{"id":12933,"date":"2017-03-09T15:41:16","date_gmt":"2017-03-09T14:41:16","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=12933"},"modified":"2017-03-09T16:01:02","modified_gmt":"2017-03-09T15:01:02","slug":"niemen-opisany-nagrany-i-zakrzyczany","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2017\/03\/09\/niemen-opisany-nagrany-i-zakrzyczany\/","title":{"rendered":"Niemen opisany, nagrany i zakrzyczany"},"content":{"rendered":"

Jako wsp\u00f3\u0142autor nie powinienem si\u0119 mo\u017ce wypowiada\u0107, ale co tam. By\u0142em zasadniczo tylko jednym z element\u00f3w uk\u0142adu scalonego, kt\u00f3ry wyda\u0142 z siebie ksi\u0105\u017ck\u0119 Antologia polskiej muzyki elektronicznej<\/em>. Dwa biogramy (Ciechowski, Korzy\u0144ski) napisa\u0142em na zaproszenie Marka Horodniczego z NCK i do momentu, gdy odebra\u0142em fizyczny egzemplarz, nie wiedzia\u0142em nawet, czym ostatecznie ta ksi\u0105\u017cka b\u0119dzie. Bo to do\u015b\u0107 skomplikowane, jak same dzieje polskiej elektroniki muzycznej: Antologia… <\/em>odcedza z ca\u0142ej historii obecno\u015bci syntezator\u00f3w w Polsce moment ich wchodzenia do \u015bwiata rozrywki i muzyki ilustracyjnej, na marginesie zostawiaj\u0105c muzyk\u0119 eksperymentaln\u0105 i to, co wydarzy\u0142o si\u0119 po 1989 roku, czyli elektronik\u0119 czas\u00f3w techno. Jednak bohaterem tego wpisu b\u0119dzie Czes\u0142aw Niemen, bo jednocze\u015bnie wychodzi wznowienie jednej z jego najlepszych p\u0142yt i album przed\u0142u\u017caj\u0105cy \u017cywot p\u0142yt uznawanych za najs\u0142absze.<\/p>\n

\"antologia\"<\/a><\/p>\n

1.<\/strong> W Antologii polskiej muzyki elektronicznej<\/em><\/strong> najbardziej uj\u0119\u0142y mnie dodatki – d\u0142ugi i fachowy tekst o samych instrumentach z epoki napisany przez Macieja Polaka i muzykologiczny artyku\u0142 Mariusza Gradowskiego pokazuj\u0105cy, jak to ci\u0119\u017cko jest z t\u0105 ca\u0142\u0105 klasyfikacj\u0105. W pewnym sensie ten b\u00f3l dotyczy ca\u0142o\u015bci: bo czy mo\u017cna wszystkich opisywanych artyst\u00f3w ocenia\u0107 od nowa tylko przez pryzmat ich przygody z elektronik\u0105? Poszczeg\u00f3lni autorzy podeszli do tematu na r\u00f3\u017cne sposoby. Jedni proponuj\u0105 po prostu biogramy o muzykach w ka\u017cdym ich wymiarze, inni – do kt\u00f3rych sam si\u0119 zaliczam – wyj\u0119li w\u0105tki elektroniczne. Bo cho\u0107 taki Grzegorz Ciechowski by\u0142 kluczow\u0105 osob\u0105 dla rozwoju sceny muzyki pop w Polsce po 1989 r., to je\u015bli chodzi o jego romans z syntezatorami, by\u0142o w nim du\u017co przypadkowego pionierstwa. Z drugiej strony – najmocniej si\u0119 te wszystkie historie zaz\u0119biaj\u0105 wok\u00f3\u0142 peerelowskich legend (i prawd) o kupowaniu instrument\u00f3w. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 opisanych artyst\u00f3w, z Niemenem w\u0142\u0105cznie, to ludzie, kt\u00f3rzy bez jakich\u015b wyst\u0119p\u00f3w poza Polsk\u0105 – czy to bardziej artystycznych, czy stricte cha\u0142turniczych – nie mogliby sobie pozwoli\u0107 na zakup syntezator\u00f3w. Patronami tej cichej brzmieniowej rewolucji, kt\u00f3rej bohater\u00f3w tutaj poznajemy (brakuje mi Romualda Lipki jako osobnego has\u0142a, ale braki wskaza\u0107 na takiej li\u015bcie zawsze mo\u017cna), by\u0142y bowiem Pewex i dewizowe konta czas\u00f3w PRL-u. Akuszerami stali si\u0119 z kolei wtajemniczeni w prac\u0119 z maszynami producenci – tacy jak Rafa\u0142 Paczkowski albo duet S\u0142awomir Weso\u0142owski\/Mariusz Zabrodzki opisywany tu w bardzo, ale to bardzo potrzebnym (temat na oddzieln\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119) rozdziale J\u0119drzeja S\u0142odkowskiego El-pop<\/em>. Nast\u0119pny tom tej potrzebnej Antologii…<\/em>, gdyby mia\u0142 powsta\u0107, m\u00f3g\u0142by nosi\u0107 podtytu\u0142 Producenci<\/em>. <\/p>\n

