{"id":2729,"date":"2011-12-19T07:51:04","date_gmt":"2011-12-19T06:51:04","guid":{"rendered":"http:\/\/penszko.blog.polityka.pl\/?p=2729"},"modified":"2011-12-19T07:51:04","modified_gmt":"2011-12-19T06:51:04","slug":"swierszcze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/2011\/12\/19\/swierszcze\/","title":{"rendered":"\u015awierszcze"},"content":{"rendered":"

Od dawna bezskutecznie pr\u00f3buj\u0119 rozwik\u0142a\u0107 pewn\u0105 zagadk\u0119 historyczno-obyczajow\u0105. Postanowi\u0142em o niej wspomnie\u0107, bo by\u0107 mo\u017ce jak w przypadku kaczki krzy\u017c\u00f3wki<\/a> dylemat rozstrzygn\u0119\u0142a jawa<\/strong>, tak teraz r\u00f3wnie\u017c znajdzie si\u0119 kto\u015b dociekliwy lub kompetentny. Formalnie sprawa tak\u017ce wi\u0105\u017ce si\u0119 z krzy\u017c\u00f3wk\u0105, ale nie kaczk\u0105 – chyba \u017ce dziennikarsk\u0105 – poniewa\u017c \u017ar\u00f3d\u0142em zagadki jest tekst zamieszczony w jednym z polskich czasopism, bodaj\u017ce w Kurierze Warszawskim<\/em>, w styczniu 1925 r., dotycz\u0105cy nadci\u0105gaj\u0105cego w\u00f3wczas sza\u0142u krzy\u017c\u00f3wkowego.<\/p>\n

Ten stary dzieciak, jakim jest ludzko\u015b\u0107, co pewien czas przejmuje si\u0119 jak\u0105\u015b cho\u0107by najdrobniejsz\u0105 bagatel\u0105 tak gor\u0105co, tak wprost nami\u0119tnie i powszechnie, \u017ce z tego robi si\u0119 prawdziwy sza\u0142. Starzy ludzie pami\u0119taj\u0105 np. jak przed kilku dziesi\u0105tkami lat ludzie palili si\u0119 do zabawki „cri cri”, jak wszyscy m\u0119\u017cczy\u017ani i kobiety, starcy i m\u0142odzi, powa\u017cni i trzpioty tem „cri cri” si\u0119 zabawiali. Ot\u00f3\u017c podobny sza\u0142 z Anglii i Ameryki idzie teraz ku ca\u0142emu \u015bwiatu…<\/em><\/p>\n

O co chodzi z tym „cri cri”? Co to by\u0142o? Kiedy\u015b szpera\u0142em w bibliotece, dzi\u015b w Internecie, ale bezskutecznie. Okre\u015blenie brzmi z francuska – i rzeczywi\u015bcie, jest kilka „cri cri” we francuskiej Wikipedii, zreszt\u0105 w innych te\u017c si\u0119 trafiaj\u0105. Najbli\u017csza zabawce wydaje si\u0119 onomatopeja, na\u015bladuj\u0105ca granie \u015bwierszcza. To mo\u017ce by\u0107 \u015blad, ale do niczego konkretnego mnie nie doprowadzi\u0142. Skoro w roku 1925 mowa jest o starych ludziach, pami\u0119taj\u0105cych owe „cri cri”, to boom na nie powinien by\u0142 przypa\u015b\u0107 mniej wi\u0119cej na lata 80. XIX wieku. Nie odkry\u0142em jednak \u017cadnego \u00f3wczesnego „sza\u0142u”, kt\u00f3ry mia\u0142by co\u015b wsp\u00f3lnego z tym zagadkowym \u015bwierszczowym okre\u015bleniem. By\u0107 mo\u017ce by\u0142a to oboczna nazwa innej zabawki, kt\u00f3ra (nazwa) posz\u0142a w zapomnienie. Mo\u017ce kto\u015b, kto czyta\u0142 np. Kroniki<\/em> Prusa, pami\u0119ta jak\u0105\u015b wzmiank\u0119 na ten temat. A mo\u017ce wiedz\u0105 co\u015b osoby, kt\u00f3rym bliska jest historia zabawek. Pomocy!<\/p>\n

A skoro o \u015bwierszczach mowa…
\nNa 13 li\u015bciach, ponumerowanych od 1 do 13 (w przypadkowej kolejno\u015bci), siedzi 13 \u015bwierszczy. W pewnym momencie wszystkie r\u00f3wnocze\u015bnie przeskoczy\u0142y na inne li\u015bcie – ka\u017cdy na li\u015b\u0107 z numerem o jeden wi\u0119kszym – opr\u00f3cz siedz\u0105cego na 13 li\u015bciu, kt\u00f3ry skoczy\u0142 na li\u015b\u0107 numer 1. Na rysunku ujawnione s\u0105 numery tylko czterech li\u015bci (3, 5, 8, 11). Gdzie znajduje si\u0119 li\u015b\u0107 numer 13, je\u015bli wiadomo, \u017ce linie skok\u00f3w \u015bwierszczy (widziane z g\u00f3ry) nigdzie si\u0119 nie przecina\u0142y ani nie pokrywa\u0142y?<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u015aWIERSZCZ jest najd\u0142u\u017cszym (9 liter) polskim rzeczownikiem jednosylabowym. A kto wie, jakie jest najd\u0142u\u017csze w naszym j\u0119zyku s\u0142owo monosylaba (czasownik, 10 liter)? Na \u015bwiecie prawdopodobnie prym wiedzie oryginalne, czyli francuskie okre\u015blenie Smerf\u00f3w – SCHTROUMPFS (11).<\/p>\n

Poni\u017cej chi\u0144ski \u015bwierszcz – \u0142amig\u0142\u00f3wka-uk\u0142adanka z 40 cz\u0119\u015bci.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Komentarze z prawid\u0142owymi<\/strong> rozwi\u0105zaniami uwalniane s\u0105 wieczorem w przeddzie\u0144 kolejnego wpisu. Wpisy pojawiaj\u0105 si\u0119 co 3-4 dni.<\/sub><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od dawna bezskutecznie pr\u00f3buj\u0119 rozwik\u0142a\u0107 pewn\u0105 zagadk\u0119 historyczno-obyczajow\u0105. Postanowi\u0142em o niej wspomnie\u0107, bo by\u0107 mo\u017ce jak w przypadku kaczki krzy\u017c\u00f3wki dylemat rozstrzygn\u0119\u0142a jawa, tak teraz r\u00f3wnie\u017c znajdzie si\u0119 kto\u015b dociekliwy lub kompetentny. Formalnie sprawa tak\u017ce wi\u0105\u017ce si\u0119 z krzy\u017c\u00f3wk\u0105, ale nie kaczk\u0105 – chyba \u017ce dziennikarsk\u0105 – poniewa\u017c \u017ar\u00f3d\u0142em zagadki jest tekst zamieszczony w jednym […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2729"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2729"}],"version-history":[{"count":35,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2729\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2804,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2729\/revisions\/2804"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2729"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2729"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2729"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}