{"id":12788,"date":"2017-02-22T10:28:57","date_gmt":"2017-02-22T09:28:57","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=12788"},"modified":"2017-02-22T10:49:06","modified_gmt":"2017-02-22T09:49:06","slug":"czego-dowiedzialem-sie-wczoraj-o-polszczyznie-brzydkie-wyrazy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2017\/02\/22\/czego-dowiedzialem-sie-wczoraj-o-polszczyznie-brzydkie-wyrazy\/","title":{"rendered":"Czego dowiedzia\u0142em si\u0119 wczoraj o polszczy\u017anie [brzydkie wyrazy]"},"content":{"rendered":"

Wczoraj w Pa\u0142acu Prezydenckim odby\u0142a si\u0119 doroczna gala Mi\u0119dzynarodowego Dnia J\u0119zyka Ojczystego, a podczas niej – pokazowa lekcja o j\u0119zyku ojczystym, kt\u00f3rej bohaterami byli mniej popularny poeta Wojciech Wencel (laureat nagrody Zas\u0142u\u017cony dla Polszczyzny – przy votum separatum wybitnych j\u0119zykoznawc\u00f3w*) i bardziej popularny raper Tadek, wyst\u0119puj\u0105cy tu jako Tadeusz Polkowski. Pierwszy broni\u0142 rym\u00f3w, romantyzmu i \u015bwi\u0119tego ducha, za to drugi, prosz\u0119 Pa\u0144stwa, broni\u0142 polszczyzny przed skr\u00f3tami, m\u0142odzie\u017cowym slangiem („masakra”), dziennikarzami, „znaczkami zrobionymi z kropek i nawias\u00f3w” zamiast pi\u0119knych list\u00f3w. Apelowa\u0142 o kultur\u0119 j\u0119zyka i dobr\u0105 edukacj\u0119 polonistyczn\u0105. Liczy\u0142em nie\u015bmia\u0142o na to, \u017ce prowadz\u0105cy t\u0119 lekcj\u0119, wystraszony troch\u0119 dziennikarz Krzysztof Ziemiec rzuci przyk\u0142ad z tekstu grupy Firma, na czele kt\u00f3rej kilka lat temu Tadek zarabia\u0142 na \u017cycie. I wiecie, jak to jest, gdy cz\u0142owiek chce bardzo suflowa\u0107 tekst prowadz\u0105cemu, ale z drugiej strony troch\u0119 wstyd by\u0142oby mu w takim dniu wykrzycze\u0107 zwrotk\u0119 Tadka z Mam wyjebane<\/em>:<\/p>\n

Chuj\u017ce z nimi, oni maj\u0105 tak padak\u0119
\nW\u0142asnym chujem si\u0119 wyjebi\u0105 w ko\u0144cu we w\u0142asn\u0105 srak\u0119
\nJednak wielu dobrych ludzi jest dalej z nami
\nNa koncertach widz\u0119, \u017ce nie jeste\u015bmy sami!<\/em><\/span><\/p>\n

[suflowa\u0142em tak cicho, \u017ce z powy\u017cszym tekstem sami sobie, drodzy Pa\u0144stwo, musicie pom\u00f3c]<\/p>\n

Prosz\u0119 tylko nie sprowadza\u0107 sprawy na tory polityczne (dla symetryzmu dodam, \u017ce poprzedni prezydent organizowa\u0142 g\u0142\u0119bsze j\u0119zykowe dyskusje, ale sam si\u0119 za to na nich zwykle nie pojawia\u0142). Hipokryzja kogo\u015b, kt\u00f3ry wypowiada frazesy i wielkie s\u0142owa na temat to\u017csamo\u015bci j\u0119zykowej na kanapie u prezydenta (puentuj\u0105c to p\u00f3\u017aniej zwrotk\u0105 o tym, \u017ce kocha \u017con\u0119, a jedyn\u0105 konkurentk\u0105 jest Polska; kamera nie pokaza\u0142a niestety reakcji wype\u0142niaj\u0105cych sal\u0119 licealistek), a nazwisko zrobi\u0142 sobie na \u0142adowaniu m\u0142odym ludziom do g\u0142owy konfrontacyjnych hase\u0142 j\u0119zykiem, kt\u00f3ry ich najbardziej podnieca, nie zna barw. Nauczy\u0142em si\u0119 wi\u0119c wczoraj, \u017ce jest pewna granica bezwstydu, za kt\u00f3r\u0105 nie ma granic. Wol\u0119 ju\u017c Popka – co prawda jego roztropnie nie wpu\u015bci\u0142 na koncert (ze wzgl\u0119d\u00f3w wizerunkowych) Uniwersytet Jagiello\u0144ski<\/a>, ale Popek wydaje mi si\u0119 w tym, co robi, przynajmniej bardziej konsekwentny. Tyle mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ceby by\u0142o oszcz\u0119dnie, bo dzie\u0144 wcze\u015bniej, podczas spotkania po\u015bwi\u0119conego polszczy\u017anie w Poznaniu, gdzie dla odmiany dyskutowali cz\u0142onkowie Rady J\u0119zyka Polskiego, prof. Jerzy Bralczyk radzi\u0142 tak: – Je\u017celi j\u0119zyk b\u0119dzie m\u00f3wi\u0142 wszystko, co pomy\u015bli g\u0142owa, to szybko znajdziemy si\u0119 w jednym z dw\u00f3ch zak\u0142ad\u00f3w zamkni\u0119tych. Musimy si\u0119 nauczy\u0107 panowa\u0107 nad naszym j\u0119zykiem<\/em>. Do\u015b\u0107 wa\u017cne s\u0142owa.<\/p>\n

