wpisie, \u015bwiadcz\u0105 o tym, \u017ce decyzj\u0119 rozstrzygaj\u0105c\u0105 o winie lub niewinno\u015bci korporacji Kimberly-Clark podj\u0105\u0107 jest bardzo trudno albo podejmowa\u0107 jej nie warto. Decyzja o takim potraktowaniu tej decyzji jest prawid\u0142owa i\u00a0nikt przedtem nie zdecydowa\u0142 si\u0119 na jej podj\u0119cie, nawet […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/181"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=181"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/181\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3586,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/181\/revisions\/3586"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=181"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=181"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=181"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}