\"img_20170308_094205_edit\"<\/a><\/p>\n

2. <\/strong>Druga \u015bwietna wiadomo\u015b\u0107 dla fan\u00f3w polskiej muzyki – a Niemena w szczeg\u00f3lno\u015bci – to winylowa reedycja album\u00f3w Niemen vol. 1<\/em> i Niemen vol. 2<\/em>. Reedycje ju\u017c by\u0142y, ale kompaktowe (ca\u0142o\u015bci – jako Marionetki<\/em>). A to poszukiwane na czarnych kr\u0105\u017ckach tytu\u0142y z kapitalnego okresu wsp\u00f3\u0142pracy lidera (tu has\u0142o Niemen <\/strong>to nazwa zespo\u0142u) z cz\u0142onkami SBB, a tak\u017ce kontrabasist\u0105 Helmutem Nadolskim i tr\u0119baczem Andrzejem Przybielskim. Legendarny status w Polsce ma g\u0142\u00f3wnie cz\u0119\u015b\u0107 druga z bia\u0142\u0105 ok\u0142adk\u0105, \u0142atwiejszymi do zidentyfikowania zwi\u0105zkami z rockiem progresywnym i scen\u0105 fusion, a w tekstach – z kolejnymi wycieczkami w stron\u0119 polskiej klasyki, z powrotem do Norwida (Marionetki<\/em>), odwo\u0142aniami do Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej (Ptaszek<\/em>) i Le\u015bmiana (Com uczyni\u0142<\/em>). Dla mnie jednak fascynuj\u0105cy jest przede wszystkim pierwszy wolumin, „czarny”, z improwizowan\u0105 wypraw\u0105 w nieznane, nabieraj\u0105c\u0105 szczeg\u00f3lnej mocy w Inicja\u0142ach<\/em>, jednej z niewielu w dorobku Czes\u0142awa Niemena w pe\u0142ni zespo\u0142owych kompozycji, przynosz\u0105cej piorunuj\u0105cy efekt dzi\u0119ki brzmieniowej \u015bwiadomo\u015bci Nadolskiego i wirtuozowskim popisom Przybielskiego i dialoguj\u0105cego z nim w jednej ze swoich najlepszych wokaliz Niemena. Nie ma tu jeszcze elektroniki, ale – jak przypomina opisywana wy\u017cej Antologia…<\/em> – za chwil\u0119 ju\u017c mia\u0142a si\u0119 w otoczeniu Niemena pojawi\u0107, by na koniec to otoczenie zdominowa\u0107, zast\u0119puj\u0105c \u017cywych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. <\/p>\n