
{"id":5379,"date":"2014-01-07T10:34:46","date_gmt":"2014-01-07T09:34:46","guid":{"rendered":"http:\/\/penszko.blog.polityka.pl\/?p=5379"},"modified":"2014-01-07T10:34:46","modified_gmt":"2014-01-07T09:34:46","slug":"rok-tri-rok-fi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/2014\/01\/07\/rok-tri-rok-fi\/","title":{"rendered":"Rok Tri-, rok Fi-"},"content":{"rendered":"<p>W bodaj najs\u0142ynniejszym ci\u0105gu matematycznym &#8211; Fibonacciego, ka\u017cdy wyraz (opr\u00f3cz pary pocz\u0105tkowych jedynek) jest sum\u0105 dwu poprzednich wyraz\u00f3w:<br \/>\n1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, 233, 377, 610, 987, 1597,&#8230;<br \/>\nJego mniej znany kuzyn, ci\u0105g Tribonacciego, do trzeciego wyrazu wygl\u0105da tak samo, a dalej ka\u017cdy wyraz jest sum\u0105 trzech poprzednich:<br \/>\n1, 1, 2, 4, 7, 13, 24, 44, 81, 149, 274, 504, 927, 1705,&#8230;<br \/>\n(jak wida\u0107 preferuj\u0119 dawny zapis bez zer na pocz\u0105tku, kt\u00f3re wskoczy\u0142y do ci\u0105g\u00f3w &#8211; moim zdaniem niepotrzebnie &#8211; w latach 70.).<\/p>\n<p>Stosunek dwu kolejnych wyraz\u00f3w ci\u0105gu Fibonacciego &#8211; <em>F<\/em>(<em>n<\/em>+1)\/<em>F<\/em>(<em>n<\/em>) &#8211; zmierza, wraz ze wzrostem <em>n<\/em>, do tzw. z\u0142otej liczby <em>fi<\/em>, kt\u00f3ra jest podstaw\u0105 z\u0142otego podzia\u0142u.<br \/>\n<em>fi<\/em> = (1+sqrt5)\/2 = 1,61803&#8230;<br \/>\nLiczba <em>fi<\/em> jest tak\u017ce pierwiastkiem wielomianu <em>x<\/em>^2 &#8211; <em>x<\/em> &#8211; 1. Je\u015bli wielomian ten potraktowa\u0107 jako wz\u00f3r na ci\u0105g: <em>a(n) = n<\/em>^2 &#8211; <em>n<\/em> &#8211; 1, to dla <em>n <\/em>= 1, 2, 3&#8230; powstanie <strong>ci\u0105g wielomianowy<\/strong> Fibonacciego:<br \/>\n-1, 1, 5, 11, 19, 29, 41, 55, 71, 89, 109, 131, 155, 181, 209,&#8230;<\/p>\n<p>Analogicznie stosunek dwu kolejnych wyraz\u00f3w ci\u0105gu Tribonacciego zmierza do sta\u0142ej Tribonacciego r\u00f3wnej 1,83929&#8230;, kt\u00f3ra jest te\u017c pierwiastkiem wielomianu <em>x<\/em>^3 &#8211; <em>x<\/em>^2 &#8211; <em>x<\/em> &#8211; 1.<br \/>\n<strong>Ci\u0105g wielomianowy<\/strong> Tribonacciego ro\u015bnie oczywi\u015bcie znacznie szybciej ni\u017c odpowiedni ci\u0105g Fibonacciego, a jego trzynastym wyrazem jest &#8211; FANFARY!!! &#8211; <strong>2014<\/strong>, czyli:<br \/>\n13^3 &#8211; 13^2 &#8211; 13^1 &#8211; 13^0 = <strong>2014<\/strong><\/p>\n<p>W klasycznych ci\u0105gach Fibonacciego i Tribonacciego liczba 2014 nie pojawia si\u0119, ale w &#8222;wariacjach na temat&#8221; i owszem. Wariacje polegaj\u0105 w przypadku ci\u0105gu Fibonacciego na zadaniu dowolnej pary wyraz\u00f3w pocz\u0105tkowych. Chodzi przy tym o wyb\u00f3r takiej pary, aby 2014 pojawi\u0142o si\u0119 jak najp\u00f3\u017aniej. Trywialnym wariantem jest ci\u0105g, w kt\u00f3rym bie\u017c\u0105cy rok wyst\u0119puje natychmiast, np. <strong>1<\/strong>, <strong>2013<\/strong>, 2014,&#8230; Mo\u017cna jednak ulokowa\u0107 go znacznie lepiej &#8211; na dziesi\u0105tym miejscu: <strong>2<\/strong>, <strong>58<\/strong>, 60, 118, 178, 296, 474, 770, 1244, 2014,&#8230; Ale mo\u017ce by\u0107 jeszcze lepiej, czyli dalej &#8211; jakimi dwoma liczbami (ca\u0142kowitymi, dodatnimi) b\u0119dzie si\u0119 w\u00f3wczas zaczyna\u0142 ci\u0105g?<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Kom.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-4770\" title=\"Kom\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Kom-1024x27.jpg\" alt=\"\" width=\"620\" height=\"16\" srcset=\"\/penszko\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Kom-1024x27.jpg 1024w, \/penszko\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Kom-300x8.jpg 300w, \/penszko\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Kom-e1574337004355-768x20.jpg 768w, \/penszko\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Kom.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W bodaj najs\u0142ynniejszym ci\u0105gu matematycznym &#8211; Fibonacciego, ka\u017cdy wyraz (opr\u00f3cz pary pocz\u0105tkowych jedynek) jest sum\u0105 dwu poprzednich wyraz\u00f3w: 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, 233, 377, 610, 987, 1597,&#8230; Jego mniej znany kuzyn, ci\u0105g Tribonacciego, do trzeciego wyrazu wygl\u0105da tak samo, a dalej ka\u017cdy wyraz jest sum\u0105 trzech poprzednich: [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5379"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5379"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5379\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5398,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5379\/revisions\/5398"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5379"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5379"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5379"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}