{"id":10060,"date":"2016-04-14T17:51:22","date_gmt":"2016-04-14T15:51:22","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=10060"},"modified":"2016-04-15T01:37:55","modified_gmt":"2016-04-14T23:37:55","slug":"muzyka-jezyka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2016\/04\/14\/muzyka-jezyka\/","title":{"rendered":"Muzyka j\u0119zyka"},"content":{"rendered":"

Taki klarnecista to ma du\u017ce mo\u017cliwo\u015bci. Mo\u017ce gra\u0107 powa\u017ck\u0119, jazz, muzyk\u0119 klezmersk\u0105, improwizowan\u0105, przy sprzyjaj\u0105cych wiatrach nawet pop. Dlatego Micha\u0142 G\u00f3rczy\u0144ski<\/strong> mi imponuje – nie wybra\u0142 na sta\u0142e \u017cadnej z dr\u00f3g, tylko wytyczy\u0142 sobie w\u0142asn\u0105. Owszem, w tym jeste\u015bmy og\u00f3lnie w Polsce nie\u017ali – i Wac\u0142aw Zimpel, i Pawe\u0142 Szamburski dzia\u0142aj\u0105 poza twardymi podzia\u0142ami. Ale G\u00f3rczy\u0144ski wyszed\u0142 poza nie w do\u015b\u0107 spektakularny, ciekawy koncepcyjnie spos\u00f3b, karczuj\u0105c sobie \u015bcie\u017ck\u0119 w poprzek gatunk\u00f3w i konsekwentnie ni\u0105 pod\u0105\u017caj\u0105c – to co\u015b, co opisa\u0142 jako „muzyka do j\u0119zyk\u00f3w”, pr\u00f3ba wykorzystania brzmieniowych walor\u00f3w i elastyczno\u015bci stylistycznej swojego instrumentu i oddania muzycznej specyfiki danego j\u0119zyka. Czyli pisanie utwor\u00f3w ka\u017cdorazowo do tekst\u00f3w w innym j\u0119zyku. W praktyce brzmi to nie gorzej ni\u017c w teorii.<\/p>\n

Pierwsz\u0105 p\u0142yt\u0119 z serii, nagran\u0105 jako Malerai \/ Goldstein \/ Masecki<\/strong> i po\u015bwi\u0119con\u0105 jidysz, uzna\u0142em za jeden z lepszych album\u00f3w roku 2014<\/a>. Drug\u0105, zesz\u0142oroczne Utsuroi<\/em>, jako\u015b przegapi\u0142em (poza prezentacj\u0105 w radiu), cho\u0107 rzecz jest r\u00f3wnie udana i w\u0142a\u015bciwie na polskiej scenie znacznie bardziej zaskakuj\u0105ca. Odnosi si\u0119 bowiem do japo\u0144skiego – w odpowiednio kr\u00f3tkich (w ko\u0144cu to j\u0119zyk haiku), poetyckich tekstach, kt\u00f3re cz\u0119\u015bciowo s\u0105 t\u0142umaczeniami Friedricha Nietzschego, \u015bpiewanych przez May\u0119 R. Piosenkowa kameralistyka G\u00f3rczy\u0144skiego (kt\u00f3ry skomponowa\u0142 tu wi\u0119kszo\u015b\u0107 utwor\u00f3w – dwa s\u0105 autorstwa znanego u nas gitarzysty Kazuhisy Uchihashiego) spogl\u0105da na Japoni\u0119 przez pryzmat nieco dzieci\u0119cej fascynacji. Niepodszytej jednak pastiszem. Niewinnej, prostej. Eksponuj\u0105cej wymagaj\u0105cy precyzji ton wokalu, bo japo\u0144ski jest ju\u017c sam w sobie bardziej muzycznym j\u0119zykiem ni\u017c polszczyzna – po pierwsze wa\u017cniejsza wydaje si\u0119 w nim intonacja, po drugie – o ile my mamy problemy z nadmiarem sp\u00f3\u0142g\u0142osek, to japo\u0144ski rozja\u015bniaj\u0105 liczne samog\u0142oski. T\u0119 „jasno\u015b\u0107” i melodyjno\u015b\u0107 motyw\u00f3w skomponowanych przez lidera (ogrywanych – jak zwykle w Malerai – z towarzyszeniem Dagny Sadkowskiej i Miko\u0142aja Pa\u0142osza) gasz\u0105 tu zgrzytliwe, szorstkie partie gitary Uchihashiego. Ale i mocna, dramatyczna Morosa<\/em> – pozostaj\u0105ca na drugim ko\u0144cu spektrum emocjonalnego w por\u00f3wnaniu z najbardziej chyba znanym Hototogisu<\/em> – wydaje si\u0119 na sw\u00f3j spos\u00f3b prosta. A zbudowane na kontrastach Hito Hito Hito Hito<\/em> pokazuje ten dualizm lekko\u015bci, przejrzysto\u015bci i mroku w jednym kilkuminutowym uj\u0119ciu. Intensywno\u015b\u0107 podobna. Wszystko tu zreszt\u0105 koncepcyjnie pasuje, mimo du\u017cej swobody formy i sporej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci, cho\u0107by w podej\u015bciu do rytmiki. I mimo \u017conglowania instrumentami, bo lider si\u0119ga po inne, poza klarnetem, instrumenty, od saksofonu, po dzieci\u0119c\u0105 gitar\u0119, a pozostali muzycy korzystaj\u0105 z ca\u0142ej gamy technik.<\/p>\n

Koncertu, kt\u00f3ry towarzyszy\u0142 premierze tej znakomitej p\u0142yty, b\u0119dzie mo\u017cna pos\u0142ucha\u0107 dzi\u015b po 23.35 w radiowej Dw\u00f3jce, b\u0119dzie te\u017c szansa, by us\u0142ysze\u0107 fragment kolejnej, przygotowywanej na maj p\u0142yty tria Malerai. Nadrabiam wi\u0119c zaleg\u0142o\u015b\u0107 sprzed roku, jednocze\u015bnie powi\u0119kszaj\u0105c zaleg\u0142o\u015bci bie\u017c\u0105ce. W tym wypadku jednak warto zrobi\u0107 ten krok wstecz. Tym bardziej, \u017ce rozpoczyna si\u0119 dzi\u015b festiwal Nowa Muzyka \u017bydowska, na kt\u00f3rym „muzyka do j\u0119zyk\u00f3w” pojawi\u0142a si\u0119, jeszcze w wydaniu jidysz, po raz pierwszy.<\/p>\n

MALERAI \/ UCHIHASKI \/ MAYA R Utsuroi<\/em><\/strong>, ForTune 2016, 8\/10<\/strong><\/p>\n