{"id":196,"date":"2008-05-05T08:42:12","date_gmt":"2008-05-05T07:42:12","guid":{"rendered":"http:\/\/penszko.blog.polityka.pl\/?p=196"},"modified":"2008-08-14T20:15:36","modified_gmt":"2008-08-14T19:15:36","slug":"krol-vel-hetman","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/2008\/05\/05\/krol-vel-hetman\/","title":{"rendered":"Kr\u00f3l vel hetman"},"content":{"rendered":"

Odnaleziony przed p\u00f3\u0142tora rokiem zbi\u00f3r zada\u0144 szachowych z prze\u0142omu XV i XVI wieku, o kt\u00f3rym wspomnia\u0142em w poprzednim wpisie, sta\u0142 si\u0119 sensacj\u0105 przede wszystkim ze wzgl\u0119du na domniemanie, i\u017c jego ilustratorem by\u0142 Leonardo da Vinci. Tak\u0105 hipotez\u0119, sk\u0105din\u0105d uzasadnion\u0105, wysun\u0119\u0142a Fundacja<\/a> Coronini Cronberg, b\u0119d\u0105ca w\u0142a\u015bcicielem manuskryptu, a nast\u0119pnie zwr\u00f3cono si\u0119 do ekspert\u00f3w o ocen\u0119 (obecnie trwaj\u0105 badania w Stanach Zjednoczonych). Zawarto\u015bci\u0105 merytoryczn\u0105\u00a0 dzie\u0142a ma\u0142o kto si\u0119 interesowa\u0142, cho\u0107 Fundacja ujawni\u0142a cztery zadania. Przyczyny mog\u0142y by\u0107 dwie: rysunki bierek by\u0142y dla wielu os\u00f3b zagadk\u0105 albo te\u017c zgryz stanowi\u0142o to, co autor mia\u0142 na my\u015bli. Wydaje si\u0119, \u017ce to drugie sprawia\u0142o wi\u0119kszy k\u0142opot, skoro dwaj znani angielscy dziennikarze szachowi bez problem\u00f3w „przet\u0142umaczyli” jeden z orygina\u0142\u00f3w (diagramy poni\u017cej), a nast\u0119pnie nie bez problem\u00f3w pr\u00f3bowali si\u0119 z nim zmierzy\u0107.<\/p>\n

\"Pac_4.jpg\"\u00a0\"Pac_5.JPG\"\u00a0<\/p>\n

Jako pierwszy zmaga\u0142 si\u0119 z zadaniem Leonard Barden w Guardianie <\/em>z 26 lutego, ale w ko\u0144cu poleg\u0142 stwierdzaj\u0105c, \u017ce nie ma nawet mglistego poj\u0119cia, o co Paciolemu chodzi\u0142o. 12 marca na \u0142amach Timesa<\/em> Raymond Keene po\u015bwi\u0119ci\u0142 analizie nieco wi\u0119cej miejsca. Zauwa\u017cy\u0142 oczywi\u015bcie, \u017ce czarny kr\u00f3l, o dziwo, znajduje si\u0119 pod szachem, a obecno\u015b\u0107 pionka na d1 jest zapewne b\u0142\u0119dem kopisty (zaproponowa\u0142 zast\u0105pienie pionka skoczkiem), ale konkluzja sprowadza\u0142a si\u0119 tylko do stwierdzenia, \u017ce pozycja jest bardzo skomplikowana oraz: trzeba nie lada intelektu, aby rozszyfrowa\u0107, o co chodzi w \u0142amig\u0142\u00f3wce i znale\u017a\u0107 rozwi\u0105zanie\u00a0– to bardzo trudne nawet dla najsilniejszych graczy. Ze wzgl\u0119du na skomplikowanie pozycji jest to praktycznie wyzwanie dla komputera<\/em>.<\/p>\n

\u017baden z Anglik\u00f3w nie poda\u0142 wprost, z jakiego \u017ar\u00f3d\u0142a korzysta\u0142, zast\u0119puj\u0105c dawne oznaczenia bierek wsp\u00f3\u0142czesnymi, ale z tekst\u00f3w wynika\u0142o, \u017ce autorytet w tym zakresie stanowi\u0142 historyk szach\u00f3w Richard Eales z University of Kent.<\/p>\n

