
{"id":931,"date":"2010-09-19T07:19:01","date_gmt":"2010-09-19T06:19:01","guid":{"rendered":"http:\/\/penszko.blog.polityka.pl\/?p=931"},"modified":"2010-09-19T11:19:24","modified_gmt":"2010-09-19T10:19:24","slug":"zanim-wyczerpie-sie-zapas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/2010\/09\/19\/zanim-wyczerpie-sie-zapas\/","title":{"rendered":"Zanim wyczerpie si\u0119 zapas"},"content":{"rendered":"<p>Na pocz\u0105tku wrze\u015bnia w niekt\u00f3rych najwi\u0119kszych dziennikach\u00a0(w polskich nie zauwa\u017cy\u0142em) pojawi\u0142a si\u0119 zaskakuj\u0105ca informacja o szkodliwym wp\u0142ywie rozwi\u0105zywania krzy\u017c\u00f3wek, sudoku i podobnych rozrywek na zdrowie\u00a0&#8211; oczywi\u015bcie umys\u0142owe. Tytu\u0142y czasem brzmia\u0142y <a href=\"http:\/\/www.telegraaf.nl\/buitenland\/7540814\/___Puzzelen_versnelt_dementie___.html\" target=\"_blank\">tak<\/a>, \u017ce gdyby oprze\u0107 si\u0119 tylko na nich, to na ok\u0142adkach pisemek zadrukowanych krzy\u017c\u00f3wkami lub sudoku nale\u017ca\u0142oby natychmiast umie\u015bci\u0107 ostrze\u017cenia podobne do znajduj\u0105cych si\u0119 na paczkach z papierosami. Obok nag\u0142\u00f3wka \u0141amiblogu zreszt\u0105 te\u017c.<\/p>\n<p>Mo\u017cna by s\u0105dzi\u0107, \u017ce skoro czo\u0142owych\u00a0sportowc\u00f3w nie omijaj\u0105 kontuzje, to najbardziej zagorza\u0142ym \u0142amaczom g\u0142owy, a wi\u0119c np. &#8222;sprinterom&#8221; startuj\u0105cym w turniejach zadaniowych albo szachistom tak\u017ce gro\u017c\u0105 awarie, ale w obr\u0119bie szarej substancji. Znane s\u0105 takie przypadki, ale recepta jest prosta i oczywista\u00a0&#8211; nale\u017cy zachowa\u0107 umiar, jak we wszystkim.<\/p>\n<p>Wspomniana informacja dotyczy\u0142a jednak innej sytuacji. Jej \u017ar\u00f3d\u0142em by\u0142 artyku\u0142 zamieszczony w najnowszym numerze czasopisma medycznego <em>Neurology<\/em>. Autor, Robert S. Wilson, profesor z Rush University Medical Center w Chicago, opisa\u0142 wyniki wieloletnich bada\u0144, z kt\u00f3rych istotnie wynika, \u017ce\u00a0&#8211; o zgrozo! &#8211; &#8222;rozwi\u0105zywanie \u0142amig\u0142\u00f3wek przyspiesza rozw\u00f3j demencji&#8221;. To dobry tytu\u0142 artyku\u0142u, zw\u0142aszcza w tabloidzie (tylko jaka gazeta, zamieszczaj\u0105ca trywialne krzy\u017c\u00f3wki i sudoku strzeli sobie samob\u00f3ja), ale jednak\u00a0 p\u00f3\u0142prawda wyrwana z kontekstu.<\/p>\n<p>Kr\u00f3tko pisz\u0105c, sprawa wygl\u0105da tak.<br \/>\nRuch na \u015bwie\u017cym powietrzu, odpowiednia dieta i aktywno\u015b\u0107 umys\u0142owa zapobiegaj\u0105 chorobie Alzheimera, a \u015bci\u015blej\u00a0&#8211; zapobiegaj\u0105 jej objawom. M\u00f3zg choruje, ale je\u015bli jest dotleniany, w\u0142a\u015bciwie karmiony i gimnastykowany, sam skutecznie broni si\u0119 przed chorob\u0105, czyli uruchamia tzw. rezerw\u0119 poznawcz\u0105\u00a0&#8211; w miejsce gin\u0105cych kom\u00f3rek powstaj\u0105 zapasowe po\u0142\u0105czenia mi\u0119dzy neuronami, kt\u00f3re przejmuj\u0105 funkcje tych ju\u017c nieaktywnych. Niestety, rezerwa nie jest nieograniczona. Je\u017celi kto\u015b nie zamierza \u017cy\u0107 bardzo