{"id":14490,"date":"2017-08-17T15:55:18","date_gmt":"2017-08-17T13:55:18","guid":{"rendered":"http:\/\/polifonia.blog.polityka.pl\/?p=14490"},"modified":"2017-08-17T17:39:57","modified_gmt":"2017-08-17T15:39:57","slug":"polska-prasa-ocala-dobre-imie-presleya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/2017\/08\/17\/polska-prasa-ocala-dobre-imie-presleya\/","title":{"rendered":"Polska prasa ocala dobre imi\u0119 Presleya"},"content":{"rendered":"

Wczorajsz\u0105 rocznic\u0119 \u015bmierci Elvisa Presleya najg\u0142o\u015bniej chyba – w kategoriach \u015bwiatowych – celebrowa\u0142 tygodnik „Do Rzeczy”. Autor wspomnieniowego tekstu, Waldemar \u0141ysiak, by\u0142 – jak sam pisze –
\n w USA, gdy Kr\u00f3l umiera\u0142, po czym napisa\u0142 prosto z Memphis tekst o piosenkarzu, kt\u00f3ry wydrukowa\u0142y „Literatura” i „Na Prze\u0142aj”. Po\u015bwi\u0119ca samemu sobie zreszt\u0105 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 siedmiostronicowej opowie\u015bci, przy pisaniu kt\u00f3rej najwyra\u017aniej pozosta\u0142 przy subiektywnej optyce, definiuj\u0105c Presleya jako antylewaka i nies\u0142uszny obiekt oskar\u017ce\u0144 lewicy, kt\u00f3ra mia\u0142a go z kolei niesprawiedliwie opisywa\u0107 jako narkomana i mi\u0142o\u015bnika orgii seksualnych. Ofiar\u0119 biograf\u00f3w kalumniarzy<\/em> i jeszcze cudzo\u0142o\u017cnej po\u0142owicy<\/em> (cytaty z tekstu), kt\u00f3ra rozpowiada\u0142a straszne historie po \u015bmierci Elvisa 16 sierpnia 1977 roku. Podczas gdy autor artyku\u0142u wie, jak by\u0142o. Jest to do\u015b\u0107 konsekwentne, tekst zawiera bowiem spor\u0105 doz\u0119 niewiary w autorytety, s\u0142owo pisane czy zeznania zebrane w procesach. Dla mnie to spojrzenie by\u0142o jednak tak zaskakuj\u0105ce, \u017ce przeczyta\u0142em dwa razy.<\/p>\n

