{"id":11872,"date":"2016-11-11T10:43:33","date_gmt":"2016-11-11T09:43:33","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=11872"},"modified":"2016-11-11T14:24:11","modified_gmt":"2016-11-11T13:24:11","slug":"cohen-tez-nie-zyje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2016\/11\/11\/cohen-tez-nie-zyje\/","title":{"rendered":"Cohen te\u017c nie \u017cyje"},"content":{"rendered":"

Zmar\u0142 Leonard Cohen. W pa\u017adzierniku ukaza\u0142a si\u0119 jego znakomita p\u0142yta You Want It Darker<\/em>, kt\u00f3r\u0105 w ewidentny spos\u00f3b \u017cegna\u0142 si\u0119 ze \u015bwiatem. Wczoraj, wychodz\u0105c z redakcji, dyskutowali\u015bmy o niej nawet z redaktorem JK<\/a>, a par\u0119 tygodni temu przyszed\u0142em do redakcji z ol\u015bnieniem: Chcia\u0142em napisa\u0107 o tym, jak ca\u0142a seria wielkich postaci \u015bwiata muzyki popularnej – muzyce s\u0142u\u017c\u0105cej zazwyczaj rozrywce, wi\u0119c sytuacja niecodzienna – \u015bwiadomie i w wielkim stylu \u017cegna si\u0119 z \u017cyciem zestawami nowych piosenek. Tak by\u0142o lata temu z Johnnym Cashem, tak by\u0142o z Davidem Bowiem (pisa\u0142em o nim ostatnio, \u017ce po\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 z moc\u0105<\/a>), a teraz wygl\u0105da\u0142o na to, \u017ce tak jest z Cohenem. Tyle \u017ce Kanadyjczyk jeszcze \u017cy\u0142, wi\u0119c po chwili uzna\u0142em, \u017ce tak od razu pisa\u0107 na \u0142amach „Polityki”, \u017ce umiera, by\u0142oby niestosowne. Ograniczy\u0142em si\u0119 wi\u0119c do tego, by tutaj, na blogu, da\u0107 sygna\u0142, \u017ce odchodzi \u015bpiewaj\u0105c<\/a>. <\/p>\n

Ja ju\u017c dzi\u0119kuj\u0119. Mam do\u015b\u0107 \u017cegnania wielkich muzyk\u00f3w w tym roku. 82 lata to pi\u0119kny wiek. Prowokacyjne pokazanie si\u0119 z (ostatnim by\u0107 mo\u017ce) papierosem na ok\u0142adce You Want It Darker <\/em>sygnalizuje, \u017ce Cohen do ko\u0144ca z \u017cycia korzysta\u0142 na sw\u00f3j spos\u00f3b – uduchowionego, lecz w\u0105tpi\u0105cego \u017byda, kt\u00f3ry bardzo interesowa\u0142 si\u0119 chrze\u015bcija\u0144stwem, przez moment nawet scjentologi\u0105, a przez lata praktykowa\u0142 buddyzm. Odchodzi\u0142, godz\u0105c si\u0119 od lat z religi\u0105, w kt\u00f3rej zosta\u0142 wychowany. Albo \u017ce wypala\u0142 w\u0142a\u015bnie papierosa skaza\u0144ca, bo skoro B\u00f3g dopuszcza tyle z\u0142a, to co czeka po \u015bmierci cz\u0142owieka szukaj\u0105cego w \u017cyciu dobra? W ka\u017cdym razie symbolika religijna i eschatologiczna dominuje na tej – le\u017c\u0105cej, przypomn\u0119, na dzia\u0142ach rozrywkowych – p\u0142ycie. <\/p>\n

