
{"id":946,"date":"2010-10-11T08:04:10","date_gmt":"2010-10-11T06:04:10","guid":{"rendered":"http:\/\/penszko.blog.polityka.pl\/?p=946"},"modified":"2010-10-11T08:04:10","modified_gmt":"2010-10-11T06:04:10","slug":"spod-wisielca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/2010\/10\/11\/spod-wisielca\/","title":{"rendered":"Spod &#8222;wisielca&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>Siedzia\u0142em sobie par\u0119 dni temu\u00a0nad Dunajcem tu\u017c obok &#8222;wisielca&#8221; (most wisz\u0105cy, a w\u0142a\u015bciwie k\u0142adka, \u0142\u0105cz\u0105ca Sromowce Ni\u017cne z Czerwonym Klasztorem) i\u00a0rozwi\u0105zywa\u0142em pewne zadanie zwi\u0105zane z teori\u0105 graf\u00f3w, kre\u015bl\u0105c na kartce figury.<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/wis.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-947\" title=\"wis\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/wis.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"321\" srcset=\"\/penszko\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/wis.jpg 640w, \/penszko\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/wis-300x193.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Nieoczekiwanie podszed\u0142 do mnie g\u00f3ral w sile wieku, spojrza\u0142 na le\u017c\u0105c\u0105 przede mn\u0105 kartk\u0119 i zagadn\u0105\u0142: &#8222;O, jaka\u015b matematyka&#8221;. Od s\u0142owa do s\u0142owa okaza\u0142o si\u0119, \u017ce mam przyjemno\u015b\u0107 z miejscowym emerytowanym nauczycielem (nauczanie pocz\u0105tkowe), kt\u00f3rego zami\u0142owaniem s\u0105&#8230; zagadki logiczne i matematyczne. Sytuacja wyda\u0142a mi si\u0119 niezwykle zaskakuj\u0105ca, wr\u0119cz nieprawdopodobna,\u00a0tak\u017ce dlatego, \u017ce ani wcze\u015bniej, ani p\u00f3\u017aniej nie wspomnia\u0142em o podobnych swoich zainteresowaniach.\u00a0Oczywi\u015bcie, poprosi\u0142em o przyk\u0142ady zagadek.<\/p>\n<p>No i zacz\u0105\u0142 si\u0119 korow\u00f3d zada\u0144. G\u00f3ral by\u0142 bardzo elokwentny, a m\u00f3wi\u0105c wprost, gadatliwy do b\u00f3lu. Tre\u015b\u0107 zagadek mia\u0142 perfekcyjnie opanowan\u0105, przerywa\u0142 tylko dla z\u0142apania oddechu (potem dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce bywa zapraszany do okolicznych szk\u00f3\u0142 na spotkania z m\u0142odzie\u017c\u0105, zw\u0142aszcza tam, gdzie s\u0105 k\u00f3\u0142ka matematyczne; pozazdro\u015bci\u0142em mojemu rozm\u00f3wcy, kt\u00f3remu stukn\u0105\u0142 \u00f3smy krzy\u017cyk, \u015bwietnej pami\u0119ci i og\u00f3lnie znakomitej formy). Sporo z nich zna\u0142em z ksi\u0105\u017cek Szczepana Jele\u0144skiego (<em>Lilavati<\/em>, <em>\u015aladami Pitagorasa<\/em>) i pocz\u0105tkowo szybko podawa\u0142em rozwi\u0105zania. Poniewa\u017c jednak na monologuj\u0105cym g\u00f3ralu moja rzekoma inteligencja i b\u0142yskotliwo\u015b\u0107 nie robi\u0142y \u017cadnego wra\u017cenia, wr\u0119cz je ignorowa\u0142, a po chwili sam i tak wszystko wyja\u015bnia\u0142, wi\u0119c ca\u0142kiem zamieni\u0142em si\u0119 w s\u0142uch, z podziwem kiwa\u0142em g\u0142ow\u0105 i pr\u00f3bowa\u0142em skr\u00f3towo zapisywa\u0107 to, co uzna\u0142em za ma\u0142o znane. Poni\u017cej trzy przyk\u0142ady z zanotowanych\u00a0&#8211; dwa anegdotyczne i jeden arytmetyczny.<\/p>\n<p>1. Dworski astrolog przepowiedzia\u0142 dat\u0119 \u015bmierci kr\u00f3lowej. Niestety, trafnie. Zrozpaczony i roze\u017alony kr\u00f3l uzna\u0142 astrologa za sprawc\u0119 i skaza\u0142 na \u015bci\u0119cie. Tu\u017c przed wykonaniem egzekucji zbli\u017cy\u0142 si\u0119 do delikwenta i rzek\u0142:<br \/>\n&#8211;\u00a0A teraz przepowiedz, kiedy sam umrzesz.