{"id":1371,"date":"2011-08-30T20:44:17","date_gmt":"2011-08-30T18:44:17","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=1371"},"modified":"2011-08-31T15:14:33","modified_gmt":"2011-08-31T13:14:33","slug":"retrowtorek-gdy-penderecki-byl-cool","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2011\/08\/30\/retrowtorek-gdy-penderecki-byl-cool\/","title":{"rendered":"Retrowtorek: Gdy Penderecki by\u0142 cool"},"content":{"rendered":"

Przetwarza\u0107 dzi\u015b Pendereckiego? Ale po co?? – to do\u015b\u0107 typowa reakcja na pomys\u0142 zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 Europejskiego Kongresu Kultury, czyli projekt Penderecki – Greenwood – Aphex Twin. Odpowied\u017a jest prosta: Przez ostatnie lata Krzysztof Penderecki mia\u0142 z pewno\u015bci\u0105 du\u017co ciekawych zaj\u0119\u0107, ale \u017cadne z nich nie wp\u0142ywa\u0142y zasadniczo na jego odbi\u00f3r, wizerunek w\u015br\u00f3d m\u0142odszych s\u0142uchaczy. Innymi s\u0142owy – warto go przenie\u015b\u0107 w nieco inny kontekst, \u017ceby zainteresowa\u0107 nowsz\u0105 publiczno\u015b\u0107 jego starsz\u0105 muzyk\u0105.<\/p>\n

Nie b\u0119d\u0119 tu zgrywa\u0142 fachowca od mistrz\u00f3w symfonicznej awangardy XX wieku, przypomn\u0119 za to jazzow\u0105 podr\u00f3\u017c Pendereckiego, kt\u00f3ra na pocz\u0105tku lat 70. czyni\u0142a go postaci\u0105 pierwszoplanow\u0105 w zasypywaniu mi\u0119dzygatunkowych granic. Wyst\u0105pi\u0142 mianowicie na czele du\u017cej orkiestry jazzowej, w kt\u00f3rej sk\u0142ad weszli najlepsi europejscy improwizatorzy, m.in. Tomasz Sta\u0144ko, ledwie 30-letni Peter Br\u00f6tzmann na saksofonie, gitarzysta Terje Rypdal, \u015bwietny holenderski perkusista Han Bennink, niemiecki puzonista Albert Mangelsdorff i wielu innych. Do tego jeszcze kanadyjski tr\u0119bacz Kenny Wheeler. Na par\u0119 lat przed orkiestrowymi dzia\u0142aniami Anthony’ego Braxtona musia\u0142o to brzmie\u0107 nie tylko imponuj\u0105co, ale i by\u0107 kompletnym zaskoczeniem dla publiczno\u015bci. Rzecz by\u0142a te\u017c wsp\u00f3lnym projektem z tw\u00f3rc\u0105 z innej strony muzycznego spektrum – zafascynowanym wschodni\u0105 duchowo\u015bci\u0105 improwizatorem Donem Cherrym. A ca\u0142e przedsi\u0119wzi\u0119cie odby\u0142o si\u0119 przy okazji presti\u017cowego przegl\u0105du muzyki wsp\u00f3\u0142czesnej Donaueschingen Music Festival.<\/p>\n

Pendereckiego, jak wspomina\u0142 w wywiadzie zamieszczonym w programie imprezy, przyci\u0105gn\u0119\u0142y do tej formy pracy eksperymenty Alexandra von Schlippenbacha, kt\u00f3ry swoj\u0105 Globe Unity Orchestra (obejmowa\u0142a m.in. kilku cz\u0142onk\u00f3w grupy kierowanej przez Pendereckiego – i jeszcze Jaki Liebezeita, p\u00f3\u017aniejszego muzyka Can). Utw\u00f3r, kt\u00f3ry przedstawi\u0142 na koncercie (i kt\u00f3ry znalaz\u0142 si\u0119 na p\u0142ycie), zosta\u0142 napisany, przy czym autor przewidzia\u0142 elementy improwizacji – nie solowej, tylko w podgrupach instrument\u00f3w. I do tej\u017ce, jak i do ekspresji ca\u0142o\u015bci, potrzebni mu byli muzycy jazzowi („Muzycy jazzowi s\u0105 oswojeni ze znacznie bardziej ekstremalnymi technikami ni\u017c ci z klasycznej orkiestry” – komentuje kompozytor).<\/p>\n

Co wysz\u0142o z ca\u0142ego zapisanego na p\u0142ycie koncertu? \u015awietny jest otwarciowy<\/span> otwieraj\u0105cy ca\u0142o\u015b\u0107 „Humus the Life Exploring Force” – pe\u0142en witalno\u015bci utw\u00f3r utrzymany w tradycji czarnej awangardy, ra\u017c\u0105cy pot\u0119\u017cnym brzmieniem, ale zarazem melodyjny, stosunkowo przyst\u0119pny (przynajmniej z dzisiejszego punktu widzenia), z mocno wyeksponowanymi partiami wokalnymi. Potem kr\u00f3ciutki „Sita Rama Encores” oparty na tradycyjnych ragach hinduskich.
\nI wreszcie najwa\u017cniejszy z polskiej perspektywy utw\u00f3r „Actions for Free Jazz Orchestra”, w kt\u00f3rym Penderecki prowadzi 14-osobowy zesp\u00f3\u0142. Lekkiego kawa\u0142ka si\u0119 nie spodziewajcie, ale wyobra\u017acie sobie, jakie wra\u017cenie ten swobodny utw\u00f3r z kontroluj\u0105cym poszczeg\u00f3lne „akcje” instrument\u00f3w (st\u0105d tytu\u0142) i dynamik\u0119 Pendereckim m\u00f3g\u0142 robi\u0107 40 lat temu. Ale i dzi\u015b przy okazji Kongresu – nawet z tymi samymi muzykami – mo\u017cna by by\u0142o spokojnie do tego wr\u00f3ci\u0107.<\/p>\n

Niezbyt trudno dzi\u015b t\u0119 p\u0142yt\u0119 znale\u017a\u0107 w jednym ze sklep\u00f3w internetowych, w kompaktowej reedycji. Z pewno\u015bci\u0105 warto sobie przypomnie\u0107 przed EKK. A do wroc\u0142awskiej imprezy wr\u00f3c\u0119 jeszcze w najbli\u017cszych dniach.<\/p>\n

\"\"<\/a>DON CHERRY & KRZYSZTOF PENDERECKI „Actions”<\/strong>
\nWergo 1972 \/ Intuition 2001
\n9\/10
\nTrzeba pos\u0142ucha\u0107: <\/strong>w wersji soft „Humus the Life Exploring Force”, w wersji hard – „Actions for Free Jazz Orchestra”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przetwarza\u0107 dzi\u015b Pendereckiego? Ale po co?? – to do\u015b\u0107 typowa reakcja na pomys\u0142 zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 Europejskiego Kongresu Kultury, czyli projekt Penderecki – Greenwood – Aphex Twin. Odpowied\u017a jest prosta: Przez ostatnie lata Krzysztof Penderecki mia\u0142 z pewno\u015bci\u0105 du\u017co ciekawych zaj\u0119\u0107, ale \u017cadne z nich nie wp\u0142ywa\u0142y zasadniczo na jego odbi\u00f3r, wizerunek w\u015br\u00f3d m\u0142odszych s\u0142uchaczy. Innymi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31,633,706,634],"tags":[708,709,707],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1371"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1371"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1371\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1382,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1371\/revisions\/1382"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1371"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1371"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1371"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}