Z Cohenem wi\u0105\u017ce si\u0119 jedna z najdziwniejszych sytuacji, jakie prze\u017cy\u0142em, pracuj\u0105c po redakcjach. Jeszcze w „Przekroju” moim szefem by\u0142 Piotr Najsztub, kt\u00f3ry postaci\u0105 Kanadyjczyka jest od lat zafascynowany, prywatnie gra i \u015bpiewa jego utwory. I kiedy zosta\u0142em szefem dzia\u0142u kultury w jego gazecie, zapyta\u0142 mnie, czy w og\u00f3le da\u0142oby si\u0119 zorganizowa\u0107 jaki\u015b wywiad z Cohenem. Powiedzia\u0142em, \u017ce nie wiem, ale zapytam. Wydzwania\u0142em i mailowa\u0142em do wytw\u00f3rni Sony, ale nie byli w stanie pom\u00f3c. Artysta by\u0142 wtedy zamkni\u0119ty w Mount Baldy Zen Center<\/a>, po\u0142o\u017conym w g\u00f3rach na wsch\u00f3d od Los Angeles centrum klasztornym. Nic si\u0119 nie da zrobi\u0107.<\/p>\n

Tyle \u017ce Mount Baldy ma na stronie formularz mailowy. Wype\u0142ni\u0142em go, wysy\u0142aj\u0105c gor\u0105c\u0105 pro\u015bb\u0119 o rozmow\u0119 z dalekiej Polski (kt\u00f3r\u0105 Cohen musia\u0142 lubi\u0107 przez wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kariery, bo Polska lubi\u0142a jego – za poezj\u0119 w tekstach, zaanga\u017cowanie w polskie sprawy w latach 80. i chyba tak w og\u00f3le, jego p\u0142yty sprzedawa\u0142y si\u0119 u nas wyj\u0105tkowo dobrze). Odpowied\u017a oczywi\u015bcie nie nadesz\u0142a, zgodnie z przewidywaniami, a ja mog\u0142em przynajmniej naczelnemu odpowiedzie\u0107, \u017ce zrobi\u0142em wszystko, co w mojej mocy. Tyle \u017ce po jakim\u015b roku od tamtego wydarzenia nagle w mojej skrzynce pojawi\u0142 si\u0119 e-mail. Lakoniczny, dwuzdaniowy, podpisany nazwiskiem Cohena: Jestem w tej chwili w Mount Baldy. Nie mog\u0119 udziela\u0107 wywiad\u00f3w<\/em>. Nie s\u0105dz\u0119, \u017ceby w buddyjskim centrum robili sobie \u017carty z ludzi, a musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce ta odmowa ucieszy\u0142a mnie bardziej ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 wywiad\u00f3w, do kt\u00f3rych dosz\u0142o.<\/p>\n

Ca\u0142\u0105 histori\u0119 powrotu Cohena na scen\u0119 w ostatnich latach do\u015b\u0107 dok\u0142adnie opowiada\u0142em ju\u017c na \u0142amach „Polityki”<\/a>, kiedy rzeczywi\u015bcie uda\u0142o si\u0119 nie tylko pos\u0142ucha\u0107 jego muzyki – zebranej na wydawanych ostatnio trzech po\u017cegnalnych p\u0142ytach – ale nawet chwil\u0119 porozmawia\u0107. I to spotkanie, cho\u0107 mia\u0142em szans\u0119 zada\u0107 mo\u017ce ze dwa czy trzy w\u0142asne pytania, by\u0142o niezwyk\u0142e. Cohen wydawa\u0142 si\u0119 nieco zgarbiony i troch\u0119 bardziej zm\u0119czony, ale ca\u0142y czas taki sam (to wtedy \u015bpiewa\u0142 o sobie per parszywy le\u0144, ci\u0105gle w garniturze<\/em>). Odpowiada\u0142 na pytania p\u00f3\u0142\u017cartem i tylko o depresji m\u00f3wi\u0142 \u015bmiertelnie powa\u017cnie. <\/p>\n