Na szcz\u0119\u015bcie dowiedzia\u0142em si\u0119 ostatnio tak\u017ce bardziej krzepi\u0105cych rzeczy. Na przyk\u0142ad \u017ce radiowa Tr\u00f3jka mo\u017ce nada\u0107 jako s\u0142uchowisko od\u015bwie\u017con\u0105 p\u0142yt\u0119 Wampir <\/em>projektu Gazawat<\/strong>, kt\u00f3rej s\u0142ucha\u0142em na pocz\u0105tku roku, dochodz\u0105c do wniosku, \u017ce filmu Jestem morderc\u0105<\/em> ju\u017c po tym nie b\u0119d\u0119 musia\u0142 ogl\u0105da\u0107, bo w mroczne drony pachn\u0105ce wr\u0119cz rdz\u0105 i naftalin\u0105 autor wkleja tu obszerne fragmenty \u015bcie\u017cki dialogowej z filmu (i jeszcze Anny i wampira<\/em> Janusza Kidawy). Spraw\u0119 Marchwickiego znam nie\u017ale jeszcze z peerelowskiej prasy, dla kt\u00f3rej d\u0142ugo by\u0142a sensacyjn\u0105 po\u017cywk\u0105. O emocjach, jakie wywo\u0142uje do dzi\u015b niech \u015bwiadczy fakt, \u017ce po publikacji w „Polityce” rozmowy z Maciejem Pieprzyc\u0105<\/a> dwukrotnie dzwoni\u0142 do mnie oskar\u017cyciel w procesie Marchwickiego, kt\u00f3ry stara\u0142 si\u0119 udowodni\u0107 wy\u017cszo\u015b\u0107 swoich racji nad wyra\u017conymi w filmie (i w wywiadzie) intuicjami re\u017cysera.<\/p>\n

Fakt, \u017ce Micha\u0142 Turowski zaj\u0105\u0142 si\u0119 d\u017awi\u0119kowo w\u0142a\u015bnie t\u0105 histori\u0105, dziwi\u0142 mnie mo\u017ce przez chwil\u0119. Po pierwsze, mie\u015bci si\u0119 to idealnie w sferze zainteresowa\u0144 Gazawat. Po drugie, fascynacja takimi postaciami (i sceneriami: mroki PRL, brud Zag\u0142\u0119bia itd.) jest wr\u0119cz wpisana w charakter muzyki ci\u0105gn\u0105cej za sob\u0105 ogon kola\u017cu d\u017awi\u0119kowego, dark ambientu, industrialu… Mia\u0142by si\u0119 zaj\u0105\u0107 z tym swoim warsztatem brzmieniowym ilustrowaniem muzyk\u0105 Nad Niemnem<\/em>? Rzecz jest do\u015b\u0107 d\u0142uga, brzmieniowo najciekawsza dla mnie w trzeciej i czwartej cz\u0119\u015bci, nie naj\u0142atwiejsza do s\u0142uchania raz za razem – pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem, tak\u017ce skupienia, kt\u00f3rego wymagaj\u0105 wci\u015bni\u0119te tu dialogi – ka\u017cdy wie, jak brzmi\u0105 w polskich filmach, cho\u0107 kilka z nich nie\u017ale siedzi w dronowym miksie. Ale intuicja mi podpowiada\u0142a, \u017ce ze wzgl\u0119du na te narracyjne walory rzecz kto\u015b w ko\u0144cu zauwa\u017cy i mi\u0142o, \u017ce zauwa\u017cy\u0142a akurat antena publicznego radia.<\/p>\n

GAZAWAT Wampir<\/em><\/strong>, BDTA 2017, 7\/10 <\/strong><\/p>\n