
{"id":8305,"date":"2021-01-09T07:10:44","date_gmt":"2021-01-09T06:10:44","guid":{"rendered":"http:\/\/penszko.blog.polityka.pl\/?p=8305"},"modified":"2021-01-09T07:10:44","modified_gmt":"2021-01-09T06:10:44","slug":"lem-z-zapalkami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/2021\/01\/09\/lem-z-zapalkami\/","title":{"rendered":"Lem z zapa\u0142kami"},"content":{"rendered":"\n<p> Blisko p\u00f3\u0142 wieku temu ucz\u0119szcza\u0142em do ASP na wyk\u0142ady z liternictwa prowadzone przez typografa i wydawc\u0119 Romana Tomaszewskiego. Dzi\u015b niewiele z tych wyk\u0142ad\u00f3w pami\u0119tam, ale dw\u00f3ch szczeg\u00f3\u0142\u00f3w nigdy nie zapomn\u0119. Pierwszy to stwierdzenie, \u017ce g\u0142\u00f3wn\u0105 funkcj\u0105 pisma (jako znak\u00f3w graficznych) jest dostarczanie rozrywki. Drugie to spos\u00f3b zach\u0119cania przez wyk\u0142adowc\u0119 student\u00f3w do zaj\u0119cia si\u0119 liternictwem: wynagrodzenie za zaprojektowanie nowego kroju pisma umo\u017cliwia zakup nowego mercedesa.<br> Min\u0119\u0142o p\u00f3\u0142 wieku i zdecydowa\u0142em si\u0119 wreszcie zaprojektowa\u0107 nowe pismo \u2013 zapa\u0142czane.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"86\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Lzz_1-300x86.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8306\" srcset=\"\/penszko\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Lzz_1-300x86.jpg 300w, \/penszko\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Lzz_1-768x219.jpg 768w, \/penszko\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Lzz_1-1024x292.jpg 1024w, \/penszko\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Lzz_1.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p> Kr\u00f3j jest z natury kanciasty, ale w radzeniu sobie z okr\u0105g\u0142o\u015bciami obowi\u0105zuje metoda: \u0142uki zast\u0105pione s\u0105 pochylonymi zapa\u0142kami \u2013 lecz tylko w\u00f3wczas, gdy jest to konieczne, tzn. gdy bez pochy\u0142o\u015bci litera wygl\u0105da\u0142aby \u201edziwacznie\u201d. Pochy\u0142o\u015b\u0107 jest, co do warto\u015bci bezwzgl\u0119dnej, zawsze taka sama w stosunku do pionu lub poziomu \u2013 r\u00f3wna k\u0105towi, kt\u00f3rego tangens wynosi \u00b11\/2, czyli oko\u0142o \u00b126,5 stopnia. Z tego powodu kilka liter wydaje si\u0119 nieco u\u0142omnych \u2013 s\u0105 zbyt szerokie lub zbyt w\u0105skie. Brak tak\u017ce liter ze znakami diakrytycznymi (tylko \u0141 si\u0119 za\u0141apa\u0141o) oraz kilku niepolskich (Q, V, X), bo na razie nie b\u0119d\u0105 potrzebne.<br> Zanim si\u0105d\u0119 za kierownic\u0105 mercedesa postanowi\u0142em wykorzysta\u0107 zapa\u0142czany kr\u00f3j jako rozrywk\u0119 umys\u0142ow\u0105.<br> Sejm RP ustanowi\u0142 rok 2021 rokiem Lema, poniewa\u017c niespe\u0142na 100 lat temu (12.09.1921) urodzi\u0142 si\u0119 Stanis\u0142aw\u2026<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"156\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Lzz_2-300x156.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8307\" srcset=\"\/penszko\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Lzz_2-300x156.jpg 300w, \/penszko\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Lzz_2-768x399.jpg 768w, \/penszko\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Lzz_2-1024x531.jpg 1024w, \/penszko\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Lzz_2.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p> Gdyby zadanie brzmia\u0142o tak: \u201eprzemieszczaj\u0105c jedn\u0105 zapa\u0142k\u0119 utw\u00f3rz nazw\u0119 pospolit\u0105\u201d, by\u0142oby bardzo proste \u2013 powsta\u0142by LEN. Czy r\u00f3wnie \u0142atwo doprowadzi\u0107 do nazwy pospolitej, przesuwaj\u0105c dok\u0142adnie dwie, trzy lub cztery zapa\u0142ki? Efektem mo\u017ce by\u0107 dowolna cz\u0119\u015b\u0107 mowy w dowolnej formie odmiany. Oczywi\u015bcie zapa\u0142ek nie mo\u017ce uby\u0107, czyli \u017cadna nie mo\u017ce znale\u017a\u0107 si\u0119 poza utworzonym s\u0142owem. Ciekawe, ile rozwi\u0105za\u0144 ma to zadanie.<br> Na ko\u0144cu tego wpisu mia\u0142a by\u0107 informacja, zach\u0119caj\u0105ca wszystkich lemolub\u00f3w, czyli mi\u0142o\u015bnik\u00f3w tw\u00f3rczo\u015bci jednego z czo\u0142owych pisarzy XX wieku (nie tylko science fiction), do udzia\u0142u w kolejnej &#8222;LEMoniadzie&#8221; \u2013 dorocznym konkursie czytelniczym organizowanym przez <a href=\"http:\/\/www.ogroddoswiadczen.pl\">Ogr\u00f3d Do\u015bwiadcze\u0144<\/a> im. Stanis\u0142awa Lema w Krakowie. Ale nie b\u0119dzie, bowiem bezpo\u015bredni organizator i dobry duch tej imprezy  \u2013 Stanis\u0142aw Remuszko, znakomity dziennikarz oraz niezwykle szlachetny, wra\u017cliwy i odwa\u017cny cz\u0142owiek  \u2013 odszed\u0142 od nas 26 grudnia&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><em>Komentarze z&nbsp;prawid\u0142owym rozwi\u0105zaniem ujawniane s\u0105 wieczorem w&nbsp;przeddzie\u0144 kolejnego wpisu (z b\u0142\u0119dnym zwykle od razu). Wpisy pojawiaj\u0105 si\u0119 co 7 dni.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Blisko p\u00f3\u0142 wieku temu ucz\u0119szcza\u0142em do ASP na wyk\u0142ady z liternictwa prowadzone przez typografa i wydawc\u0119 Romana Tomaszewskiego. Dzi\u015b niewiele z tych wyk\u0142ad\u00f3w pami\u0119tam, ale dw\u00f3ch szczeg\u00f3\u0142\u00f3w nigdy nie zapomn\u0119. Pierwszy to stwierdzenie, \u017ce g\u0142\u00f3wn\u0105 funkcj\u0105 pisma (jako znak\u00f3w graficznych) jest dostarczanie rozrywki. Drugie to spos\u00f3b zach\u0119cania przez wyk\u0142adowc\u0119 student\u00f3w do zaj\u0119cia si\u0119 liternictwem: wynagrodzenie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8305"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8305"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8305\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8331,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8305\/revisions\/8331"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8305"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8305"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8305"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}