{"id":1100,"date":"2011-07-12T16:42:34","date_gmt":"2011-07-12T14:42:34","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=1100"},"modified":"2011-07-14T15:12:09","modified_gmt":"2011-07-14T13:12:09","slug":"retrowtorek-plyta-bezpieczenstwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2011\/07\/12\/retrowtorek-plyta-bezpieczenstwa\/","title":{"rendered":"Retrowtorek: P\u0142yta bezpiecze\u0144stwa"},"content":{"rendered":"

Folklor cz\u0142owieka ery przemys\u0142owej – tak mi si\u0119 to teraz b\u0119dzie kojarzy\u0107. Z racji obowi\u0105zk\u00f3w redakcyjnych ca\u0142y przed\u0142u\u017cony weekend sp\u0119dzi\u0142em z Marshallem McLuhanem, przegl\u0105daj\u0105c mi\u0119dzy innymi jego ksi\u0105\u017ceczk\u0119 „The Medium is the Massage” (tak, b\u0142\u0105d celowy), kt\u00f3ra sk\u0142ada si\u0119 z wyci\u0105gu najwa\u017cniejszych tez kanadyjskiego filozofa bogato ilustrowanych obrazkami – tak aby uczyni\u0107 za do\u015b\u0107 jego najwa\u017cniejszej tezie o przej\u015bciu z kultury druku do nowej obrazkowej kultury medi\u00f3w elektronicznych. Mniej wi\u0119cej po\u015brodku ca\u0142ej publikacji jest rozk\u0142ad\u00f3wkowe zdj\u0119cie z koncertu z podpisem „History as she is harped. Rite words in rote order”. Nie pr\u00f3bujcie tego nawet odszyfrowa\u0107 – to fragment „Finnegans Wake” Jamesa Joyce’a, najs\u0142ynniejszej chyba ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3rej nikt nie przeczyta\u0142 (no, mo\u017ce poza McLuhanem – cho\u0107 i co do tego, jak i co do integralno\u015bci cytatu s\u0105 kontrowersje – patrz komentarze<\/em>). Zdanie brzmi, nie powiem, ciekawie, ale wa\u017cne jest, kto pojawi\u0142 si\u0119 na obrazku. A jest to moim zdaniem wczesne zdj\u0119cie Joni Mitchell<\/strong> (znowu ci Kanadyjczycy<\/a>!). <\/p>\n

Kiedy wi\u0119c przysz\u0142o odsapn\u0105\u0107 na chwil\u0119 i skoncentrowa\u0107 si\u0119 na blogu, postanowi\u0142em, \u017ce przypomn\u0119 – w ramach rozpocz\u0119tego niedawno wtorkowego cyklu – jedn\u0105 z p\u0142yt bezpiecze\u0144stwa, bez kt\u00f3rych staram si\u0119 nie rusza\u0107. „P\u0142yty bezpiecze\u0144stwa” mo\u017cna rozumie\u0107 jako albumy, kt\u00f3re posiadam na ka\u017cdym dost\u0119pnym no\u015bniku (na wypadek, gdyby zepsu\u0142 si\u0119 kt\u00f3ry\u015b z odtwarzaczy), trzymam w domu, ale te\u017c w pracy w postaci mp3, a z odtwarzacza przeno\u015bnego staram si\u0119 nie kasowa\u0107 nawet wtedy, gdy brakuje miejsca na nowo\u015bci. I wcale nie jest tak, \u017ce to moje ulubione p\u0142yty od dzieci\u0144stwa, nic z tych rzeczy. Moje uwielbienie dla albumu „Ladies of the Canyon” datuje si\u0119 na pocz\u0105tek fascynacji serialem „Sze\u015b\u0107 st\u00f3p pod ziemi\u0105”, w kt\u00f3rego odcinku „Back to the Garden” piosenka „Woodstock” gra do\u015b\u0107 znacz\u0105c\u0105 rol\u0119. Owszem, wcze\u015bniej j\u0105 s\u0142ysza\u0142em, ale nie mia\u0142em serca dla Joni – by\u0107 mo\u017ce trzeba jej s\u0142ucha\u0107 po trzydziestce, a mo\u017ce po prostu zrazi\u0142em si\u0119 p\u0142yt\u0105 „Chalk Mark in a Rain Storm” – pierwsz\u0105, jak\u0105 s\u0142ysza\u0142em, jeszcze w latach 80. Ale przy „Sze\u015bciu stopach…” co\u015b mnie pacn\u0119\u0142o po krzy\u017cu i tak ju\u017c mam przy ka\u017cdym kolejnym przes\u0142uchaniu.<\/p>\n

Poza tym, \u017ce jest kopalni\u0105 odniesie\u0144 dla wsp\u00f3\u0142czesnych wokalistek w typie Joanny Newsom czy Marissy Nadler, „Ladies…” to pe\u0142en relaks. Bo „p\u0142yta bezpiecze\u0144stwa” spe\u0142nia jeszcze jeden warunek – doskonale odpr\u0119\u017ca w ka\u017cdej sytuacji i bez wzgl\u0119du na liczb\u0119 odtworze\u0144. Nie bardzo nadaj\u0105 si\u0119 do tego albumy o silnie zarysowanej warstwie rytmicznej i twardych podzia\u0142ach, wrzynaj\u0105ce si\u0119 w g\u0142ow\u0119 po ca\u0142ym dniu s\u0142uchania. A jedna z najwi\u0119kszych zalet Joni Mitchell, szczeg\u00f3lnie w tym wczesnym folkowym wydaniu, polega na niezwyk\u0142ej swobodzie. Te piosenki nie wychodz\u0105 z \u017cadnej stylistyki, Joni jako bardzo wcze\u015bnie dojrza\u0142a autorka piosenek tworzy swoj\u0105 w\u0142asn\u0105. Jej piosenki, cho\u0107 bardzo pouk\u0142adane rytmicznie i w wi\u0119kszo\u015bci utrzymane w metrum 4\/4, maj\u0105 niezwyk\u0142\u0105 p\u0142ynno\u015b\u0107 rytmiczn\u0105 – tempo nadaje pojedynczy instrument akompaniuj\u0105cy, gitara, fortepian lub piano Rhodesa, perkusja praktycznie si\u0119 nie pojawia, poza ekologicznym hitem „Big Yellow Taxi” i jego zapowiedzi\u0105, bli\u017aniacz\u0105 pod wieloma wzgl\u0119dami piosenk\u0105 „Conversation”. Ta sama swoboda dotyczy przechwytywania przez Joni element\u00f3w jazzu czy bluesa, wykorzystywania nietypowych harmonii, strojenia – ale pod tym wzgl\u0119dem w dyskografii artystki znajd\u0105 si\u0119 jednak wa\u017cniejsze p\u0142yty (zdradz\u0119 tylko, \u017ce w moim zestawie bezpiecze\u0144stwa ta nie jest jedynym albumem JM). To jest zwyk\u0142y zestaw piosenek folkowych, lecz w tej dziedzinie jeden z najlepszych, jakie znam.<\/p>\n

\u017beby nie by\u0107 go\u0142os\u0142ownym, proponuj\u0119 koncertow\u0105 wersj\u0119 klasyka ery hipis\u00f3w – a w\u0142a\u015bciwie nostalgiczny hymn za odchodz\u0105c\u0105 epok\u0105, w kt\u00f3rej Mitchell uczestniczy\u0142a duchem – nie dojecha\u0142a na oryginalny Woodstock, ale nie wiem, czy ktokolwiek lepiej odda\u0142 ducha imprezy: <\/p>\n