Uj\u0105\u0142 mnie oczywi\u015bcie spos\u00f3b przedstawienia tematu narkotyk\u00f3w. \u0141ysiak postanowi\u0142 oto wierzy\u0107 na s\u0142owo Presleyowi, kt\u00f3ry – to powszechna wiedza – od narkotyk\u00f3w si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie odcina\u0142. Cho\u0107 zarazem by\u0142 w tej dziedzinie prawdziwym rekordzist\u0105: 5 tys. pigu\u0142ek przepisa\u0142 mu sam tylko s\u0142ynny dr Nichopoulos, nadworny dostarczyciel towaru, kt\u00f3rego tu\u017c przed \u015bmierci\u0105 Presley odebra\u0142 – w r\u00f3\u017cnych odmianach – kilka karton\u00f3w. Informacje, kt\u00f3re przekazuje autor tekstu z „Do Rzeczy” s\u0105 wi\u0119c – by to delikatnie opisa\u0107 – bardzo delikatn\u0105 i poprawn\u0105 politycznie wersj\u0105 historii. A autor wykorzystuje fakt, \u017ce \u015bmier\u0107 Presleya jest wyj\u0105tkowo zmitologizowanym tematem. \u0141ysiak opisuje j\u0105 tak: Przedawkowanie by\u0142o istotnie przyczyn\u0105, ale przedawkowanie lek\u00f3w – \u015brodk\u00f3w nasennych (cierpia\u0142 na chroniczn\u0105 bezsenno\u015b\u0107), \u015brodk\u00f3w odchudzaj\u0105cych (pod koniec \u017cycia dopad\u0142a go straszna oty\u0142o\u015b\u0107) i \u015brodk\u00f3w przeciwb\u00f3lowych (dzie\u0144 wcze\u015bniej przeszed\u0142 ci\u0119\u017cki zabieg dentystyczny)<\/em>. Problem w tym, \u017ce substancje, kt\u00f3re bierze si\u0119 na odchudzanie powoduj\u0105 zarazem bezsenno\u015b\u0107 – a Presley, jako by\u0142y kierowca, a potem eksploatowany artysta koncertowy, w latach 50. i 60., czyli szczycie dost\u0119pno\u015bci i powszechno\u015bci amfetaminy, zna\u0142 si\u0119 z t\u0105 substancj\u0105 d\u0142ugo i dobrze. Problem r\u00f3wnie\u017c w tym, \u017ce leki podawane po ci\u0119\u017ckich zabiegach dentystycznych zasadniczo r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od tych, kt\u00f3re bior\u0105 narkomani, g\u0142\u00f3wnie zawarto\u015bci\u0105 \u015brodk\u00f3w aktywnych. Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o tym, \u017ce tak, amfetamina, jak i LSD czy heroina powstawa\u0142y jako leki w\u0142a\u015bnie. Naiwno\u015b\u0107 albo brak wiedzy w tej dziedzinie s\u0105 powszechne, ale zrzucam to na karb luk w edukacji szkolnej, kt\u00f3ra o narkotykach nic nie m\u00f3wi\u0142a kiedy\u015b, a i teraz m\u00f3wi niewiele. Z braku tej\u017ce polecam \u0141ysiakowi kompetentne i bogate w \u017ar\u00f3d\u0142a opracowanie Harry’ego Shapiro Waiting for the Man. The Story of Drugs and Popular Music<\/em>, kt\u00f3rego fragment pozwalam sobie wklei\u0107 poni\u017cej.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Presley r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 wi\u0119c od reszty ofiar narkotyk\u00f3w g\u0142\u00f3wnie tym, \u017ce sta\u0107 go by\u0142o na recepty. A Shapiro wydaje si\u0119 tu nie tylko lepiej udokumentowany, ale i sprawiedliwszy ni\u017c \u0141ysiak, bo oddaje Presleyowi jego niech\u0119\u0107 do heroiny – przy s\u0142abo\u015bci do mn\u00f3stwa innych u\u017cywek. Od razu zaznacz\u0119, \u017ce s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a znacznie bardziej krytyczne wobec Presleya, kt\u00f3re zarzucaj\u0105 mu pe\u0142n\u0105 hipokryzj\u0119 i przebyte terapie metadonowe, co oznacza\u0142oby, \u017ce i z heroin\u0105 bywa\u0142o r\u00f3\u017cnie. A nie mam w sumie wielkich powod\u00f3w, by wierzy\u0107 ca\u0142kiem bezkrytycznie w tekst z „Do Rzeczy”, kt\u00f3ry na przyk\u0142ad sesj\u0119 singla That’s All Right, Mama<\/em> opisuje jako pierwsze pojawienie si\u0119 Presleya w studiu Sun Records (tymczasem oba wydarzenia dzieli\u0142 niemal rok, That’s All Right…<\/em> by\u0142o pierwsz\u0105 profesjonaln\u0105, a w sumie bodaj trzeci\u0105 sesj\u0105 dla Sun<\/a>). No ale to – rozumiem – dla dynamiki i dla potrzeb opowie\u015bci. Nie b\u0119d\u0119 si\u0119 czepia\u0142, bo biografem Presleya nie jestem. Cho\u0107 Robert Kasprzycki na \u0142amach wczorajszego „Tygodnika Powszechnego” rzecz ca\u0142\u0105 opowiada we w\u0142a\u015bciwej chronologii, t\u0142umacz\u0105c przy tym rozs\u0105dnie kwesti\u0119 narkotyk\u00f3w.<\/p>\n