Opieraj\u0105c si\u0119 na powy\u017cszym odwzorowaniu „przet\u0142umaczy\u0142em” w poprzednim wpisie inne zadanie Paciolego. Powsta\u0142a pozycja nie tylko zagadkowa, ale wr\u0119cz kuriozalna z podw\u00f3jnym szachem. Nic dziwnego, \u017ce nie zabra\u0142 si\u0119 za ni\u0105 \u017caden z Anglik\u00f3w. Z pewno\u015bci\u0105 jednak obaj podj\u0119liby si\u0119 tego po uprzedniej konsultacji z… Andrzejem69.
\nS\u0119k w tym, \u017ce zaproponowana w komentarzu do poprzedniego wpisu przez Andrzeja69 zamiana miejscami kr\u00f3la i hetmana czyni\u00a0oba zadania Paciolego tak przejrzystymi, \u017ce nie spos\u00f3b w\u0105tpi\u0107 w jej s\u0142uszno\u015b\u0107. Oto dwa prezentowane w \u0141amiblogu zadania po wprowadzeniu tej zmiany:<\/p>\n

\"Pac_7.JPG\"\u00a0<\/p>\n

Teraz mo\u017cna bez trudu zauwa\u017cy\u0107, \u017ce diagramy to nie tyle zadania, co raczej ilustracje dw\u00f3ch temat\u00f3w ze szk\u00f3\u0142ki szachowej: pierwszy dotyczy zwi\u0105zania figur, co umo\u017cliwia danie mata (hetman na d6 i mat w nast\u0119pnym ruchu), drugi jest przyk\u0142adem mata z ods\u0142ony (odej\u015bcie wie\u017c\u0105 g3).
\nNie ma te\u017c w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce w obu przypadkach obowi\u0105zuj\u0105 nowe regu\u0142y gry, czego dodatkowym potwierdzeniem s\u0105 pozycje go\u0144c\u00f3w, bo niekt\u00f3re z nich nie znalaz\u0142yby si\u0119 na zajmowanych polach, gdyby porusza\u0142y si\u0119 po dawnemu.<\/p>\n

Nie wiem, czy b\u0142\u0105d w\u00a0angielskim „t\u0142umaczeniu” by\u0142 nast\u0119pstwem nieuwagi dziennikarzy, czy te\u017c Paciolemu pomyli\u0142 si\u0119 kr\u00f3l z hetmanem albo zastosowa\u0142 nietypowe oznaczenia. Jak by nie by\u0142o, w przysz\u0142o\u015bci w podobnych przypadkach dziennikarze szachowi powinni konsultowa\u0107 si\u0119 z Andrzejem69.<\/p>\n

I jeszcze jedna ciekawostka. Znale\u017ali si\u0119 szachi\u015bci (komputery?), kt\u00f3rzy uznali „t\u0142umaczenie” zadania Paciolego, zamieszczone w Guardianie<\/em> i Timesie<\/em> (prawy diagram na g\u00f3rnym rysunku), jak gdyby nigdy nic, za poprawn\u0105 wielochod\u00f3wk\u0119 i… znale\u017ali dwa rozwi\u0105zania. Zaczynaj\u0105 oczywi\u015bcie czarne, broni\u0105c si\u0119 przed szachem, ale matuj\u0105 jak zwykle bia\u0142e\u00a0– w o\u015bmiu posuni\u0119ciach. Mo\u017ce wi\u0119c wszystko jest OK:) –\u00a0co Pan na to, ojczulku Pacioli?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Odnaleziony przed p\u00f3\u0142tora rokiem zbi\u00f3r zada\u0144 szachowych z prze\u0142omu XV i XVI wieku, o kt\u00f3rym wspomnia\u0142em w poprzednim wpisie, sta\u0142 si\u0119 sensacj\u0105 przede wszystkim ze wzgl\u0119du na domniemanie, i\u017c jego ilustratorem by\u0142 Leonardo da Vinci. Tak\u0105 hipotez\u0119, sk\u0105din\u0105d uzasadnion\u0105, wysun\u0119\u0142a Fundacja Coronini Cronberg, b\u0119d\u0105ca w\u0142a\u015bcicielem manuskryptu, a nast\u0119pnie zwr\u00f3cono si\u0119 do ekspert\u00f3w o ocen\u0119 (obecnie […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/196"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=196"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/196\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=196"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=196"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=196"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}