Przypomn\u0119 jedn\u0105 scen\u0119 z tamtej rozmowy. Du\u0144ski dziennikarz podni\u00f3s\u0142 r\u0119k\u0119 i zapyta\u0142: Panie Cohen, prze\u017cywamy najwi\u0119kszy kryzys od lat, gie\u0142dy szalej\u0105, ca\u0142y \u015bwiat pogr\u0105\u017cony jest w d\u0142ugach, co pan o tym s\u0105dzi?<\/em> Na co artysta, jak zawsze lapidarnie, odpowiedzia\u0142 tytu\u0142em jednego ze swoich przeboj\u00f3w: \u2013 Everybody knows<\/em>. S\u0142uchaj\u0105c takich odpowiedzi, a ostatnio s\u0142uchaj\u0105c You Want It Darker<\/em>, my\u015bla\u0142em sobie, \u017ce jak na kogo\u015b odchodz\u0105cego powoli z tego \u015bwiata, Cohen jest niezwykle \u017cyw\u0105 osob\u0105. Osobowo\u015bci\u0105. Trudno by\u0142o s\u0142ucha\u0107 muzyki w ostatnich dekadach i nie ws\u0142ucha\u0107 si\u0119 w to, co m\u00f3wi.<\/p>\n

Cohen? Ten to ma poczucie humoru!<\/em> – powiedzia\u0142a mi z kolei Marianne Faithfull<\/a> w wywiadzie rok temu. G\u0142upio tak puentowa\u0107 wielkiego cz\u0142owieka w\u0142asnymi s\u0142owami, a tego rodzaju puenta ci\u015bnie si\u0119 na usta. Brakuje ju\u017c w\u015br\u00f3d \u017cywych Macieja Zembatego, kt\u00f3ry stale Cohena t\u0142umaczy\u0142, oto wi\u0119c w do\u015b\u0107 przejrzystym oryginale tekst piosenki You Want It Darker<\/em>, kt\u00f3ra otwiera\u0142a ostatni\u0105, przed\u015bmiertn\u0105 p\u0142yt\u0119:<\/p>\n

If you are the dealer, I’m out of the game
\nIf you are the healer, it means I’m broken and lame
\nIf thine is the glory then mine must be the shame
\nYou want it darker
\nWe kill the flame<\/p>\n

Magnified, sanctified, be thy holy name
\nVilified, crucified, in the human frame
\nA million candles burning for the help that never came
\nYou want it darker<\/p>\n

Hineni, hineni
\nI’m ready, my Lord<\/p>\n

There’s a lover in the story
\nBut the story’s still the same
\nThere’s a lullaby for suffering
\nAnd a paradox to blame
\nBut it’s written in the scriptures
\nAnd it’s not some idle claim
\nYou want it darker
\nWe kill the flame<\/p>\n

They’re lining up the prisoners
\nAnd the guards are taking aim
\nI struggled with some demons
\nThey were middle-class and tame
\nI didn’t know I had permission to murder and to maim
\nYou want it darker<\/p>\n

Hineni, hineni
\nI’m ready, my Lord<\/p>\n

Magnified, sanctified, be thy holy name
\nVilified, crucified, in the human frame
\nA million candles burning for the love that never came
\nYou want it darker
\nWe kill the flame<\/p>\n

If you are the dealer, let me out of the game
\nIf you are the healer, I’m broken and lame
\nIf thine is the glory, mine must be the shame
\nYou want it darker<\/p>\n

Hineni, hineni
\nHineni, hineni
\nI’m ready, my Lord
\n<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zmar\u0142 Leonard Cohen. W pa\u017adzierniku ukaza\u0142a si\u0119 jego znakomita p\u0142yta You Want It Darker, kt\u00f3r\u0105 w ewidentny spos\u00f3b \u017cegna\u0142 si\u0119 ze \u015bwiatem. Wczoraj, wychodz\u0105c z redakcji, dyskutowali\u015bmy o niej nawet z redaktorem JK, a par\u0119 tygodni temu przyszed\u0142em do redakcji z ol\u015bnieniem: Chcia\u0142em napisa\u0107 o tym, jak ca\u0142a seria wielkich postaci \u015bwiata muzyki popularnej – […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11740,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,595,4],"tags":[912],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11872"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11872"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11872\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11881,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11872\/revisions\/11881"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11740"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11872"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11872"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11872"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}