{"id":343,"date":"2009-01-18T19:03:13","date_gmt":"2009-01-18T18:03:13","guid":{"rendered":"http:\/\/penszko.blog.polityka.pl\/?p=343"},"modified":"2009-01-18T19:03:13","modified_gmt":"2009-01-18T18:03:13","slug":"bezsennosc-na-stoku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/2009\/01\/18\/bezsennosc-na-stoku\/","title":{"rendered":"Bezsenno\u015b\u0107 na stoku"},"content":{"rendered":"

Najlepsze pomys\u0142y przychodz\u0105 do g\u0142owy przed za\u015bni\u0119ciem i po przebudzeniu. Kto ma co\u015b do prze-, ob- lub wymy\u015blenia, powinien wcze\u015bnie k\u0142a\u015b\u0107 si\u0119 spa\u0107 i nie wstawa\u0107 od razu, gdy sen odp\u0142ynie. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, wylegiwanie si\u0119 w \u0142\u00f3\u017cku sprzyja inwencji, zw\u0142aszcza gdy wok\u00f3\u0142 jest wzgl\u0119dny spok\u00f3j. Jak twierdzi\u0142 Pliniusz M\u0142odszy, Umys\u0142 \u017cywi si\u0119 cisz\u0105 nocy<\/em>.
\nMa to tylko t\u0119 s\u0142ab\u0105 stron\u0119, \u017ce gdy my\u015blenie jest zbyt intensywne albo wi\u0105\u017ce si\u0119 z emocjami, w\u00f3wczas pojawiaj\u0105 si\u0119 k\u0142opoty z za\u015bni\u0119ciem. Wtedy nawet obliczanie kolejnych wyraz\u00f3w ci\u0105gu, o kt\u00f3rym wspomina\u0142em w poprzednim wpisie, mo\u017ce nie pom\u00f3c.<\/p>\n

Wielu znanych matematyk\u00f3w cierpia\u0142o na bezsenno\u015b\u0107. Niekt\u00f3rzy uczynili z tej dolegliwo\u015bci co\u015b w rodzaju narz\u0119dzia pracy, cho\u0107 cz\u0119sto by\u0142 to jej efekt. Cierpieli na ni\u0105 mi\u0119dzy innymi Newton i Ramanujan, a Dodgson, czyli autor Alicji w krainie czar\u00f3w<\/em>, wyda\u0142 nawet zbiorek „poduszkowych” zada\u0144 u\u0142o\u017conych podczas bezsennych nocy (Pillow-Problems Thought Out During Sleepless Nights<\/em>). Ksi\u0105\u017ceczka jest niestety ma\u0142o rozrywkowa dla wsp\u00f3\u0142czesnego czytelnika. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zada\u0144 przypomina te z podr\u0119cznik\u00f3w matematyki dla szko\u0142y podstawowej lub liceum. Tylko kilka kojarzy si\u0119 Alicj\u0105…<\/em> ze wzgl\u0119du na fabu\u0142k\u0119 zawieraj\u0105c\u0105 iskierki absurdalnego humoru. We wst\u0119pie autor przytacza swoje ulubione paradoksalne powiedzonka w rodzaju:
\nPewien cz\u0142owiek mia\u0142 tak du\u017ce stopy, \u017ce musia\u0142 zak\u0142ada\u0107 spodnie przez g\u0142ow\u0119<\/em>.
\nPie\u0144 drzewa, kt\u00f3re wyros\u0142o na drodze, by\u0142 tak du\u017cy, \u017ce trzeba\u00a0go by\u0142o omija\u0107 z dw\u00f3ch stron<\/em>.<\/p>\n

To drugie zdanie zainspirowa\u0142o rysownik\u00f3w i sta\u0142o si\u0119 zal\u0105\u017ckiem dzi\u015b ju\u017c oklepanego motywu. Jako jeden z pierwszych wykorzysta\u0142 go przed 70 laty w wersji narciarskiej Charles Addams\u00a0na \u0142amach\u00a0New Yorkera<\/em>.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Martin Gardner og\u0142osi\u0142 kiedy\u015b\u00a0mini-konkurs zwi\u0105zany z tym rysunkiem. Za\u0142o\u017cy\u0142 mianowicie, \u017ce sytuacja na nim przedstawiona powsta\u0142a w rzeczywisto\u015bci i zaproponowa\u0142 czytelnikom, by spr\u00f3bowali wyja\u015bni\u0107, jak mog\u0142o do niej doj\u015b\u0107. Aby nie ogranicza\u0107 fantazji, rysunek zosta\u0142 okrojony do tego, co najistotniejsze, a wi\u0119c widoczny jest wy\u0142\u0105cznie fragment \u015blad\u00f3w\u00a0– ich ko\u0144ca, czyli narciarza, nie wida\u0107.
\nZa najbardziej „realne” uznane zosta\u0142o nast\u0119puj\u0105ce wyja\u015bnienie:<\/p>\n

Narciarz waln\u0105\u0142 w pie\u0144 drzewa okrakiem, ale lekko, asekuruj\u0105c si\u0119 r\u0119kami. Wcisn\u0105\u0142 jedn\u0105 nart\u0119 w \u015bnieg, by nie odjecha\u0142a i wypi\u0105\u0142 j\u0105. Nie ruszaj\u0105c nog\u0105 z nart\u0105 prze\u015blizgn\u0105\u0142 si\u0119\u00a0za drzewo\u00a0i stoj\u0105c do niego plecami wpi\u0105\u0142 nart\u0119, po czym ruszy\u0142 dalej po stoku.<\/p>\n

Mo\u017ce kto\u015b z Pa\u0144stwa mia\u0142by lepsz\u0105 lub zabawniejsz\u0105 propozycj\u0119 wyja\u015bnienia, cho\u0107by i\u00a0mocno zakr\u0119con\u0105. Przypominam, \u017ce najlepsze pomys\u0142y przychodz\u0105 do g\u0142owy przed snem lub tu\u017c po przebudzeniu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Najlepsze pomys\u0142y przychodz\u0105 do g\u0142owy przed za\u015bni\u0119ciem i po przebudzeniu. Kto ma co\u015b do prze-, ob- lub wymy\u015blenia, powinien wcze\u015bnie k\u0142a\u015b\u0107 si\u0119 spa\u0107 i nie wstawa\u0107 od razu, gdy sen odp\u0142ynie. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, wylegiwanie si\u0119 w \u0142\u00f3\u017cku sprzyja inwencji, zw\u0142aszcza gdy wok\u00f3\u0142 jest wzgl\u0119dny spok\u00f3j. Jak twierdzi\u0142 Pliniusz M\u0142odszy, Umys\u0142 \u017cywi si\u0119 cisz\u0105 nocy. Ma […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/343"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=343"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/343\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=343"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=343"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=343"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}