<br \/>\nAstrolog przepowiedzia\u0142, po czym egzekucja zosta\u0142a natychmiast&#8230; odwo\u0142ana.<br \/>\nJak brzmia\u0142a przepowiednia?<\/p>\n<p>2. G\u00f3rale ze starostwa czorszty\u0144skiego sk\u0142adali co roku kr\u00f3lowi danin\u0119 z owiec. Wielko\u015b\u0107 daniny bywa\u0142a r\u00f3\u017cna, ale okre\u015blano j\u0105 zawsze w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b:<br \/>\nOg\u00f3ln\u0105 liczb\u0119 owiec dzielono na p\u00f3\u0142, ale je\u015bli by\u0142a nieparzysta, to przed podzia\u0142em jedn\u0105 owc\u0119 zabierano dla kr\u00f3la. Po\u0142owa owiec sz\u0142a si\u0119 pa\u015b\u0107 w g\u00f3rach, a druga by\u0142a dzielona na p\u00f3\u0142 w taki sam spos\u00f3b, czyli z odstawieniem jednej owcy dla kr\u00f3la w przypadku liczby nieparzystej. I dalej tak samo: po ka\u017cdym podziale po\u0142owa owiec zostawa\u0142a u g\u00f3rali, a druga by\u0142a dzielona w identyczny spos\u00f3b, czyli z od\u0142\u0105czeniem na wst\u0119pie kr\u00f3lewskiej &#8222;niesparowanej&#8221; owcy, je\u017celi si\u0119 trafi\u0142a. Rachowanie trwa\u0142o dot\u0105d, a\u017c nie by\u0142o co dzieli\u0107, czyli pozostawa\u0142a jedna owca, kt\u00f3ra oczywi\u015bcie zasila\u0142a trz\u00f3dk\u0119 JKM.<br \/>\nKt\u00f3ry kr\u00f3l Polski otrzyma\u0142 najwi\u0119cej owiec w jednym roku, zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce liczba wszystkich czorszty\u0144skich owiec przy obliczaniu konkretnej daniny by\u0142a zawsze r\u00f3wna liczbie oznaczaj\u0105cej rok jej sk\u0142adania?<\/p>\n<p>3. Prosz\u0119 zapisa\u0107 liczb\u0119 100 u\u017cywaj\u0105c tylko pi\u0119ciu dziewi\u0105tek. Dozwolone s\u0105 wszystkie znaki dzia\u0142a\u0144 znane ze szko\u0142y podstawowej oraz nawiasy.<\/p>\n<p>Gdy sko\u0144czy\u0142y si\u0119 zadania, przysz\u0142a kolej na rady, jak \u017cy\u0107, aby doci\u0105gn\u0105\u0107 do 150 lat, g\u00f3ralskie propozycje naprawy naszej polityki i gospodarki, narzekanie na rodzin\u0119 i chwalenie si\u0119 prawnukami&#8230;\u00a0Mimo wszystko uda\u0142o mi si\u0119 wyjecha\u0107 ze Sromowiec przed wieczorem. Mo\u017ce dlatego, \u017ce g\u00f3ral te\u017c by\u0142 rowerem, a cyklista cyklist\u0119 zrozumie.<\/p>\n<p><span style=\"font-size: xx-small;\">Komentarze z <strong>prawid\u0142owymi<\/strong> rozwi\u0105zaniami uwalniane s\u0105 wieczorem w przeddzie\u0144 kolejnego wpisu. Wpisy pojawiaj\u0105 si\u0119 co 3-4 dni.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Siedzia\u0142em sobie par\u0119 dni temu\u00a0nad Dunajcem tu\u017c obok &#8222;wisielca&#8221; (most wisz\u0105cy, a w\u0142a\u015bciwie k\u0142adka, \u0142\u0105cz\u0105ca Sromowce Ni\u017cne z Czerwonym Klasztorem) i\u00a0rozwi\u0105zywa\u0142em pewne zadanie zwi\u0105zane z teori\u0105 graf\u00f3w, kre\u015bl\u0105c na kartce figury. Nieoczekiwanie podszed\u0142 do mnie g\u00f3ral w sile wieku, spojrza\u0142 na le\u017c\u0105c\u0105 przede mn\u0105 kartk\u0119 i zagadn\u0105\u0142: &#8222;O, jaka\u015b matematyka&#8221;. Od s\u0142owa do s\u0142owa okaza\u0142o [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/946"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=946"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/946\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=946"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=946"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/penszko\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=946"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}