Gorzej jeszcze z samym momentem \u015bmierci, o kt\u00f3rym w 40. rocznic\u0119 \u0141ysiak pisze tak: Znaleziono go w kilka godzin p\u00f3\u017aniej le\u017c\u0105cego obok wanny, z ksi\u0105\u017ck\u0105 w r\u0119ku, bo chcia\u0142 czyta\u0107 podczas k\u0105pieli. T\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 by\u0142y rozwa\u017cania religijne<\/em>. Bardzo to oczywi\u015bcie wzruszaj\u0105ce i podnosz\u0105ce na duchu – znacznie bardziej ni\u017c informacja o tym, \u017ce Elvis siedzia\u0142 w toalecie, bo cierpia\u0142 na potworne zaparcia. W czym nie ma ju\u017c w og\u00f3le nic \u015bmiesznego – to przypad\u0142o\u015b\u0107 zwi\u0105zana w\u0142a\u015bnie z nadu\u017cywaniem narkotyk\u00f3w i wraca czasem przy okazji r\u00f3\u017cnych zgon\u00f3w z okolic przemys\u0142u rozrywkowego (cho\u0107by Judy Garland, te\u017c uzale\u017cniona od narkotyk\u00f3w). Ksi\u0105\u017ck\u0105, kt\u00f3r\u0105 czyta\u0142 Elvis w ostatnich chwilach – jak podaje wiele \u017ar\u00f3de\u0142 – by\u0142a historia Ca\u0142unu Tury\u0144skiego, pisana raczej od strony naukowej ni\u017c religijnej: The Scientific Search for the Face of Jesus<\/em>. <\/p>\n

G\u0142upio tak pisa\u0107 o zgonie i niepowspomina\u0107 przewag artystycznych Elvisa Presleya, kt\u00f3ry by\u0142 kluczow\u0105 postaci\u0105 czas\u00f3w rock’n’rolla, nie tylko wyj\u0105tkowym wokalist\u0105, ale i sprawnym gitarzyst\u0105 (cho\u0107 Waldemar \u0141ysiak – na podstawie dost\u0119pnej sobie wiedzy – utrzymuje, \u017ce pianist\u0105 lepszym). Ale uspokaja mnie to, \u017ce siedmiostronicowy Ho\u0142d \u0141ysiaka dla Elvisa Presleya<\/em> sam\u0105 muzyk\u0119 traktuje jako background dla opowie\u015bci o antylewactwie i pogn\u0119bieniu przez salon (pragn\u0119 nie\u015bmia\u0142o zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce je\u015bli kto\u015b odwiedza prezydenta w Bia\u0142ym Domu, to mo\u017ce jest raczej salonowcem ni\u017c antysalonowcem – logika). C\u00f3\u017c, ka\u017cdy ma inne podej\u015bcie do sztuki – niekt\u00f3rzy aprobuj\u0105 artyst\u0119 wtedy, gdy to, co m\u00f3wi, jest zgodne z ich \u015bwiatopogl\u0105dem. Ja szanuj\u0119 Elvisa mimo do\u015b\u0107 fundamentalnych niezgodno\u015bci.<\/p>\n

(Autor niniejszej notki nie identyfikuje si\u0119 z podklejanymi pod ni\u0105 kontekstowo przez Google reklamami z has\u0142em „Prze\u0142om w odchudzaniu”) <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wczorajsz\u0105 rocznic\u0119 \u015bmierci Elvisa Presleya najg\u0142o\u015bniej chyba – w kategoriach \u015bwiatowych – celebrowa\u0142 tygodnik „Do Rzeczy”. Autor wspomnieniowego tekstu, Waldemar \u0141ysiak, by\u0142 – jak sam pisze – w USA, gdy Kr\u00f3l umiera\u0142, po czym napisa\u0142 prosto z Memphis tekst o piosenkarzu, kt\u00f3ry wydrukowa\u0142y „Literatura” i „Na Prze\u0142aj”. Po\u015bwi\u0119ca samemu sobie zreszt\u0105 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 siedmiostronicowej opowie\u015bci, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14495,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[2943],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14490"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14490"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14490\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14504,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14490\/revisions\/14504"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14495"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14490"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14490"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/polifonia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14490"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}