d\u0142ugo\u00a0&#8211; powiedzmy tyle, ile jest w\u00a0\u015bpiewanych \u017cyczeniach\u00a0&#8211; mo\u017ce wyczerpania si\u0119 rezerwy nie doczeka\u0107, czyli szcz\u0119\u015bliwie stukn\u0105\u0107 w kalendarz w pe\u0142nej sprawno\u015bci w\u0142adz umys\u0142owych. Gdy jednak sko\u0144czy si\u0119 zapas i pojawi\u0105 si\u0119 pierwsze objawy demencji, w\u00f3wczas k\u0142ania si\u0119 profesor Wilson: odt\u0105d trzeba ograniczy\u0107 aktywno\u015b\u0107 intelektualn\u0105, poniewa\u017c przyspiesza ona rozw\u00f3j choroby. A zatem wtedy, Szanowni Seniorko i Seniorze, ruch i dieta tak, a \u0141amiblog stanowczo nie.<\/p>\n<p>Je\u017celi wpisy w \u0141amiblogu nagle przestan\u0105 si\u0119 ukazywa\u0107, to b\u0119dzie znaczy\u0142o, \u017ce albo w og\u00f3le wysiad\u0142a mi bateria albo tylko wyczerpa\u0142 si\u0119 zapas <span style=\"text-decoration: line-through;\">synaps\u00f3w<\/span>\u00a0 synaps. A p\u00f3ki jeszcze jest z czego korzysta\u0107, proponuj\u0119 poni\u017cszy umiarkowany drobiazg.<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/zan_1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-932\" title=\"zan_1\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/zan_1.jpg\" alt=\"\" width=\"295\" height=\"293\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Do <strong>n<\/strong> kratek ka\u017cdej dzia\u0142ki ograniczonej grub\u0105 lini\u0105 nale\u017cy wpisa\u0107 cyfry od 1 do <strong>n<\/strong> (dwie ju\u017c s\u0105 na swoich miejscach). W ca\u0142ym diagramie takie same cyfry nie mog\u0105 znale\u017a\u0107 si\u0119 w s\u0105siednich kratkach\u00a0&#8211; stykaj\u0105cych si\u0119 bokiem lub rogiem.<\/em><\/p>\n<p>Kto rozwi\u0105\u017ce, temu przyb\u0119dzie tyle <span style=\"text-decoration: line-through;\">synaps\u00f3w<\/span> synaps, jaka jest suma cyfr na przek\u0105tnych \ud83d\ude42 . Czyli ile?<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: xx-small;\">Komentarze z <strong>prawid\u0142owymi<\/strong> rozwi\u0105zaniami uwalniane s\u0105 wieczorem w przeddzie\u0144 kolejnego wpisu. Wpisy pojawiaj\u0105 si\u0119 co 3-4 dni.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na pocz\u0105tku wrze\u015bnia w niekt\u00f3rych najwi\u0119kszych dziennikach\u00a0(w polskich nie zauwa\u017cy\u0142em) pojawi\u0142a si\u0119 zaskakuj\u0105ca informacja o szkodliwym wp\u0142ywie rozwi\u0105zywania krzy\u017c\u00f3wek, sudoku i podobnych rozrywek na zdrowie\u00a0&#8211; oczywi\u015bcie umys\u0142owe. Tytu\u0142y czasem brzmia\u0142y tak, \u017ce gdyby oprze\u0107 si\u0119 tylko na nich, to na ok\u0142adkach pisemek zadrukowanych krzy\u017c\u00f3wkami lub sudoku nale\u017ca\u0142oby natychmiast umie\u015bci\u0107 ostrze\u017cenia podobne do znajduj\u0105cych si\u0119 na [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/931"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=931"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/931\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=931"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=931"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=931"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}