{"id":380,"date":"2009-03-17T09:21:29","date_gmt":"2009-03-17T08:21:29","guid":{"rendered":"http:\/\/penszko.blog.polityka.pl\/?p=380"},"modified":"2009-03-17T09:21:29","modified_gmt":"2009-03-17T08:21:29","slug":"kryptoanegdotka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/2009\/03\/17\/kryptoanegdotka\/","title":{"rendered":"Kryptoanegdotka"},"content":{"rendered":"

<\/a>Przed wielu laty, gdy komputery osobiste dopiero raczkowa\u0142y, niekt\u00f3re rodzaje \u0142amig\u0142\u00f3wek\u00a0– zw\u0142aszcza te trudniejsze, konkursowe\u00a0– cieszy\u0142y si\u0119 wi\u0119kszym wzi\u0119ciem ni\u017c dzi\u015b. Szanse by\u0142y bardziej wyr\u00f3wnane, bo zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 rozwi\u0105zuj\u0105cych mog\u0142a liczy\u0107 tylko na w\u0142asny m\u00f3zg, a na\u00a0elektronowy nie. Do takich \u0142amig\u0142\u00f3wek nale\u017ca\u0142y kryptarytmy, w kt\u00f3rych chodzi\u0142o o ujawnienie dzia\u0142a\u0144 algebraicznych zaszyfrowanych literami; wiadomo by\u0142o tylko,\u00a0\u017ce takim samym literom odpowiadaj\u0105 jednakowe cyfry, a r\u00f3\u017cnym\u00a0– r\u00f3\u017cne. To proces jakby odwrotny ni\u017c w kryptologii, gdzie tekst bywa szyfrowany liczbami, cho\u0107 w gruncie rzeczy taki sam, bo w obu przypadkach jedne znaki zast\u0119powane s\u0105 innymi.<\/p>\n

Za najcenniejsze, ze wzgl\u0119du na szczeg\u00f3lny smaczek, uchodz\u0105 kryptarytmy zwane czasem alfametykami, z\u0142o\u017cone ze s\u0142\u00f3w tworz\u0105cych w miar\u0119 sensown\u0105 „arytmetycznie” albo poprawn\u0105 gramatycznie ca\u0142o\u015b\u0107\u00a0(w \u0141amiblogu\u00a0zamieszcza\u0142em ju\u017c\u00a0kilka klasycznych\u00a0przyk\u0142ad\u00f3w<\/a>). Kiedy\u015b w rozmowie z pewnym w\u0142oskim koleg\u0105 po fachu na temat takich urokliwych alfametyk\u00f3w przytoczy\u0142em polski przyk\u0142ad, kt\u00f3ry w\u00f3wczas wpad\u0142 mi do g\u0142owy:<\/p>\n

<\/a><\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0141amig\u0142\u00f3wkowo idealny nie jest, bo rozwi\u0105zania s\u0105 dwa, ale nadrabia t\u0119 s\u0142abo\u015b\u0107 sensem.<\/p>\n

Po paru miesi\u0105cach we w\u0142oskim czasopi\u015bmie po\u015bwi\u0119conym grom i \u0142amig\u0142\u00f3wkom ukaza\u0142 si\u0119 artyku\u0142 zawieraj\u0105cy przyk\u0142ady najciekawszych znaczeniowo alfametyk\u00f3w w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach, a w\u015br\u00f3d nich tak\u017ce „ca\u0142u\u015bny”, kt\u00f3ry wygl\u0105da\u0142 tak:<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Niefortunna zmiana spowodowa\u0142a, \u017ce rozwi\u0105zania nie by\u0142o, ale w nast\u0119pnym numerze zamieszczono wyja\u015bnienie. Jak si\u0119 potem dowiedzia\u0142em, na chybcika pr\u00f3bowano wybrn\u0105\u0107 z opresji, bo wszystko dzia\u0142o si\u0119 tu\u017c przed oddaniem numeru z przeprosinami i poprawk\u0105 do druku. Ze s\u0142ownikiem w\u0142osko-polskim by\u0142y problemy, Internet te\u017c dopiero raczkowa\u0142, ale kto\u015b przypomnia\u0142 sobie informacj\u0119 autora artyku\u0142u, \u017ce jaka\u015b litera by\u0142a czysto polska. Znalaz\u0142 wi\u0119c gdzie\u015b polski alfabet i zacz\u0105\u0142 kombinowa\u0107 ze znakami diakrytycznymi\u00a0– kreseczkami i ogonkami. Za\u0142o\u017cy\u0142 tak\u017ce\u00a0– i to doprowadzi\u0142o do zaskakuj\u0105cej „poprawki”\u00a0– \u017ce rozwi\u0105zanie, jak\u00a0przysta\u0142o na przyzwoity kryptartytm,\u00a0musi by\u0107 tylko jedno<\/strong>. No i wykombinowa\u0142.<\/p>\n

W wyja\u015bnieniu pojawi\u0142a si\u0119 informacja, \u017ce pewna litera powinna by\u0107 „troch\u0119 inna”. O kt\u00f3r\u0105 liter\u0119 chodzi\u0142o?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przed wielu laty, gdy komputery osobiste dopiero raczkowa\u0142y, niekt\u00f3re rodzaje \u0142amig\u0142\u00f3wek\u00a0– zw\u0142aszcza te trudniejsze, konkursowe\u00a0– cieszy\u0142y si\u0119 wi\u0119kszym wzi\u0119ciem ni\u017c dzi\u015b. Szanse by\u0142y bardziej wyr\u00f3wnane, bo zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 rozwi\u0105zuj\u0105cych mog\u0142a liczy\u0107 tylko na w\u0142asny m\u00f3zg, a na\u00a0elektronowy nie. Do takich \u0142amig\u0142\u00f3wek nale\u017ca\u0142y kryptarytmy, w kt\u00f3rych chodzi\u0142o o ujawnienie dzia\u0142a\u0144 algebraicznych zaszyfrowanych literami; wiadomo by\u0142o tylko,\u00a0\u017ce […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/380"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=380"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/380\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=380"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=380"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=380"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}